له‌ پێشدا هێلكه‌ هه‌بوو یا مریشك؟

له‌ پێشدا هێلكه‌ هه‌بوو یا مریشك؟

پێم وایه‌ ئه‌و پرسیاره‌ بۆ هه‌موو قه‌شمه‌ری و قه‌شمه‌راواییه‌ك هاتۆته‌ پێشێ كه‌ له‌ پێشدا هێلكه‌ هه‌بوو یا مریشك.

من پاش 30 ساڵ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌م باره‌یه‌ دا و به‌ خوێندنه‌وه‌ی ده‌یان كتێبی ئاسمانی و پیرۆز و به‌ تایبه‌ت "كه‌لامی قه‌یته‌رقوو"، كتێبی پیرۆزی قه‌شمه‌رانی جیهان توانیم وڵامی ئه‌و پرسیاره‌ به‌ زانستیترین شێوه‌ بدۆزمه‌وه‌ و كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌ی قه‌شمه‌رانی جیهان چاره‌سه‌ر بكه‌م:

به‌ پێی سه‌رچاوه‌ مێژووییه‌كان و كتێبه‌پیرۆزه‌كان خوای پیرۆزی قه‌شمه‌رئاوا به‌ر له‌ مریشك و هێلكه‌ كه‌ڵه‌شێری دروست كرد. پاش ئه‌وه‌ی كه‌ڵه‌شێر ماوه‌یه‌ك له‌ قه‌شمه‌رئاوای سه‌روو (به‌هه‌شت) به‌ ته‌نیا ژیا و تاقه‌تی به‌سه‌رچوو، خوا له‌ په‌راسووی چه‌پی ئه‌و كه‌ڵه‌شێره‌ مریشكێكی دروست كرد بۆ ئه‌وه‌ی ببێته‌ هاوده‌می كه‌ڵه‌شێره‌كه‌. مریشك و كه‌ڵه‌شێر ماوه‌یه‌كی زۆر له‌ ناو به‌هه‌شتا به‌ خۆشی پێكه‌وه‌ ده‌ژیان. تا ئانفلۆئانزای په‌له‌وه‌ریان گرت و به‌ ناچاری خوا له‌ به‌هه‌شت ده‌ریكردن.

كاتێ هاتنه‌ سه‌ر زه‌وی زۆر هه‌ستیان به‌ ته‌نیایی كرد هه‌ر بۆیه‌ بڕیاریان دا مناڵی زۆر ساز بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی مناڵه‌كان له‌ به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌و هه‌موو مووچه‌ و مه‌زرایه‌ یارمه‌تیی باوكیان بده‌ن.پاش ئه‌وه‌ بوو كه‌ مریشكه‌كه‌ هێلكه‌ی كرد و به‌ ئیراده‌ی خوا هه‌موو هێلكه‌كانی دوو زه‌ردێنه‌ بوون. پاش ئه‌وه‌ی جووجكه‌ هێلكه‌یان تروكاند له‌ هه‌ر هێلكه‌یه‌ك مریشكێك و كه‌ڵه‌شێرێك هاتنه‌ ده‌رێ. خوا بڕیاری دا مریشكه‌كان بدرێن به‌ ژن بۆ كه‌ڵه‌شێره‌كانی برایان و ژن به‌ ژنه‌یان پێ بكرێ و مریشكی هه‌ر هێلكه‌یه‌ك بدرێ به‌ كه‌ڵه‌شێری هێلكه‌كه‌ی تر. به‌ڵام دوو كه‌ڵه‌شێر به‌ ناوی تیتل و بیبل له‌سه‌ر خوشكه‌كانیان لێیان بوو به‌شه‌ڕ و تیتل بیبلی كوشت و باقی حه‌كایه‌ته‌كه‌ش خۆتان له‌ من باشتری ده‌زانن.

كه‌ واتا ئه‌گه‌ر له‌ قه‌شمه‌رئاوا دا ناقه‌شمه‌رییه‌ك پرسیاری لێ كردن له‌ پێشدا هێلكه‌ هه‌بوو یا مریشك هه‌موو قه‌شمه‌ران به‌ یه‌كده‌نگ بڵێن له‌ پێشدا كه‌ڵه‌شێر هه‌بوو.

وێنه‌یه‌كی پیرۆزی حه‌زره‌تی كامیل و كاك جه‌ماڵی برای

ئه‌و وێنه‌یه‌ی خواره‌وه‌ له‌ ناو ئه‌رشیڤی كتێبخانه‌ی نه‌ته‌وه‌یی قه‌شمه‌راوای كۆن دا دۆزراوه‌ته‌وه‌ و هی ئه‌و سه‌رده‌مه‌یه‌ كه‌ هێشتا حه‌زره‌تی كامیل نه‌هاتبۆ ریزی حه‌زره‌ته‌كانه‌وه‌. (كه‌سانی ناو وێنه‌كه‌- دانیشتوو له‌ راسته‌وه‌: حه‌زره‌تی كامیل - كاك جه‌ماڵی برای( 

بلاڤۆکی دووهه‌می قه‌یخا

ئه‌رێ برا گیان کێ ئه‌و بابه‌تانه‌ی سڕیوه‌ته‌وه‌.. کابرا داده‌نیشێ سه‌عاتێ وا ده‌زانێ قه‌شمه‌ری هه‌ڵده‌رێژێ که‌ چی ده‌سڕنه‌وه‌.. ده‌ی کاکه‌ گیان ئا له‌م وشکه‌ ساڵه‌ دا .. خۆ خوا هه‌ڵناگرێ.. پێغه‌مبه‌ر دایناگرێ.. بۆ ده‌یسڕنه‌وه‌...

ئه‌گه‌ر خۆتان (نووسه‌ری بابه‌ته‌کان) سڕیوتانه‌ته‌وه‌.. لانی که‌م تێبینیه‌ک دابنێن.. ئه‌گه‌ر ئه‌و حه‌ززه‌راتیش سڕیویانه‌ته‌وه‌ ... بڵێن له‌ به‌ر چی...

ئه‌گینا..........

دائیمولئانلاین

له‌ قه‌دیمه‌وه‌ گوتوویانه‌ که‌ دنیا ده‌وران و ده‌ورانه‌ و هه‌ر ده‌مه‌ی یه‌کێک خه‌ریکی گانه‌، هه‌ربۆیه‌ش هیچ سه‌یر نیه‌ ئێستا که‌ له‌ قونی یه‌کێکم ناوه‌ سبه‌ینێ قونم به‌ کیری یه‌کێک‌ دابچێت.

له‌م ڕۆژانه‌دا كه‌ر‌ه‌گه‌لێک به‌ ده‌بده‌به‌ و که‌بکه‌به‌وه‌ له‌ (حراست سازمان مرکزی) له‌ تارانه‌وه‌ هاتبوونه‌ که‌ره‌ج بۆ خزمه‌تم بۆ ئه‌وه‌ی بزانن قونم چه‌ند جه‌واڵ کا ده‌با؟!!! دواجاریش بزانن ئه‌گه‌ر قونم به‌رگه‌ی تێهه‌ڵدان و گان ده‌گرێت ئه‌وه‌ «گزینش»م بکه‌ن.

بێ‌گومان ئه‌مه‌ کارێکی ئاسان نیه‌ و پێویستی به‌ زانست و ئامرازی تایبه‌ت به‌ خۆی هه‌یه‌ ـ به‌تايبه‌ت كونگي من كه له كونگي بنياده‌مان ناچێت و زۆرتر ده‌چێته‌وه سه‌ر قوني وڵاخ و شتي له‌و جۆره ـ هه‌ربۆیه‌ش چه‌ندین ئه‌ندازیاری قون و چه‌ندین ئامێری قون‌پێوان و شتی له‌و بابه‌ته‌یان له‌گه‌ڵ خۆیاندا هێنابوو بۆ پێوانه‌ کردنی قونی موباره‌کم (هه‌روه‌ها نێره‌که‌رێکی کیرزل بۆ تاقی کردنه‌وه‌ي دواجاره‌كي).

سه‌ره‌تا (رئیس حراست سازمان مرکزی) دوای ناردنی سڵاواتێکی زۆر بۆ ڕۆحی کیرم‌تێناوی باوه‌ئاده‌م تا ده‌گاته‌ مه‌قامی موعه‌زه‌م، یه‌که‌مین پرسیارێک که‌ لێی کردم ئه‌مه‌ بوو: تا ئێستا چه‌ند جارت قون داوه‌؟!! منیش به‌ پێی عادات و ته‌قالیدی قه‌شمه‌ریسم گۆتم: وه‌ڵڵا براله‌ تا ئێستا کیری که‌سم وێ کونگێ نه‌که‌وتيه‌  به‌ڵام وادیاره‌ ئه‌مڕۆ به‌ زۆریش بێت ده‌بێ قونێک بده‌م.

ئه‌وانه‌ی که‌ ئه‌م قۆناغه‌یان تێپه‌ڕاندوه‌ و بوونه‌ چڵکاوخۆری ده‌وڵه‌ت ده‌زانن که‌ پـڕۆسه‌ی قون‌پێوان چ کارێکی ئه‌سته‌مه‌ و په‌ڕینه‌وه‌ له‌و قه‌یرانه‌ له‌ پێکهێنانی ده‌وڵه‌تی کوردی سه‌ختتره‌ ـ ئاخر پـڕۆسه‌ی قون‌پێوان قه‌یرانێكه كه به سه‌ر زۆريه‌ك له خوێنده‌واران دێت ـ بۆ وێنه‌ ژماردنی ورده‌موه‌کانی ده‌وری خاڵی قون پـڕۆسه‌یه‌کی هه‌ستیار و له‌ هه‌مان کاتیشدا درێژخایه‌نه‌ که‌ خاوه‌ن قون حاشا له‌ شیری وشتر و دیداری عه‌ڕه‌بیش ده‌کات. یان ئه‌و ئامرازانه‌ی که‌ بۆ پێوانه‌کردنی قووڵایی قون به‌ کار دێن ئه‌وه‌نده‌ قێزه‌ون و ناله‌بارن که‌ زۆر جار قون سه‌ری ئێوه‌ سڵامه‌ت، ژان به‌ جه‌رگ و هه‌ناویش ده‌گات (پیاو درۆ نه‌کات هه‌ندێک جاریش دڵبزوێنن). به‌ کورتی زۆر ته‌رح و پلانی دیکه‌ له‌و باره‌وه‌ دێنه‌ ئاراوه‌ وه‌ک بارستایی و به‌رزایی قون که‌ هه‌ندێک جار ده‌بێته‌ هۆی به‌ گان‌چوون و هه‌ندێک جاریش خاوه‌ن قون هه‌ر له‌ قونه‌وه‌ شانس دێنێت و به‌ سڵامه‌تی ڕزگاری دێت. یان نزمایی قون که‌ زۆر جار ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ که‌ به‌ر په‌سندی ئه‌ندازیاری قون نه‌که‌وێت و کورد گوته‌نی به‌ کیری خۆش نه‌بێت که‌ له‌و حاڵه‌ته‌دا ئیتر هه‌ر به‌ ڕاستی به‌ گان ده‌چیت و ڕیسه‌که‌ت ده‌بێته‌وه‌ خوری.

باس کردنی ورده‌کاریه‌کانی ئه‌م پـڕۆسه‌ی قون‌پێوانه‌ کارێکی نه‌کرده‌یه‌ چونکه‌ کار ده‌گاته‌ شوێنی ئه‌سته‌م و باریک که‌ پیاو ناچاره‌ له‌ گێڕانه‌وه‌یان خۆ ببوێرێت. له‌ لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ ئه‌گه‌ر خوا به‌و ڕۆژه‌ نه‌کات هه‌ندێک شتت به‌ر ده‌می ئه‌م ناسری به‌ناو چیلکه‌ پیاوه‌ بکه‌وێت ئه‌وه‌ ئیتر بۆ هه‌میشه‌ ڕسوای دنیا و قیامه‌تانی و تا ئه‌وده‌م قونت ده‌بێته‌ بنێشته‌ خۆشکه‌ی سه‌ر زاری خه‌ڵک.

ئێستاکه‌ش که‌ گوویه‌کم خواردوه‌ و گوتوومه‌ دائیمولئانلاینم، ئێوه‌ش ئیتر مه‌یکه‌نه‌ بنێشته‌ خۆشکه‌ و دیسان مه‌یخۆنه‌وه‌ چونکه‌ هیچ سه‌یر نیه له‌م پـڕۆسه‌ی قون‌پێوان و له‌م تێكوته‌ و تێبـڕه‌يه‌دا ئه‌مجاره‌یان قونم به‌ر عافوات نه‌که‌وێ يان ساحێبي خۆي نه‌ناسێته‌وه و به‌ کیری یه‌کێکدا بچێت و ئیتر ئه‌وده‌م له‌ جیاتی خۆم قونم دائیمولئانلاین بێت!!

بلاڤۆکی قه‌یخا

جا نازانم ئه‌و میرزایه‌ بۆ گێره‌ شێوێنی و بووژانه‌وه‌ی زامه‌کانمان وه‌ک قاچک سه‌ری هه‌ڵداوه‌ یان هه‌ر پێشتریش  هه‌ڵتۆقیبوو و ئیستا به‌ ناوی تازه‌وه‌ وه‌ک کۆنه‌ قه‌شمه‌رێک هاتوه‌ ئه‌م هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ به‌ په‌له‌یه‌ هه‌ڵڕێژێ و خه‌سارناسی بکات و نه‌شڵێت بۆ قه‌شمه‌ر ئاوای کۆن فه‌شه‌لی هێنا.. و دواتر هه‌ر له یه‌که‌م بابه‌ته‌وه‌ بڵێ من ئیتر ماندووم و ئێوه‌ درێژه‌ی پێ بده‌ن.. جا خۆ ئێمه‌ ئه‌مانه ده‌زانین جه‌نابی میرزا !!

( ناسر له‌ بریتی منیش تۆزێک ورگی بۆ هه‌ڵته‌کێنه‌ و تۆزێک پێبکه‌نه‌) ....

ئه‌مه‌ له‌ لایه‌ک ....

له‌ لایه‌کی دیکه‌وی جه‌نابی قوون به‌گێچه‌ڵی ناسراو به کاروان که‌ دانیشته‌وه‌ له‌ سه‌ر ئه‌نته‌رنێتی دایم الئانلاین ئاخر به خۆیی ناڵێ ئه‌ی من به‌م ئه‌نته‌رنێته‌ باشه‌وه‌ چیم کردوه‌ خۆ چاوی له یه‌کێک وه‌ک من نیه‌ که‌ ئیتر ماوه‌یه‌که‌ کافی نێت نشینم... یان داده‌نیشێ به سه‌وه‌ته‌ گوو ده‌رخواردی ئه‌م و ئه‌و ده‌دا....

 

دواتریش ته‌واوی ئه‌و که‌سانه‌ی خۆیان به قه‌شمه‌ر ده‌زانی و ئێستا هاتوون ده‌ڵێن "ئه‌وا من له‌ ئێستاوه‌ له‌گه‌ڵتانام
ئه‌دی كوووووووووو"

جارێ له گه‌ڵی خۆتا وه‌ره‌ ده‌رێ دواتر ده‌س بۆ ناوگه‌ڵی گه‌لی قه‌شمه‌رئاوا به‌ره‌.. ئه‌رێ کابرا...

 

تڕحێو بۆ ئه‌و هه‌نگاوه‌ شل و وله‌ی مانیفێستی دووهه‏می قه‏شمه‏ریسم........

 

"ههههههههه ـ ریشه‌یابی ـ هههههههه"

به‌قه‌ولی براده‌ران: ئه‌وه‌ له‌لایه‌ك و له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌: جه‌ماعه‌تی قه‌شمه‌رئاوا، ئه‌و كاروانه‌ی ده‌یبینن " بۆی گرتووه‌ "!

جا ئێستاش مێژووی "بۆی گرتووه‌"‌كه‌: ده‌ڵێن: ساڵی دوو بوو، پاشا به‌ میرزای گوت: ئه‌رێ میزا ئه‌و كاروانه‌ خوێڕییه‌ی گونده‌كه‌ی دراوسێمان چۆنه‌ رێگر و مێگر و شتی وا رێیان پێ ناگرێ و تاڵانیان ناكات؟ میزا گوتی: گه‌وره‌م! بابی بابی بابم به‌ نۆكه‌رت بێ، ئه‌وه‌ هی ئه‌وه‌یه‌ پێش قه‌ڕاوڵی ئه‌و كاروانه‌ كه‌ هه‌ر رێك ناویشی كاروانه‌، بۆی گرتووه‌!

پاشا گوتی: بۆ كێی گرتووه‌؟ میزا گوتی: گه‌وره‌م  بۆكێی گرتووه‌؟!! بۆی گرتووه‌ و ئه‌هـ!

پاشاش گوتی ئاخر چی بۆ گرتووه‌؟ هه‌تیوه‌ ئه‌وه‌ بۆ روون قسه‌ ناكه‌ی؟

میرزا گوتی: گه‌وره‌م "بۆی گرتووه‌" ئایدیۆمێكی قه‌شمه‌رییه‌ و باوباپیرانمان دایان ناوه‌ ئیتر ئه‌من بڵێم چی!

پاشا میزای راسپارد بچێ "ههههههههه ـ ریشه‌یابی ـ هههههههه" ئه‌و "بۆی گرتوو"ه‌ بكات!

میزراش چوو.

دوای ماوه‌یكی دوور و درێژ میزا "سوڕ"ه‌كه‌ی دۆزییه‌وه‌و به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ هاته‌وه‌ لای پاشا و گوتی: پاشا كوڕه‌ پاشا!

ئه‌وه‌ هه‌تیوه‌ كاروانه‌ ده‌زانی بۆچی ئه‌وه‌نده‌ی ئینترنێت ده‌ست ده‌كه‌وێ و هه‌میشۆڵئانلاینه‌؟

پاشا گوتی: نا!

میرزا گوتی: گه‌وره‌م ئه‌وه‌ ئه‌و هه‌تیوه‌ گوێ فیچه‌ بۆ سه‌ركرده‌ی تاڵانجییه‌كانی گرتووه‌!

پاشا رقی هه‌ستاو گوتی: هه‌تیوه‌ كه‌ره‌ ئه‌وه‌ بۆ دیسان خۆت له‌ كه‌رێتی دا و روون قسان ناكه‌ی؟

میزاش گوتی: گه‌وره‌م خه‌نجاڵه‌تم!

چیرۆكه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه‌: ده‌ڵێن ساڵی دوو نه‌بوو، هه‌ر له‌و یه‌ك دووساڵه‌ی رابردوودابوو، ئه‌م كاروانه‌ خوێڕییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كاروانه‌كه‌ی تاڵان نه‌كرێ، له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی تاڵانچییه‌كان پێك هاتووه‌ و گوتوویه‌تی هه‌مووجارێ كه‌ به‌م رێگه‌یه‌دا تێپه‌ڕ بووین تۆ تاڵانمان مه‌كه‌ ئه‌منیش بۆت ده‌گرم!

سه‌رۆكی تاڵانچییه‌كانیش ئه‌وه‌ڵێ باش حاڵی نه‌ببوو به‌ڵام دوایی بۆی روون كردبۆوه‌ و گوتبووی: گه‌وره‌م ئه‌وه‌ ساڵی دوو بوو، ئه‌وكاته‌ تازه‌ قابیل هابیلی منداره‌وه‌ كردبوو، قابیل هاتبوو به‌ باوكه‌وای گوتبوو: گه‌وره‌م من هابیلم كوشت! باوكه‌وا (ئاده‌م) ش گوتبووی: هه‌تیوه‌ ئه‌گه‌ر وایه‌ بۆ ئه‌وه‌ی هیچت لێ نه‌كه‌م ده‌بێ بێی بۆم بگری! هابیلیش گوتبووی بابه‌ ئه‌وه‌ ده‌ڵێی چی ئه‌وه‌ بۆ روون قسه‌ ناكه‌ی: باوكه‌واش گوتبووی: رۆڵه‌ ده‌ڵێن ساڵی دوو بوو، پاشا رۆژێكی خراپ له‌ خه‌و هه‌ستابوو هه‌ر بۆیه‌ به‌ میزای گوتبوو: میرزا ئه‌گه‌ر سه‌ری كوڕنۆش بۆ خه‌ڵكی ئاواییه‌كه‌م دانه‌نه‌وێنی ده‌بێ بێی بۆم بگری! میزاش كه‌ قه‌تی پاشا ئاوا قسه‌ خۆش نه‌بینیبوو وای زانیبوو پاشا گاڵته‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كات هه‌ر بۆیه‌ به‌گاڵته‌وه‌ گوتبووی: گه‌وره‌م ئه‌گه‌ر بۆت نه‌گرم، گونی كێت پێ ده‌كیرێ؟!

ئیتر ئاوا بوو میرزا بۆیه‌كه‌م جار له‌لایه‌ن پاشاوه‌ به‌ نه‌حه‌له‌ت كرا و له‌ كۆشكه‌ خۆشه‌كه‌ی خۆی شه‌پێكی تێ هه‌ڵدا و فڕێیدایه‌ سه‌ر ئه‌م گونده‌ حازرییه‌ی قه‌شمه‌رئاوا و میرزاش بۆ ئه‌وه‌ی تۆڵه‌ی خۆی بكاته‌وه‌ هاته‌ ناو ئاوایی و ده‌ستی كرد به‌ دووزمانی و له‌و جۆره‌ قسانه‌ و خه‌ڵكی گوندی پێك وه‌ركرد و عه‌رز و عاسمانی لێ شێواندن!

له‌وكاته‌یه‌وه‌ میرزا بۆ پاشای نه‌گرتووه‌، خه‌ڵكی ئاوایشیش به‌جارێكی په‌كیان كه‌وتووه‌ كه‌ كه‌س نییه‌ بۆیان بگرێ و بۆیان خاو كاته‌وه‌!!!

 

بلاڤۆکی 1

هه‏ڵسه‏نگاندنێکی به په‏له له نێوان
قه‏شمه‏رئاوای کۆن و قه‏شمه‏رئاوای تازه
"هه‏نگاوێک به‏ره‏و مانیفێستی دووهه‏می قه‏شمه‏ریسم"

مێژووی پڕ له هه‏وراز و نشێوی قه‏شمه‏رئاوا پڕه له هه‏ڵبه‏زین و دابه‏زین و خه‏بات بۆ سه‏ربه‏خۆیی و یه‏کسانی و ئازادی و راوه‏ستان دژی دیکتاتۆره‏کان.سه‏ره‏تای سازدانی بیرۆکه‏ی قه‏شمه‏رئاوا ئه‏گه‏رێته‏وه بۆ 2000 ساڵ له‏مه‏وبه‏ر له شارێک به ناوی مه‏ریوان که له رۆژهه‏ڵاتی کوردستان هه‏لکه‏وتووه . چه‏ندین براده‏ری مه‏ریوانی به رێبه‏رێتی که‏سێک به ناوی حه‏مه‏ی قه‏یخا ئه‏م بیرۆکه‏یان لا ساز بوو پاشان په‏ره‏یان پێدا. له یه‏که‏م رۆژه‏کانه‏وه قه‏شمه‏رئاوا به کومیته‏یه‏کی ناوه‏ندی پێکهاتو له قه‏یخای کۆن و بناری ورده‏واڵه فرۆش و کورده‏گیان و حه‏زره‏تی کامیل و سکرتێر جه‏م و پاشان به به‏شداری ناسر و حه‏زره‏تی مازوو و قوون به گێچه‏ڵ و واحید و باجی له‏وێر و ئه‏فه‏نی و ره‏شبین خاتوون و خاتوو فشۆ و مامه ره‏شه و زۆر قه‏شمه‏ری تر دامه‏زرا.
یه‏که‏م نووسراوه‏کانی ئه‏م قه‏شمه‏رانه هه‏ڵگری پێناسه‏یه‏ک بوو بۆ قه‏شمه‏ری و قه‏شمه‏رایه‏تی به واتایه‏ک ئه‏وانه قه‏شمه‏رئاوایان له ناوێکی بێ ناوه‏ڕۆکه‏وه کرده ناوێکی خاوه‏ن شوناس و پێناسه ، قه‏شمه‏رئاوا دروشمی تایبه‏ت به خۆی هه‏بوو : دابین کردنی قه‏شمه‏رییه قه‏شمه‏رایه‏تییه‏کانی قه‏شمه‏رئاوا، له چوارچێوه‏ی قه‏شمه‏رئاوایه‏کی قه‏شمه‏راتیک و قه‏شمه‏ری دا ، قه‏شمه‏ر ئاوا خاوه‏نی حیزب بوو ، کتێبی پیرۆزی قه‏یته‏رقوی هه‏بوو ، خاوه‏ن پووڵ بوو ، مێژوویه‏کی قه‏شمه‏ری و تایبه‏تی هه‏بوو ، سروودی نه‏ته‏وه‏یی هه‏بوو، به گشتی قه‏شمه‏رئاوا خاوه‏ن پێناسه‏ی تایبه‏ت به خۆی بوو .

له‏م به‏ینه‏دا چه‏ندین رووداوی گرینگ کاریگه‏ری راسته‏وخۆیان هه‏بووه له سه‏ر باری ده‏روونی قه‏شمه‏رانی جیهان به گشتی و قه‏شمه‏رانی قه‏شمه‏رئاوا به تایبه‏تی و هه‏روه‏ها ره‏وشتی کۆمه‏ڵایه‏تی و سیاسی قه‏شمه‏رئاوا.
قه‏یرانی سیاسی کوردستانی ژێرده‏ستی ئێران و بگیر بگیری ئه‏حمه‏دی نه‏ژادی و ده‏رچوونی حوکمی ئێعدام بو هاورێیانمان له لایه‏ک و له لایه‏کی تره‏وه له‏ت و کوت بوونی هه‏ر رۆژه‏ی حیزبه شۆرشگێره‏کانمان بووه سه‏ره‏تایه‏ک بۆ گه‏ییشتن به‏و قه‏ناعه‏ته‏ی : هیچ گوویه‏کمان پێ‏ناخورێ و ئه‏مه خۆی له خۆیا سه‏ره‏تایه‏کی تر بوو بۆ سه‏رد بوونه‏وه و کشانه‏وه‏ی تاکی قه‏شمه‏ر بۆ ده‏ست‏کێشانه‏وه له خه‏بات بۆ رزگاری و نووسینی قۆریات و فشقیات .
دیاره دووله‏ت بوونی قه‏شمه‏رئاواش ئه‏بێ هه‏ر له درێژه‏ی ئه‏م رووداوانه‏دا هه‏لسه‏نگێندرێ، هه‏رچه‏نده ئه‏م دووله‏ت بوونه خۆی له خۆیا کارێکی قه‏شمه‏ری بوو و به حوکمی کوردبوونی قه‏شمه‏رانی جیهان ئه‏م دوو له‏ت بوونه زه‏رووره‏تێکی مێژوویی بوو که ته‏نانه‏ت ئه‏گه‏ر خوا و پێغه‏مبه‏ر و ریش سپی و ته‏ره‏ماشیش هاتبانه تکا ئه‏بوو هه‏ر رووی دابا له به‏ر ئه‏وه‏ی کورد بوون به‏شێک بوو له قه‏شمه‏ر بوون!!
 ئه‏م دوو له‏ت بوونه شکستێکی گه‏وره  بوو و قه‏شمه‏رئاوا تا ئێستاش نه‏یتوانیوه بگه‏ڕێته‏وه بۆ سه‏رده‏می ته‏ڵایی خۆی . دیاره ئه‏م تایبه‏تمه‏ندییانه‏ی  قه‏شمه‏رئاوای کۆن هه‏یبوو ، قه‏شمه‏رئاوای تازه خاوه‏نی هیچ‏کامیان نیه ، به واتایه‏ک قه‏شمه‏رئاوای تازه ته‏واو له مێژووی پڕ له شانازی و سه‏روه‏ری خۆی دابڕا و له ئاواییه‏کی کۆنی چه‏ند‏هه‏زارساڵه‏وه  بووه  چه‏ند ماڵی سیمانی به مێعمارییه‏کی مۆدێرن که دراوسێکانی ته‏نانه‏ت یه‏کتر ناناسن! قه‏شمه‏رئاوای تازه ته‏نیا ناوی قه‏شمه‏رئاوا به دوای خۆیا ده‏کێشێ و خاوه‏ن پێناسه‏یه‏کی قه‏شمه‏ری وه‏ک قه‏شمه‏رئاوای کۆن نیه .
قه‏شمه‏رئاوای کۆن له دێهاتێکی دووره‏ده‏ست ئه‏چوو که تازه ئه‏ووه‏ڵی به‏یانیه و خه‏ڵک مه‏ڕ و ماڵات دێننه ده‏رێ و هه‏موو یه‏کتر ئه‏ناسن و شه‏وانه‏ش به ده‏وری یه‏که‏وه کۆ ئه‏بنه‏وه و نه‏قڵ و نه‏زیره و قسه‏ی خۆش بۆ یه‏کتر ئه‏گێرنه‏وه . ئێستا رێگه چاره چیه ؟
به باوه‏ڕی من گه‏ڕانه‏وه بۆ باوه‏شی قه‏شمه‏ریسمه .

قه‏شمه‏ریسم و‏ه‏کوو مه‏کته‏بێکی فیکری و سیاسی له میانه‏ی حه‏فتاکاندا له ناو قه‏شمه‏رئاوایه‏کی سه‏ربه‏خۆی سه‏ر به کوردستانێکی ژێرده‏ست سه‏ری هه‏ڵدا. قه‏شمه‏ریسم به گشتی تێکه‏ڵاوێک بوو له ئانارشیسم و لۆمپه‏نیسم و ته‏ڕه‏ماشیسم به‏و جیاوازییه‏ی مه‏کتێبێک بوو که مۆرکی کوردی پێوه‏بوو و له راستیدا ته‏نیا مه‏کته‏بێکی فیکری سیاسی بوو که له کوردستان سه‏ری هه‏ڵدا  . قه‏شمه‏ریسم رووحی یاخی و سه‏رکه‏شی کۆمه‏ڵگا بوو ، رووحێک که وه‏ڕه‏ز بوو له داب و نه‏ریته قۆڕه‏کان ، له حیزبایه‏تی و حیزایه‏تی. دابڕان بوو له شته‏موقه‏دده‏سه‏کان ، له شته پیرۆزه‏کان ، له ئه‏خلاقیاتی زاڵ به سه‏رکۆمه‏ڵگا، قه‏شمه‏ریسم به واتایه‏ک شۆڕشێک بوو بۆ سازکردنی دنیایه‏کی نوێ!!
قه‏شمه‏رئاوای تازه مانیفێستێکی تازه‏ی گه‏ره‏که ، هه‏نگاوێک به‏ره‏و داهاتوو ...

قه‏شمه‏رانی جیهان یه‏ک بگرن

تێبینی :
1 - دیاره له‏م به‏ینه‏دا هه‏وڵه بێ‏وچانه‏کانی ناسر نابێ له یاد بچێ و ئه‏و که‏متر کاریگه‏ریی ئه‏و رووداوانه‏ی له سه‏ر بووه له قه‏شمه‏رئاوا دا ، هه‏ر‏چه‏ند له وێبلاگه‏که‏ی خۆی دا وه‏رچه‏رخانێکی قۆڕی ده‏ست پێکرد و له نووسینی شتی قۆڕه‏وه رووی هێنا بۆ بابه‏ت گه‏لێک له ژێر ناوی هێورییه‌ حه‌كه‌داره‌كانی تووڕه‌ییم که وا بزانم بۆ براژنی ئه‏نووسی ، وای ئه‏زانی براژن هێنده بێکاره داده‏نیشێ نووسراوه‏کانی ئه‏و ده‏خوێنێته‏وه ، بڕۆ بێ‏سه‏واد ، ئه‏وه ده‏ڵێی چی ، براژن خه‏ریکی پایان نامه‏یه ، بێ سه‏واد !!

2 - ئه‏و بابه‏ته له ئه‏و په‏ڕی قه‏شمه‏ریدا نووسراوه و هه‏رکه‏س پێی وایه بابه‏تێکی جیددیه به شه‏ره‏فم قه‏شمه‏ر نیه !

3 - من ئێستا زۆر ماندووم و دیاره ناتوانم له‏وه زیاتر بنووسم ، ئه‏گینا ئه‏م باسه باسێکی دوور و درێژتر و قورستر هه‏ڵئه‏گرێ ، بۆیه داوا ئه‏که‏م ئێوه‏ش درێژه‏ی ده‏ن ، ئه‏گه‏ریش درێژه‏ی نه‏ده‏ن خۆم درێژه‏ی ئه‏ده‏م ، پێشنیاره‏کانتان بنووسن بۆ ئه‏وه‏ی مێژووی پڕ له شانازی و سه‏روه‏ری جارێکی تر زیندوو بێته‏وه.

 

بڵێ پاشا وا و وایه‌!

 

پاشا میرزای بانگ كرد و گوتی: بڕۆ به‌ خه‌ڵك بڵێ: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌، بڵێ پاشا بێ وێنه‌یه‌، بڵێ پاشا شتێكی سه‌یره‌ و شتی وا نه‌بووه‌ و نابێ، بڵێ پاشا له‌هه‌مووكه‌س زاناتره‌، بڵێ پاشا وا و وایه‌!

میرزا: ( له‌دڵی خۆی دا: باشه‌ له‌تڕێت به‌م) به‌سه‌ر چاو ئه‌مر ئه‌مری پاشایه‌!

میرزا چووه‌ ناو خه‌ڵك، ده‌گه‌یشته‌ هه‌ركه‌س ده‌یگوت: هۆی وه‌حه‌ هۆش هۆپ! پاشا پێی گوتووم پێتان بڵێم: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌ و شتی وا نه‌بووه‌ و نابێ! هه‌روه‌ها پاشا گوتوویه‌تی ده‌بێ هه‌موو رۆژێ پێنج شه‌ش جار له‌ دڵی خۆتان ـ بۆ ئه‌وه‌ی پاشا لێتان رازی بێ ـ دا بڵێن: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌ و به‌ڕاستی شتێكی بێ وێنه‌یه‌!

ده‌ی سه‌رتان ناهێشێنم میزا ئه‌و قسه‌یه‌ی پاشای له‌ ناو خه‌ڵك دا بڵاو كرده‌وه‌ و خه‌ڵكیش هه‌ریه‌كه‌و له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی پاشا لێی رازی بێت و قینی لێ هه‌ڵ نه‌گرێ، شه‌شه‌كه‌یان كرد به‌ پێنج و رۆژی پێنج كه‌ڕه‌تان روو به‌ كۆشكی پاشا راده‌وه‌ستان و سه‌ری ترس و ته‌رس كه‌ری خۆیان بۆ پاشا ده‌هێنا خوارێ و چۆكیان بۆ داده‌دا و له‌ دڵی خۆیان دا ده‌یان گوت: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌ و وه‌ك پاشا نه‌بووه‌ و نابێ!

دوای ماوه‌یه‌ك پاشا بۆ ئه‌وه‌ی بزانێ چه‌نده‌ داوا كارییه‌كه‌ی له‌ لایه‌ن میرزاوه‌ جێ به‌جێ كراوه‌، ده‌رپێیه‌كی چل تیكه‌ی له‌به‌ر كرد و خۆی له‌ نابه‌ڵه‌دی داو هاته‌ ناو خه‌ڵكی شار و گوێ هه‌ڵخست. له‌پڕ پاشا كه‌ر بوو، وه‌خته‌بوو له‌ عه‌یبه‌تانا ته‌رس و گووی تێكه‌ڵ بكات. جا بۆ ئه‌وه‌ی تووشی لووشكه‌ هاویشت و سه‌رسم دان و خه‌ڵك سه‌قه‌ت كردن نه‌بێ، به‌خێرایی گه‌ڕایه‌وه‌ كۆشك و میرزای بانگ كرد، گوتی: هه‌تیوه‌ میرزا! میزا گوتی: به‌ڵێ گه‌وره‌م! پاشا گوتی: زه‌هریمار حه‌یوان! ئه‌وه‌ شته‌ فێری خه‌ڵكت كردووه‌؟ میزا به‌حه‌په‌ساوی گوتی: به‌ڵێ قوربان! پاشا گوتی: به‌ڵێ و دڵه‌ده‌رد! هه‌تیوه‌ كه‌ره‌ی هیچ و پووچه‌! ئه‌وه‌ شته‌ قۆڕه‌ چییه‌ فێری خه‌ڵكت كردووه‌؟ میزا ده‌یزانی گووكارییه‌كی كردووه‌ و خۆشی نازانێ گووكارییه‌كه‌ی چییه‌، هه‌ر بۆیه‌ به‌ منگه‌ منگ پاشای حاڵی كرد كه‌: قوربان تكایه‌ بڕێك روونتر فه‌رمایشت بفه‌رموون!

پاشا درێژه‌ی به‌ قسه‌كانی دا: ئه‌مڕۆ خۆم كرده‌ كه‌ره‌ پیاوێكی ده‌رپێ دڕاو  و خۆم به‌شار داكرد، ده‌ك ده‌ركت دڕێ! ده‌ك داوه‌شێی! به‌خۆشت ده‌ڵێی میزا؟ ده‌ك راسته‌وه‌ نه‌بی! ئه‌وه‌ شته‌ فێری خه‌ڵكت كردووه‌؟ ئێستا من پێم گوتی بچی له‌ ناو خه‌ڵك بڵێی: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌؟!

میزا سه‌ری لێ شێوا بوو، له‌ دڵی خۆی دا گوتی: به‌سه‌رت پاشا مۆزی كردوو!

پاشا یه‌ك به‌خۆی هاواری كرد: حه‌یوانی كه‌ری هیچ و پووچی گوێدرێژّ! ئه‌وه‌ له‌به‌ر خۆته‌وه‌ ده‌ڵێی چی؟ بێم بتگرم بتگێم؟!

میزا وه‌ك تێی گیرابێ هه‌ڵیدایه‌ و گوتی: به‌گۆڕی بابی بابی باپیره‌گه‌وره‌می تێ چۆتێ، نازانم باسی چی ده‌كه‌ی؟

پاشا ویستی به‌سه‌ر تووڕه‌ییه‌كه‌ی خۆی دا زاڵ بێت و به‌ له‌سه‌ره‌ خۆیی تێی بگه‌یه‌نێ كه‌ میزا چ گووكارییه‌كی كردووه‌، هه‌ر بۆیه‌ به‌زۆری دانی به‌جه‌رگی دا گرت و به‌ ده‌نگێكی ئارام گوتی: ئاخر رۆڵه‌ گیان ( ئیتر پاش خۆی پێ رانه‌گیرا و ماباقیی قسه‌كانی به‌ ده‌نگی به‌رز درێژه‌دا) تۆ بۆ ئه‌وه‌نده‌ ناحاڵی هه‌ی كه‌رحاڵ!!!

میزا گوتی گه‌وره‌م به‌قوربانی پێڵاوه‌كانی بابی بابی باپیره‌ گه‌وره‌ت بم، بۆ تێم ناگه‌یه‌نی من چ تاوانێكم كردووه‌؟ ئاخر بۆ سه‌رم لێ ده‌شێوێنی؟ به‌سه‌رت منداڵم ورده‌، دڵم ده‌تۆقێ و تووتك و تووڵه‌م به‌گۆرَێ وه‌رده‌بن!

پاشا گوتی: رۆڵه‌ من گوتم: بڕۆ وه‌ك به‌شه‌ران به‌ خه‌ڵك بڵێ: پاشا گه‌وره‌یه‌! خۆ نه‌مگوت به‌خه‌ڵك به‌ڵێی: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌! تۆ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بچی به‌خه‌ڵك بڵێی: بڵێن: پاشا گه‌وره‌یه‌! چووی گوتووته‌ بڵێن: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌! ئاخر هه‌ی كه‌ر! تۆ بۆ له‌ قسه‌ حاڵی نابی؟!

میزا سه‌ری لێ شێوابوو، پاشا هه‌رچییه‌كی ده‌یگوت، هه‌ر هه‌مان شت بوو كه‌ ئه‌و داوای له‌ خه‌ڵك كردبوو بیڵێن، بۆیه‌ نه‌یده‌زانی چ گووكارییه‌كی كردووه‌! هه‌ر بۆیه‌ بۆ ئه‌وه‌ی پاشای له‌ كۆڵ بێته‌وه‌،  گوتی پاشا ئیزنێكم لێ بگره‌، به‌چاوان ئێستا ده‌چم جه‌نابت چی ده‌ڵێی ئه‌وه‌ به‌ خه‌ڵك ده‌ڵێم!

پاشاش چوونكه‌ ده‌یزانی ئه‌و كه‌ری حه‌یوانی هیچ و پووچه‌ هه‌رچییه‌كی دیكه‌ له‌ زمانی پاشاوه‌ بۆ خه‌ڵك باس بكات له‌وه‌ باشتری باس ناكا كه‌ كردوویه‌تی، به‌ڕیاری دا شه‌پێكی تێ هه‌ڵده‌ن و تا گووكارییه‌كه‌ی نه‌شواته‌وه‌، تخوونی كۆشك نه‌بێته‌وه‌.

میزای قوڕبه‌سه‌ری كه‌ری گوێدرێژی حه‌یوانیش بۆ ئه‌وه‌ی بزانێ چ گوویه‌كی خواردووه‌ وا پاشای لێ تووڕه‌ بووه‌، میزا ره‌كێوی دا و ماوه‌یه‌ك له‌ ئه‌شكه‌وت و مه‌شكه‌وتان دا بیری له‌ هه‌ڵه‌كه‌ی خۆی كرده‌وه‌ و مایه‌وه‌ و ئه‌وجا چووه‌ ناو خه‌ڵك و گوێی بۆ هه‌ڵخستن!

هه‌ر كه‌سی ده‌دیت له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ ده‌یگوت: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌ و وایه‌ و وایه‌!

ئاخرییه‌كه‌ی میزرای وه‌حشی كه‌ری حه‌یوانی هیچ و پووچی خوێڕی گوێدرێژ هه‌ر نه‌یزانی كه‌ چ گوویه‌كی خواردووه‌ و بۆچی پاشا تووڕه‌ بووه‌! ئیتر دوای ماوه‌یك میزا وه‌ك شێتی لێهات و له‌ عه‌یبه‌تان خۆی شوورت و گوم كرد. ئێستا و ئێستاش خه‌ڵك نه‌یازانی میزا به‌ چ مه‌رگێكه‌وه‌ مرد و له‌ كوێ گۆڕ به‌ گۆڕ بوو!

به‌ڵام له‌ هه‌مووی خۆشتر ئه‌وه‌یه‌ له‌و كاته‌وه‌ كه‌ میزا ئه‌و گووخواردنه‌ی فێری خه‌ڵك كردووه‌، تا به‌ئه‌مڕۆكه‌ش ئه‌و خه‌ڵكه‌ قوڕبه‌سه‌ری هیچ و پووچی خوێری و گوێدرێژی حه‌یوانه‌ش هه‌ر نه‌یانزانی بڵێن: پاشا گه‌وره‌یه‌! به‌ڵكوو هه‌ر گوتیان: بڵێ پاشا گه‌وره‌یه‌!

 

ده‌بڵێ وا نییه‌! ده‌ی! ده‌بڵێ وانییه‌؟!

 

ده‌مێكه‌ كه‌س سه‌ردانی قه‌شمه‌رئاوا ناكات. له‌وانه‌شه‌ هه‌ندێك كه‌س هه‌بن كه‌ سه‌ردان ده‌كه‌ن به‌ڵام وه‌ك من چاوه‌ڕوانی بابه‌تی تازه‌ن. ئه‌م ئینترنێته‌ رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ له‌ دنیادا زیاتر و پڕتر په‌ل و پۆ ده‌هاوێ و پانتایی ده‌سه‌ڵاتی خۆی ته‌شه‌نه‌ ده‌دات. كه‌چی به‌پێچه‌وانه‌ له‌ناو ئێمه‌دا زۆر سه‌یره‌، ئینترنێت رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ روو له‌ كزی، لاوازی، فه‌شه‌لی و فه‌رامۆشییه‌، نازانم له‌وانه‌یه‌ من له‌ هه‌ڵه‌دابم و زۆرم ئاگا لێره‌ و له‌وێ نه‌بێ و وانه‌بێ! ـ كه‌ده‌ڵێم: له‌ناو ئێمه‌دا مه‌به‌ستم ئه‌م كورده‌ بۆره‌یه‌‌ ـ یانی له‌وانه‌شه‌‌ وا نه‌بێ و به‌س ئه‌و چه‌ند گه‌ڕه‌ك و وێبلاگه‌ی كه‌ من زۆر سه‌ردانیان ده‌كه‌م زمانیان له‌ گۆ چووبێته‌وه‌! جا نازانم! ئه‌وه‌نده‌ ده‌زانم: ئه‌وه‌نده‌ی من سه‌یرم كردبێت و بینیبێتم ئیمه‌ومانان هه‌ر به‌جارێكی بێخه‌یاڵی شته‌كه‌ بووین. هه‌موومان دڵمان پڕه‌، تووڕه‌ین، بێزارین، ره‌خنه‌مان هه‌یه‌، جیكڵدانه‌مان پڕ له‌ سكالایه‌ و هه‌ر هیچ! كاتێك لێره‌و له‌وێ شتێ ده‌قومێ یان شتێك ئه‌بیستین یان شتێكمان به‌مێكشی ده‌گات، له‌په‌ناو په‌سیوان ده‌ممان ده‌كه‌ینه‌وه‌ و به‌جارێكی هه‌م گیانی خۆمان له‌نۆژ ده‌به‌ین هه‌م گیانی ئه‌وی به‌رامبه‌رمان.

له‌وه‌تی ئه‌م قه‌شمه‌رئاوایه‌ سه‌ری ده‌قوڕێ ناوه‌ و له‌دایك بووه،‌ پێم وابێ من ئه‌وه‌ ئه‌وه‌نده‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌ه‌هه‌مین جاره‌ ئه‌م گله‌ییه‌ ده‌كه‌م: ئه‌رێ میلله‌ت بۆ هیچ نانووسن؟ یانی‌ له‌ ساڵی و له‌ مانگیش دا ناتوانن سێ چاره‌كی كاتی خۆتانی بۆ دابنێن؟

جاری وایه‌ به‌خۆم ده‌ڵێم: باشه‌ رۆڵه‌ تۆ كه‌ری كوێی؟ تۆ چ كارت به‌م گێره‌و كێشه‌یه‌داوه‌‌؟ خه‌ڵك ده‌نووسن یان نانووسن به‌تۆ چی؟ هۆش هۆش! بۆ تۆش وه‌ك هه‌موان ده‌مت داناخه‌ی و زیپه‌كه‌ی هه‌ڵناكێشێ و واز ناهێنی؟ بۆ؟ ها.. هه‌ی.. كه‌ر؟!؟!؟!

دڵنیا نیم، به‌ڵام هه‌ست ده‌كه‌م هه‌ندێك كه‌س دوور و نزیك پێم ده‌ڵێن: شا شا بابه‌ ئه‌وه‌ له‌و عاله‌مه‌ بۆته‌ كه‌یخودا! خۆ هه‌مووى ئه‌و وێبلاگه‌ی به‌ قسه‌ تڕنه‌كانی خۆی پڕكردۆته‌وه‌! وه‌وڵاهی له‌ داخی ئه‌وه‌ی ئه‌و چیلكه‌ گووه‌ش بووبێ هیچ بۆ قه‌شمه‌ر ئاوا نانووسم! ده‌نا هه‌ر هیچ‌ نه‌بوایه‌ منیش شتێكم بۆ قه‌شمه‌رئاوا ده‌نووسی! بڕۆ خڕی كه‌وه‌ داشقه‌ی تووری مسته‌فای شاره‌دارت! تڕحێوووووووو!!!!

ده‌بڵێ وا نییه‌! ده‌ی! ده‌بڵێ وانییه‌؟!