یاخی قه‌شمه‌ر و قه‌شمه‌رئاوای جندۆكان

خۆر له‌ ئاوابووندایه‌ كه‌ ده‌چمه‌ سه‌ر بان ماڵه‌كه‌م. قه‌شمه‌رئاوا كه‌سی لێ نیه‌ و منیش وه‌ك كونده به‌بوو جێم نه‌هێشتوه‌ و لێی ماومه‌ته‌وه‌. به‌ڕه‌یه‌كم ڕاخستوه‌ و دو سه‌رینم لێ داناوه‌. وه‌ك هه‌موو ئێواره‌یه‌ك كه‌مێك داده‌نیشم، بێ تاقه‌ت ده‌بم. ده‌قریوێنم. فیكه‌ ده‌كێشم و له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ گۆرانیه‌ك ده‌ڵێم. بێ تاقه‌تیه‌كه‌م ده‌رناچێت. هه‌ڵده‌ستم كراس و كه‌وا له‌ به‌ر ده‌كه‌نم و بیجامه‌ و ژیركراسی فڕه‌ ده‌مه‌ سه‌ر به‌ڕه‌كه‌. ڕووت و قووت ده‌ستم له‌ پشت قوونم‌ ده‌نێم و له‌ سه‌ر بانه‌كه‌ ده‌ڕۆم و دێم. ڕوو له‌ ماڵی چۆڵ و هۆڵی ئاغا ده‌كه‌م و فیكه‌یه‌ك ده‌كێشم و له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌ڵێم ئه‌وه‌ ئه‌و ئاغایه‌شمان تڕان. هاهاها...

ئه‌م جار كه‌ ده‌گه‌یمه‌ گوێسه‌بانه‌كه‌، سه‌ر كێ...م ده‌گرم و میز ده‌كه‌مه‌ خواره‌وه‌. بای ئێواره‌ی قه‌شمه‌رئاوا لێی ده‌دات و گ...ن و ڕانم فێنك ده‌كاته‌وه‌. ئای له‌م خۆشییه‌...

جگه‌ره‌یه‌ك داده‌گرسێنم و مژی لێ ده‌ده‌م. پێكێك شه‌راب ده‌گرمه‌ ده‌سته‌وه‌ و لێی ده‌خۆم و جاروو باریش گۆرانیه‌ك له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌ڵێم و به‌ ڕووتی بۆ خۆم هه‌ڵده‌په‌ڕم. نه‌ قه‌یخایه‌ك، نه‌ ئاغایه‌ك، نه‌ ناله‌یه‌ك، نه‌ میرزایه‌ك... ئای له‌م خۆشییه‌...

به‌ره‌ به‌ره‌ تاریكی دادێت. له‌به‌ر مێشووله‌ بیجامه‌ و كراسێك له‌به‌ر ده‌كه‌م. جارێكی تر ده‌ڕوانمه‌ ماڵی ئاغا و دیوه‌خانه‌كه‌ی، كه‌ تاریكی دایگرتوه‌  فیكه‌یه‌ی دیكه‌ی بۆ ده‌كێشم و ده‌ده‌مه‌ قاقای پێكه‌نین و ده‌ڕۆمه‌ خواره‌وه‌. سه‌ماوه‌ره‌كه‌ هه‌ڵده‌كه‌م. هێلكه‌ و ڕۆنێكی بۆ ده‌خۆم و ڕادیۆكه‌ ڕۆشن ده‌كه‌م....

گوێم له‌ گۆرانیه‌ك گرتوه‌ كه‌ له‌ ناكاو به‌ ده‌نگی ته‌قه‌ی درگاكه‌ ڕاده‌چڵه‌كم. ئه‌بێ كێ بێت؟ خۆ له‌و قه‌شمه‌رئاوایه‌ قه‌شمه‌رێك نه‌ماوه! به‌ ترس و له‌رزه‌وه‌ له‌ درگاكه‌ نزیك ده‌بمه‌وه‌ و ده‌ڵێم "كێیه‌؟" ده‌نگێكی نه‌ناسراو ده‌ڵێت: "بیكه‌وه‌ یاخی، خۆمانین!"

"خۆتان كێن؟!"

"تو بیكه‌وه‌، ئه‌و جار پێت ده‌ڵێم."

"باشه‌ خۆ له‌م قه‌شه‌رئاوایه‌ كه‌س نه‌ماوه‌، ئه‌تۆ كێی؟ رێبواری؟ چه‌ته‌ی؟ چیت له‌ من ده‌وێت؟ چۆن ده‌مناسیت؟"

ده‌نگه‌كه‌ ده‌داته‌ قاقای پێكه‌نین. ده‌ڵێت: "براله‌ تۆ پێت وایه‌ كه‌سی لێ نیه‌. ئێمه‌یش لێره‌ ده‌ژین. ماڵمان هه‌یه‌. ژیانمان هه‌یه‌... تۆ بیكه‌ره‌وه‌ به‌ باشی تێت ده‌گه‌ینم!"

به‌ ئه‌سپایی درگاكه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌. ده‌ڕوانم. كه‌س له‌ پشت درگاكه‌وه‌ نیه‌. سه‌رمایه‌ك به‌ له‌شمدا ده‌گه‌ڕێت. بانگ ده‌كه‌م: "له‌ كوێیت؟ چیت لێهات؟"

"ئه‌وه‌ لێره‌م یاخی!"

ده‌نگه‌كه‌ له‌ پشت سه‌رمه‌وه‌یه‌. كه‌ ئاوڕ ده‌ده‌مه‌وه‌... ئه‌ی براڕۆ ئه‌وه‌ خۆ جندۆكه‌یه‌. دوو میتر و نیو زیاتر باڵایه‌تی. ڕیشێكی درێژی هه‌یه‌ و چوار ده‌س و چوار چاوی هه‌یه‌. له‌ ترسدا قسه‌م بۆ ناكرێت.

پی ده‌كه‌نێت و ده‌ڵێت: "مه‌ترسه‌ یاخی قه‌شمه‌ر، له‌و كاته‌وه‌ ئه‌و قه‌شمه‌رئاوایه‌ هه‌یه‌، ئێمه‌یش لێره‌ ده‌ژین. بۆ ئاگاداریت ئه‌م ئێواریه‌ له‌و كاته‌وه‌ كه‌ تۆ چوویته‌ سه‌ر بانه‌كه‌ و بۆ خۆت كێ...رت ده‌ته‌قاند و فیكه‌ت ده‌كێشا ئێمه‌ لێمان ده‌ڕوانیت و ڕامان ده‌بوارد! مژده‌یه‌كیشت پێ ده‌ده‌م. ئه‌وه‌ شاژنی ئێمه‌ خۆشی له‌ تۆ هاتوه‌ و ئێستا ده‌مه‌وێت بتبه‌م بۆ لای و بۆ خۆت ڕای بوێره‌، ئێمه‌یش قه‌شمه‌رین براله‌ هاهاها..."

چارم نیه‌... درگای ماڵه‌كه‌م داده‌خه‌م و به‌ دوای جندۆكه‌ ڕیش پانه‌كه‌دا به‌ره‌و ماڵی شاژنی جندۆكان ده‌ڕۆم... مازوو به‌ خاسی بگێڕیت... نه‌كا ئه‌و جندۆكه‌یه‌ درۆزن بێت و... بمانگین؟!!

ته‌نیای ئه‌وه‌ی خراپه‌...  

ناڕه‌زایی ده‌ربڕینی نێره‌كه‌ران

ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌ران له‌ راگه‌یاندنێكدا ناڕه‌زایه‌تی خۆی به‌رانبه‌ر به‌ چه‌واشه‌كاری له‌ قه‌شمه‌رئاوا ده‌رده‌بڕێت

[دوای چه‌ند چركه‌یه‌ك له‌ ده‌ست به‌كار كردنی قه‌شمه‌ر تیڤی، كاناڵی ئاسمانی حیزبی ماف و یه‌كسانی قه‌شمه‌رئاوا (ح م ی ق)، له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌رانه‌وه‌ راگه‌یاندنێكمان پێگه‌یشت. قه‌شمه‌ر تیڤی كه خۆی به‌ كاناڵێكی گشتی و به ده‌نگی هه‌موان ده‌زانێت، به‌ ئه‌مانه‌تداریه‌وه‌ ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌ بڵاو ده‌كاته‌وه‌.]

راگه‌یاندنی ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌ران:

هه‌روا كه‌ ئاگادارن، ماوه‌یه‌كه‌ له‌ قه‌شمه‌رئاوا باس له‌ باپیره‌ گه‌و‌ره‌مان، نێره‌كه‌ری گه‌وره‌ ده‌كرێت وه‌ قه‌شمه‌ران هه‌ركام به‌ شێوه‌یه‌ك خۆیان ده‌ده‌نه‌ پاڵ ئه‌و كه‌سایه‌تیه‌ی نه‌ته‌وه‌ی نێره‌كه‌ران كه‌ گوایه‌ قه‌شمه‌رانیش له‌ نه‌ته‌وه‌ی ئه‌ون، یان له‌ په‌راسووی ئه‌و‌ خوڵقێنراون یان كوڕی ئه‌و و مازوون و ئه‌م جۆڕه‌ قسه‌ر قۆڕانه‌. قه‌شمه‌رێكیتر ده‌ڵێت كه‌ خودا به‌ جووته‌ی باپیره‌گه‌وره‌ی ئێمه‌ كوژراوه‌. یان باپیره‌ گه‌و‌ره‌ی ئێمه‌ وڵامی خودای خۆی نه‌داوه‌ته‌وه...

دوای ئه‌و هه‌موو سوكایه‌تیه‌ كه‌ به‌ ئێمه‌ كرا، چه‌ند نێره‌كه‌رێك بڕیاریاندا كه‌ هێرش به‌رنه‌ سه‌ر قه‌شمه‌رئاوا و قه‌شمه‌ران ئه‌نفال بكه‌ن، به‌ڵام كه‌رماقووڵان پێشیان به‌و هێرشه‌ گرت و بڕیاریاندا یه‌كه‌مجار له‌ ڕێگه‌ی دیموكراسیانه‌وه‌ وڵامی ئه‌و بێڕێزیه‌ بده‌نه‌وه‌ و ئه‌گه‌ر داوای لێبوردن له‌ لایه‌ن قه‌شمه‌رانه‌وه‌ نه‌كرا، ئه‌وجار قه‌شمه‌رئاوا به‌‌ قه‌پ و جووته‌ وێران بكه‌ن. بۆیه‌ ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌ران به‌ قه‌شمه‌رئاغا كه‌ خۆی به‌ سه‌رۆكی قه‌شمه‌رئاوا ده‌زانێت، ڕاده‌گه‌ینێت كه‌ به‌ شێوه‌ی ڕه‌سمی داوای لێبوردن له‌ نێره‌كه‌ران بكات وه‌ ڕابگه‌ینێت كه‌ نێره‌كه‌ران و قه‌شمه‌ران هیچ خاڵێكی مێژوویی هاوبه‌شیان نیه‌.  

بۆ ئاگاداری ئه‌و قه‌شمه‌رانه‌یش كه‌ له‌ ڕابردووی كۆنی خۆیان ئاگایان نیه ئه‌م چه‌ند خاڵه‌یش بۆ ڕوونكردنه‌وه‌ باس ده‌كه‌ین:

‌١. باپیره‌مان، نێره‌كه‌ری گه‌وره‌، هیچكات گووی وای نه‌خواردوه‌ كه‌ وڵامی خوڵقێنه‌ری خۆی نه‌داته‌وه‌ یان له‌قه‌ و جووته‌ی لێ بدات. ئه‌و كه‌سایه‌تیه‌، هه‌مووكات له‌ خزمه‌تی خودای خۆیدا بوه‌ و به‌ ڕێزی زۆره‌وه‌ وڵامی داوه‌ته‌وه‌ و وه‌ك كه‌رێكی باش سواری خۆیشی كردوه‌‌ و بۆ هه‌ركوێ ویستبێتی بردوویه‌تی و كاتێكیش خه‌وته‌وه‌ نه‌یسه‌ڕاندوه‌.

٢. قه‌شمه‌ران له‌ نه‌ته‌وه‌ی بوونه‌ورێكن به‌ ناوی مه‌یموون كه ئه‌وكات له‌ به‌هه‌شت به‌ر غه‌زه‌ب كه‌تبوو و له‌ ته‌وێڵه‌ی باپیره‌گه‌وره‌مان له‌ به‌ند كرابوو. كاتێك ئه‌و مه‌یموونه‌ زۆڵێكی ده‌بێت (كه داروینقه‌شمه‌ر به‌ جهشی ژێنتیكی ناوی لێبرد)، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن خوڵقێنه‌ره‌وه‌ سزای زۆرتر نه‌درێت به‌ درۆ راده‌گه‌یه‌نێت كه‌ ئه‌و منداڵه‌ هین ئه‌و نێره‌كه‌ره‌یه‌. دوای ئه‌و بوختانه‌ كه‌ بۆ باپیره‌مان كرا، ئه‌و مه‌یموونه‌ و منداڵه‌كه‌ی كه‌ به‌ قه‌شمه‌ر ناوبانگی ده‌ركرد، وه‌ هه‌ر وه‌ها نێره‌كه‌ری به‌هه‌شت، باپیره‌مان ده‌رده‌كرێن و ده‌نێردرێنه‌ سه‌ر زه‌وی. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌و ناعه‌داڵه‌تیه‌، ئێمه‌ هیچ كات له‌ ژێر ئه‌مری خودای خۆمان ده‌رنه‌چووین

٣. مازوو هیچ پێوه‌ندیه‌كی به‌ خوڵقێنه‌ره‌وه‌ نیه‌ و خودایه‌كی ده‌سكردی قه‌شمه‌رئاوایه‌ و ته‌نیا و ته‌نیا بۆ چه‌واشه‌كاری و ناوخراپ كردنی ئێمه‌ دروستكراوه‌ وه‌ قه‌یه‌ته‌رقوویش قسه‌ی قۆری قه‌شمه‌رانه.

بۆیه‌ داوا له‌ قه‌شمه‌ران ده‌كه‌ین كه‌ له‌وه‌ زیاتر ناوخراپمان نه‌كه‌ن وه‌ خۆیان به‌ نه‌ته‌وه‌ی ئێمه‌وه‌ نه‌لكێنن. ئه‌گه‌ر وا نه‌كه‌ن، ئه‌وه‌ ئه‌و كاره‌تان پێده‌كه‌ین كه‌ باپیره‌مان دوای ده‌ركران، به‌ نه‌نێ مه‌یموونی كرد!!

نێره‌كه‌رئاغا

سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نێره‌كه‌ران

 [بڵاو كرایه‌وه‌ له‌ لایه‌ن كاناڵی ئاسمانی قه‌شمه‌رتیڤی.]

[ qeshmer tv ده‌نگی هه‌مووانه‌.]