ڕانی

 "ڕانی"

له‌ مێژه‌ بوو خۆم و هه‌موو  کوڕانی دراوسێ هه‌ر له‌ دووره‌وه‌ حه‌زمان لێ ئه‌کرد. شایه‌د ئه‌وه‌نده‌ش جوان نه‌بوو که‌ ئێمه‌ بۆی مردبووین به‌ڵام شێوه‌ی ڕێگه‌ ڕۆشتنه‌که‌ی ئیرۆتیک و ئێجگار تایبه‌ت بوو، به‌رز به‌رز ئه‌یڕوانی، ته‌واوی دونیا بۆی ڕوانیبا مێشێ میوانیی نه‌ده‌بوو. کاتێ له‌وێوه‌ تێپه‌ڕ ده‌بوو هه‌موومان وه‌ک ئاماده‌ باشی سه‌ربازی بۆی ده‌وه‌ستاین له‌ نووکی پێیه‌وه‌ تا ته‌و‌قی سه‌ریمان  به‌ نیگای چاوه‌ برسیه‌کانمان ده‌شێلا.

 کاتی هاتنه‌که‌ی له‌ ده‌ورووبه‌ری 12:30 ی نیوه‌ڕۆ بوو، نزیکه‌ی نیو کاتژمێر له‌ کاروکاسبی ده‌خستین، چونکه‌ بڕوامان وابوو له‌ کاتانه‌دا که‌ ئه‌و تێپه‌ڕ ده‌بێ مامه‌ڵه‌ کردن حه‌رامه‌.

 ئاکامی دانیشتنی هه‌موو کاسبکارانی ئه‌و به‌ره‌ به‌ تێکڕای ده‌نگ، گه‌یشت به‌وه‌ی که‌ هه‌ر که‌س یه‌که‌م جار بینی ئه‌وانی تریش ئاگادار بکاته‌وه‌. جا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زیاتر هان بدرێن بۆ ئه‌م ڕاگه‌یاندنه‌، "ڕانی"یه‌ک کرایه‌ خه‌ڵاتی ئه‌و که‌سه‌ی بۆ یه‌که‌م جار ده‌یبینێ و خه‌به‌ر ده‌داته‌ ئه‌وانی تر.

 به‌ڵام نازانم چۆن بوو ئه‌و ڕۆژه‌ که‌س حه‌زی له‌ ڕانی نه‌ببوو.

 له‌ سه‌ر پله‌یه‌ک خه‌ریکی دامه‌زراندنی که‌لوپه‌ل بووم له‌ سه‌ر قه‌فه‌سه‌کان،

 یه‌کێ وتی: سڵام.

 من نزیکه‌ی میترو نیوێک له‌ ئه‌رز به‌رز ببوومه‌وه‌ بۆیه‌ یه‌کسه‌ر ناو سینگیم بینی. گه‌رم بوو، دوو سێ تکه‌ ئاره‌ق به‌ کوێرایی چاوی منه‌وه‌ هێور هێور له‌مبه‌ر و له‌و به‌ر ده‌خزانه‌ خوارۆو له‌ ئاکامدا له‌ درێژه‌ی هێڵێکی نادیاردا، نادیار ده‌بوون.

 ببه‌خشن

 ئینجا زانیم چه‌نێ قه‌ره‌تم. تومه‌س له‌وساوه‌ بێ ئاگا له‌ دنیا دیسانه‌وه‌ شوێن خه‌ت که‌وتووم. که‌ زانی من تازه‌ به‌ خه‌به‌ر بوومه‌ته‌وه سه‌ری داخست و هه‌وڵی دا به‌ کۆکردنه‌وه‌ی به‌رۆکی مانتۆکه‌ی شه‌رمی سوور هه‌ڵگه‌ڕاوی بشارێته‌وه‌.

  زه‌حمه‌ت نه‌بێ دانه‌یه‌ ڕانیم گه‌ره‌ک

  ئه‌مجا زانیم براوه‌ی ئه‌مجاره‌ی ڕانیه‌که‌ کێ بوه‌.‌ 

ئه‌وزا خراوه‌ ئه‌رمه‌نی...

مازوو نیت که‌ ببینی ئه‌وزا خراوه‌ ئه‌رمه‌نی

خراوو خراوتر له‌ جاری جاران. به‌ جگه‌ره‌ جگه‌ره‌ هه‌ڵده‌گرسێنین و هێشتا بێزووکه‌ری دووکه‌ڵین. ڕه‌نجی شه‌رابمان کێشا، لێومان وشکی تکه‌یه‌ ته‌ڕیه‌، شه‌رابی حه‌وت ساڵه‌شمان له‌ خه‌زێنه‌ نیه‌!

ئه‌وزا خراوه‌ ئه‌رمه‌نی، جه‌میکه‌ با جه‌میکه‌ین. کۆمان کرده‌وه‌ ڕایانخست!

خه‌لیفه‌ ژن به‌ ته‌زبێحێک که‌ کاتی خۆی خه‌لیفه‌ بۆ جوێن دان که‌ڵکی لێ وه‌ر ده‌گرت و ئه‌م بۆ زیکر ده‌نکێکی داخست و وتی: ئه‌ک له‌و ماڵوێرانیه‌ دیسان مێژوو دووپات ده‌بێته‌وه‌، دیسان مێژوو دووپات ده‌بێته‌وه‌...

هه‌موو قه‌شمه‌ر لاوه‌کان  به‌ کلیلێک سه‌رده‌می لاوێتیان بردوه‌ته‌ سه‌ر، به‌ ده‌سته‌ کلیلێک که‌ قه‌د عه‌قڵیان پێ نه‌شکا به‌ باشی وه‌نی بکه‌ن.

ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک هه‌ڵووژه‌ ده‌خوات، ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک هه‌ڵووژه ده‌دات، ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک هه‌ڵووژه‌ ده‌ڕوات، ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک هه‌ڵووژه‌ ده‌بات، ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک هه‌ڵووژه‌ ده‌یبات، هه‌ڵووژه‌یه‌ک ڕه‌هه‌نده‌ بیبات، هه‌ڵووژه‌یه‌ ڕه‌هه‌نده‌ ده‌یکات، ئه‌و هه‌ڵووژه‌یه‌ ڕه‌هه‌نده‌ ده‌یخات.

ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک ژنێ ده‌بات، ڕه‌هه‌نه‌ده‌یه‌ک ژنێ ده‌یبات، ژنێک ڕه‌هه‌نده‌یی ده‌یبات، ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک ژنێتی نایبات، بێوه‌ژنێک ته‌له‌فوونێک ده‌یبات، بێوه‌ژنێک ته‌له‌فوونێ ده‌بات، ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک بێوه‌ژنی ته‌له‌فوونێک ده‌بات، بێوه‌ژنێک و ته‌له‌فوونێ ده‌برێن.

مناڵێک ده‌بڕیه‌ت، مناڵێ به‌ بڕین ده‌بڕیه‌، مناڵێ به‌ برین ده‌برێ، به‌ بڕین مناڵێ ده‌بریه‌.

کچێک تا دێته‌وه‌ به‌ باوه‌خۆنی به‌ ژنی ده‌بیندرێ، ژنێ تا دێته‌وه‌ به‌ تۆرانی به‌ بێوه‌ژنی ده‌بیندرێ، کچێک تا دێته‌وه‌ به‌ بێوه‌ی که‌سێک ناپیاو ده‌بیندرێ.

- خه‌یاڵ ئه‌که‌ی! هیچ هه‌ڵووژه‌یه‌ک نیه‌ به‌ ده‌می ژنێک "بێو" نه‌بێ یان سه‌ره‌تا تۆرانه‌و بۆ باوه‌ خۆنی، که‌ ڕه‌هه‌نده‌ کچی له‌ کندایه‌ له‌ هه‌ڵوژه‌و بێوو بێوه‌یی چی؟ ئاخر بڵێ شووت نه‌بوو یان هه‌ڵووژه‌ بوو؟

له‌ نێوان باوه‌خۆنی و بێوه‌یی دا بڕینێک هه‌یه‌، به‌ڵام فه‌رق ئه‌کات له‌ودا زوڵم هه‌یه‌و له‌مدا خێر.

کچێک به‌ ده‌م هه‌ڵووژه‌وه‌...

ڕه‌هه‌نده‌یه‌ک به‌ ده‌م ژنه‌وه‌...

بێوه‌ژنێک به‌ ده‌م په‌شیمانیه‌وه‌...

مناڵێ به‌ ده‌م پرسیاری بڕینێکه‌وه‌...

شوویه‌کیش له‌ په‌راوێزترین خاڵی ئه‌م هه‌ڵووژه‌یه‌دا...

                                                                           بۆ؟

خراوو خراوو خراوتر له‌ جاری جاران

ئه‌وزا خراوه‌ ئه‌رمه‌نی!

ئاژانسی ده‌نگوباسی قه‌شمه‌ر پرێس...

چه‌ن هه‌واڵێک له‌ ئاژانسی هه‌واڵی قه‌شمه‌ر پرێس...

 پووتین که‌ ساڵی ۲۰۰۰ بوو به‌ سه‌رۆک کۆماری ڕووسیا، وڵاته‌که‌ی کرد به‌ پڵنگی ڕۆژهه‌‌ڵات و ئێستا له‌ ته‌مه‌نی ۵۶ ساڵه‌یی دا ئاشقی کچه‌ ژیمناستیک کارێکی ۲۵ ساڵان بوه‌.

 مام جه‌لال بوو به‌ سه‌رۆک کۆماری عه‌راق و ئیتر له‌و کاته‌وه‌ کوردێک زیاتر له‌ جاران له‌ تیڤیه‌کاندا ده‌رکه‌وت.

 ته‌به‌تیه‌کان بۆ ئه‌وه‌ی نه‌هێڵن مه‌شعه‌لی ئۆلۆمپیک بگاته‌ چین ده‌ست ده‌ده‌نه‌ هه‌رچی کاره‌ چونکه‌ داوای سه‌ربه‌خۆیی وڵاته‌که‌یان ده‌که‌ن.

 تورکایا هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی ماوه‌ له‌ که‌رکووک تۆپخانه‌ دانێت و خه‌ڵکی سلێمانیش له‌سه‌ر چنار بیره‌ ده‌خۆنه‌وه‌و منیش لێره‌ گوڵه‌ به‌ڕۆژه‌ ده‌ترووکێنم.

 خوێندکارانی زانکۆی فه‌نی ڤیرجینیای ئه‌مریکا له‌ ساڵهاتی کوژرانی ۲۳ که‌س له‌ هاوپۆله‌کان و مامۆستاکانیاندا له‌ هه‌ڵوێستێکی نمادیندا له‌ سه‌وزه‌ مه‌یدانی زانکۆکه‌یاندا ڕاکشان و بێده‌نگیان ڕاگرت.

 خه‌ڵکی هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ یادی ۵۰۰۰ شه‌هیدی هه‌ڵه‌بجه‌ مۆنۆمێنتی هه‌ڵه‌بجه‌یان تێکدا.

پاپ بێندیکێتی شانزده‌یه‌م چوه‌ ئه‌مریکاو بووش و ژنه‌که‌ی و هه‌ر وه‌ها مه‌سیحیه‌کانی ئه‌و وڵاته‌ پێشوازیه‌کی بێ وێنه‌یان لێ کرد.

مامۆستا ئه‌یوبی گه‌نجی بۆ جاری دوم بێ سه‌روشوێن کرا.

خاتوو "کارمه‌ چاشێن" وه‌زیری به‌رگری ئسپانیا دووگیانه‌و تا دوو مانگی تر منداڵی ده‌بێت.

هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د خێزانی جه‌لال تاڵه‌بانی وه‌ک ده‌ڵێن وێنه‌ گرێکی باشه‌!

thank you

ئه‌م کابرایه‌ی ده‌بینن شوانی قه‌ل نیه‌!سوکتۆر خوله‌ی ئه‌حه‌ ڕه‌گه‌ز

به‌ هه‌ڵه‌ تێنه‌گه‌ن نانه‌ڕه‌قه‌ سێنیش نیه‌! له‌ ته‌ک خایه‌می مزگه‌وته‌که‌شدا تێکه‌ڵی نه‌که‌ن!

ڕیچه‌؟

- قوربان حه‌ر خوده‌ش ڕیچه‌!

ئه‌مه‌ خوله‌ی ئه‌حه‌ ڕه‌گه‌زه‌، ببورن دوکتۆر خوله‌ی ئه‌حه‌ ڕه‌گه‌ز! ئه‌و که‌سه‌ی چاره‌نووسی  ۷۰ ملیۆن مرۆڤی له‌ ده‌ستدایه‌. دوای ئه‌وه‌ش دوێنێ له‌ یه‌کێ له‌ ڕۆژنامه‌کان ئێراندا گوتبووی: ئێمه‌ له‌ بیری گۆڕینی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له‌ جیهانداین!

خوله‌ی ئه‌حه‌ ڕه‌گه‌ز بۆمبی هه‌سته‌یی دروست ئه‌کات! له‌ هه‌مان کاتیشدا ته‌ماته‌ی کردوه‌ به‌ کیلۆی ۲۳۰۰ تمه‌ن. له‌ بیرم دێ ساڵان هه‌ر به‌هار ده‌هات تا نیوه‌ی پایزیش هه‌ر ته‌ماته‌مان ده‌خوارد. ئێستا ته‌ماته‌ش بوه‌ خۆراکی هه‌ره‌ ده‌وڵه‌مه‌نه‌کان.     جه‌نابی دوکتۆر دوێنێ شه‌و بڕیار بوو له‌ سه‌ر گرفتی ئابووری وڵات و چاره‌سه‌ره‌کانی له‌ تی ڤی ناخۆدا قسه‌ بکات به‌ڵام دوای کۆڵێ پڕوپاگه‌نده‌ کردن و هه‌راو هووریا... پرۆگرامه‌که‌ که‌نسڵ کرایه‌وه‌...

کاتژمێره‌که‌ی ده‌ستی دوکتۆر له‌و خولخوله‌که‌یه‌کانه‌، دوکتۆر له‌ کاتژمێری کامپیۆته‌ری نازانێت!

یه‌ک شت تر؛ ئه‌ڵین کاتێ دوکتور خواحافیزی کردوه‌ له‌ مه‌له‌وانه‌ به‌ریتانیه‌کان گوتوویه‌تی: thank you.

ئه‌ڵێم پیاو دیکتاتۆریشی بێت دیکتاتۆرێ پیاوانه‌ی بێت. ستالین قیافه‌ی له‌ دیکتاتۆر ئه‌چوو، فیدل کاسترۆو هۆگۆ چاوزیش هه‌ر وه‌ها. به‌ڵام کاکه‌ ئه‌مه‌ی ئێمه‌ له‌ شوان بۆقله‌ ئه‌چێت. ئاخر کاتی خۆی له‌ دێدا هه‌ر کوڕێ زۆر خوێری و گه‌مژه‌و گه‌وج بوایه‌ت ده‌یانکرد به‌ شوانی قه‌ل...

ئه‌ترسم سه‌د ساڵی تر نه‌وه‌کانی داهاتوو لێمان بپرسن؛ ئه‌رێ باپیران کامه‌ بوو ئه‌و دیکتاتۆره‌ی ئێوه‌ی ده‌چه‌و ‌سانده‌وه‌؟ ده‌وه‌ره‌ ڕووت بێ و بڵێ ئاوه‌ بوه‌!

ئای له‌وه‌...

ئا...

ئه‌مه‌ کوێیه‌؟ چی؟...

قه‌شمه‌رئاوی تازه‌؟            وه‌ڵا سه‌یره‌....

ورده‌واڵه‌......... وه‌رده‌واڵه‌.......

ئابێرۆ براکه‌م، نه‌بڕو نه‌چڕ، په‌رداخ و لێوان ئاوه‌خۆری، مه‌مکه‌ مژه‌ بۆ مناڵان و بۆ گه‌وران.

تۆ سه‌یرکه‌! قه‌یخای تازه‌... کورده‌... کورده‌ گیان

ئه‌ی هه‌تیوه‌ کووده‌تاچی! ئه‌مه‌ تومه‌س بۆ ئه‌وه‌ وات ده‌کرد!

یا حه‌زره‌تی کامیل ئه‌وه‌ تۆش لێره‌ی؟

به‌ڵام ئه‌ی مازوو....؟  مازوو له‌ کوێیه‌؟ ئااااا خۆ مازوو نیه‌!

مازوو، نووسه‌ری مانیفێستی قه‌شمه‌رئاوا له‌ کوێیه‌؟

خه‌لیفه‌ ئه‌یگوت: قه‌شمه‌رئاوای چی و شتی چی؟ تاکوو مازوو نه‌بێت هیچ قه‌شمه‌ریه‌ک ڕێ ناکه‌وێت و هیچ قه‌شمه‌رئاوایه‌کیش دانامه‌زرێت!

ئه‌مه‌ له‌ لایه‌ک و له‌ لایه‌کی تریشه‌وه‌، من ئه‌ڵێم کاتی ئه‌وه‌ هاتوه‌ قه‌شمه‌رئاوا له‌ باری نیزامیه‌وه‌ نه‌ختێ بێت به‌ خۆیدا. وه‌ک چۆن خوله‌ی ئه‌حه‌ ڕه‌گه‌زی دراوسێمان ئه‌ڵێ هه‌سته‌یی بوون مافی ئێمه‌یه‌، ئێمه‌ش وه‌ک قه‌شمه‌رئاوایه‌کان مافی ئه‌وه‌مان هه‌یه‌ هێزی به‌رگری له‌ خۆمان هه‌بێت. جا دواتر زیاتر باسی ئه‌و پرۆژه‌ ئه‌که‌م...

به‌ شه‌ره‌ف خۆشه‌. دڵی به‌وه‌ خۆشه‌ جه‌نابی بووش ته‌له‌فوونی بۆ کردوه‌و ده‌ستخۆشی لێ کردوه‌، قسه‌ی خۆمان چاکمان که‌ر ده‌که‌ن!

بناری ورده‌واڵه‌ فرۆش

                                         پێنجی ته‌پووتۆزانی ۰۹۱۸ی قه‌شمه‌ری

ورده‌واڵه‌....... ورده‌واڵه‌.......