ده‌رهێنه‌ری‌ قه‌شمه‌ر

ده‌رهێنه‌ری‌ قه‌شمه‌ر

ده‌ڵێن له‌م هه‌رێمه‌ ده‌رهێنه‌رێكی‌ سینه‌مایی‌ لێیه‌ زۆر سه‌یر و سه‌مه‌ره‌یه‌. زۆرم لێ‌ بیستووه‌! ده‌ڵێن شێوازێ كاری‌ زۆر تایبه‌ته‌. تا ئێستا چه‌ندین فیلمی‌ به‌رهه‌م هێناوه‌. دیاره‌ ئه‌وه‌ نازانم كه‌ سه‌ركه‌وتوو بوون یا نا! له‌ هیچ كام له‌ فستیڤاڵه‌كان هیچم لێ‌ نه‌دیوه‌، له‌ كاناڵه‌ ته‌له‌فزیۆنییه‌كانیش_ جا چ هه‌وایی‌ بێ‌ و چ لۆكاڵ_ چاوم به‌ به‌رهه‌مه‌كانی‌ نه‌كوتووه‌. ده‌ی‌ خۆ به‌رهه‌م هیچ گرینگ نییه‌. گرینگ شێوازی‌ كار كردنه‌! وانییه‌؟! ئه‌م كابرایه‌ سناریۆكانی‌ زۆر بۆ گرینگه‌ و ده‌ڵێن زۆربه‌ی‌ كات بۆخۆی‌ ده‌ینووسێ‌ و هه‌ندێك جاریش له‌ خه‌ڵكی‌ ده‌دزێ‌ و هه‌ندێك جاریش لێیانی‌ وه‌رده‌گرێ‌. له‌ ره‌وتی‌ كار كردن و به‌رهه‌م هێنانی‌ فیلمه‌كه‌شدا ده‌ڵێن زۆر حه‌ساسه‌ و زۆر زووش تووڕه‌ ده‌بێ‌ و به‌سه‌ر ئه‌كته‌ره‌كانیدا ده‌گورێنێ‌. له‌م رۆژانه‌دا باسیان له‌وه‌ ده‌كرد كه‌ خه‌ریكی‌ به‌رهه‌م هێنانی‌ فیلمێكی‌ مێژوویی‌ ئه‌كشێنه‌. به‌ كورتی‌ ده‌ڵێن كاره‌كانی‌ به‌ باشی‌ رۆشتۆته‌ پێشه‌وه‌ و له‌وه‌ ده‌چێ‌ فیلمه‌كه‌ی‌ سه‌ركه‌وتوو بێ‌.  به‌ڵام خواردنه‌وه‌ كاره‌كه‌ی‌ لێ‌ شێواندووه‌ - ئه‌مه‌ ده‌ردی‌ هه‌موو قه‌شمه‌رانه‌ - . ده‌ڵێن هه‌ركات ئه‌كته‌ره‌كانی‌ له‌سه‌ر خیابانیش ببینێ‌، هه‌ر واده‌زانی‌ سه‌ر شانۆی‌ فیلمه‌كه‌یه‌ و لێیان تووره‌ ده‌بێ‌ و شتی‌ سه‌یر و سه‌مه‌ره‌یان پێده‌ڵێ‌. خۆلاسه‌ ده‌ڵێن ئێستا فیلمه‌كه‌ی‌ گرێ‌ كوێره‌ی‌ تێكه‌وتووه‌ و ئه‌وه‌ گرووپێك خه‌ریكن رێگایه‌ك بۆ درێژه‌دانه‌كه‌ی‌ بدۆزنه‌، به‌ڵام هه‌رچی‌ ده‌كه‌ن بۆیان جێبه‌جێ‌ نابێ‌. داستانه‌كه‌ی‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌، رۆژێك دوای‌ ته‌واو بوونی‌ فیلمبرداری‌ سكانسێك، له‌گه‌ڵ ئه‌كته‌ری‌ سه‌ره‌كی‌ فیلمه‌كه‌ی‌ و یه‌ك دوو براده‌ری‌ دیكه‌ی‌ ده‌چێ‌ بۆ نادی‌ و له‌وێ‌ ده‌ست ده‌كه‌ن به‌ خواردنه‌وه‌ی‌ عاره‌ق. خۆلاسه‌ سه‌ری‌ قسه‌ ده‌كرێته‌وه‌ و وه‌كوو هه‌میشه‌ براده‌ران له‌سه‌ر عاره‌ق قسه‌یان لێكده‌گیرێ‌. قسه‌یه‌ك له‌ ده‌رهێنه‌ر و قسه‌یه‌ك له‌ ئه‌كته‌ر، ترێك له‌و و ترێكی‌ دیكه‌ له‌ویتر ، و خۆلاسه‌ تریان لێك ده‌گیرێ‌. كێشه‌كه‌شیان هیچ پێوه‌ندی‌ به‌ كاره‌كه‌یانه‌وه‌ نییه‌. ئاغای‌ به‌ ماڵم، كاكێ‌ ده‌رهێنه‌ر رقی‌ هه‌ڵده‌ستی‌ و ده‌ڵێ‌: "خۆڕی‌ مونافسه‌ی‌ من ده‌كه‌ی‌، به‌ شه‌ڕه‌ف و وێژدانم سبه‌ی‌ چارت ده‌كه‌م". كاكه‌ به‌یانی‌ سنارۆ ده‌گۆرێ‌ و پاڵه‌وانی‌ فیلمه‌كه‌ی‌ به‌ كوشتن ده‌دا و فیلمه‌كه‌شی‌ به‌ گان. جا ده‌ڵێ‌:" ئاوات لێده‌كه‌م خۆری‌! جارێكی‌ دیكه‌ مونافسه‌ی‌ مامۆستات نه‌كه‌ی‌ دم رووت!"

ئه‌وه‌ش له‌ ده‌رهێنه‌ری‌ قه‌شمه‌ر
ئه‌رێ‌ وه‌ڵڵا

نسحه‏تی لوقمانی قه‏شمه‏ر بۆ کورەکه‏ی

کورم رۆڵه
هه‏زار فێعلی خه‏راپ فێر بووم ، له‏و هه‏زارە ، دووسه‏ت و بیست و دو دانه‏م هه‏ڵبژارد و له‏و‏ دوسه‏ت و بیست و دو دانه‏یه هه‏شت دانه‏ له هه‏موویان باشترە، جا به قسه‏م دەکه‏ی چاکه ، به قسه‏م ناکه‏ی هه‏ر تک چاوت دەرێ:

دوو شت هیچ کات له یاد مه‏که:
1- مازوو  2- گان

دوو شت هه‏میشه له یاد که :
1- تۆ لای که‏سێک لێت به‏ربووە
2- که‏سێک لای تۆ لێی به‏ربووە

به‏ڵام چوار نسحه‏تی دی:
له مه‏جلیسێک دانیشتی لێی مه‏برەوە
له سه‏ر سفرە دانیشتی زگ به‏ردەوە
چوویته ماڵێک چاو بگێرە
به دڵ گوێ بگرە له‏م دێڕە :
دنیا یانی تڕەهات، باقییه‏که‏ی قسه‏ی قۆڕە

نه‌فه‌رێك كه‌باب

چایه‌كیش

نزیك ئه‌و ماڵه‌ی تێیداین، یه‌ك دوو كه‌باب خانه‌ی لێیه‌ ، یه‌كیان ناوی " چاوی چاوم" ه‌ و ، ئه‌وی تریشیان ناوی " جه‌رگی جه‌رگم"ه‌، جا ئێمه‌ چووینه‌ جه‌رگی جه‌رگم، به‌ قه‌ولی خۆیان داوای "نه‌فه‌رێك كه‌باب"مان كرد! دوای ئه‌وه‌ی كه‌بابه‌كه‌یان بۆهێناین و نۆشی ئه‌و گیانه‌مان كرد، دیاره‌ بێ ئێوه‌ ناخۆش، خواردمان و ده‌نگم هه‌ڵێنا و گوتم: خاڵه‌ یه‌كجاری چایه‌كیشمان بۆ بێنه‌! رۆیشت و هاته‌وه‌ چایه‌كی له‌به‌ر ده‌می من دانا، گوتم: ئه‌ی بۆ ئه‌و؟ گوتی ئاخر تۆ نه‌تگوت چایه‌ك؟!
گوتم خاڵه‌گیان من گوتم چایه‌كیش، نه‌مگوت یه‌ك چا! گوتی ئاخر چایه‌كیش یانی یه‌ك چا، گوتم ده‌زانم به‌ڵام خۆ ئێمه‌ دوونه‌فه‌رین و دیاره‌ بۆ دوونه‌فه‌رمان داوا كردووه‌! واده‌كا: ده‌ی بتگوتبایه‌ دووچامان بۆ بێنه‌! گوتم ده‌ی باشه‌ خاڵه‌گیان ئه‌مجاره‌ یه‌ك چای دیكه‌مان بۆ بێنه‌ به‌ساقه‌وبم!!!
تێبینی: له‌ هه‌ولێر " نه‌فه‌رێك كه‌باب" یانی خواردنی 3 كه‌س! جارێكی دوای دوونه‌فه‌ر كه‌بابمان كرد 3 ساعه‌تی پێوه‌بووین ئاخرییه‌كه‌ی هه‌ر بۆمان ته‌واو نه‌بوو! نه‌فه‌رێك كه‌باب له‌ هه‌ولێر یانی " كه‌باب به‌شی یه‌ك نه‌فه‌ر"! !!!
ئه‌گه‌ر رێتان كه‌وته‌ هه‌ولێر بۆ خۆت و هاوسه‌رت و منداڵه‌كه‌ت داوای نه‌فه‌رێك كه‌باب بكه‌! دڵنیابه‌ به‌شی گه‌ڕه‌كه‌ پشیله‌یه‌كیشت به‌رما لێ به‌جێ ده‌مێنێ!

پێشبڕکێی چیرۆک نووسین

18+

داوا له‌ ئاغا ده‌که‌ین ئه‌و بزوتنه‌وه‌ ئه‌ده‌بییه‌ که‌ هه‌نگاوێکه‌ بۆ پیشکه‌وتنی ئه‌ده‌بییاتی قه‌شمه‌ری، سانسۆر نه‌کا.

ادامه نوشته

ئه‏وە چیه ؟

 ئه‏وە چیه ؟
وەرامەکانتان بنێرن بۆ ئه‏م ژومارە ته‏له‏فونه و مام جه‏لالیه‏ک به خه‏ڵات وەرگرن :
13 13 013

کۆمپانیای قه‏شمه‏رسێل

دنیا یانی تره‌هات باقییه‌كه‌ی قسه‌ی قۆڕه‌

پێراره‌كه‌ نزیك به‌ نۆ مانگ بێكار بووم، زۆر جار له‌ قه‌شمه‌رئاوای ئه‌وكات بۆ گله‌یی و گازنده‌ باسم ده‌كرد، بێكارییه‌كه‌ چی بوو؟ بێكاری بێكار نه‌بووم، من و ئاغا و یه‌ك دوو هاوڕێی دیكه‌ سایتێكمان به‌ڕێوه‌ده‌برد كه‌ من به‌ڕاستی پێیه‌وه‌ قه‌ڵس بووم، ئاخر سایته‌كه‌ ته‌واو سیاسی بوو و هه‌مووهه‌وڵی من ئه‌وه‌بوو لینكی منداڵانه‌كه‌ی وه‌گه‌ڕ بخرێته‌وه‌ و له‌و لینكه‌ دا كار بكه‌م، به‌ڵام ئاغا ئێستا و ئێستاش هه‌ر ئه‌و لینكه‌ی بۆ جێ به‌جێ نه‌كردمه‌وه‌، ده‌ی له‌وه‌ گه‌ڕێین هۆكاری زۆر بوو! به‌ڵام له‌و ماوه‌یه‌دا كاك هه‌ژار دووته‌لیس برنجی كۆپین و دووته‌لیس نۆك و لووبیای كۆپینی له‌ وه‌زاره‌تێك بۆ به‌خێر هێنابووین، له‌ماوه‌ی ئه‌م نزیك نۆ مانگه‌ ئێمه‌ هه‌مووژه‌مێ برنج و لووبیامان خواردووه‌، ئاخر هیچمان داهاتێكی وامان نه‌بوو، ئه‌وه‌ی داهاتی هه‌بوو فیرووز بوو كه‌ ئه‌ویش ژنی هێنا و جار وباره‌ رێی ده‌كه‌وته‌ لای ئێمه‌، كارم به‌ فیرووز نییه‌ چوونكه‌ فیرووز نه‌بوایه‌ جل و به‌رگیشمان نه‌ده‌بوو، یه‌كێكی تر هه‌بوو ناوی عه‌بدوول ره‌حمان بوو، وه‌ختی ژه‌مه‌كان ده‌چووه‌ ده‌رێ و خۆی داوه‌تی ئه‌م و ئه‌و ده‌كرد و به‌ تێری ده‌هاته‌وه‌ و له‌سه‌ر سفره‌ی برنج و لووبیاكه‌ی ئێمه‌ش تێر و پڕی ده‌خوارد! ئاغاش كه‌ وه‌ك هه‌میشه‌ رفیق و براده‌ری زۆر بوو، شه‌وێك بانگهێشتی ئه‌م بوو ژه‌مێك بانگهێشتی ئه‌و بوو! ئه‌ویش جار و باره‌ له‌و برنج و لووبیایه‌ی ده‌خوارد! له‌و نێوه‌دا من وازم له‌هه‌موویان شڕتر بوو، دۆست و براده‌رایه‌تیم نه‌بوو و هه‌میشه‌ له‌ ماڵه‌وه‌ بووم و جار و باره‌ وه‌رگێڕانه‌كانی فه‌رهادم تایپ ده‌كرد و هه‌ندێك هه‌واڵم له‌و سایت و له‌م سایت وه‌رده‌گرت و وه‌رم ده‌گێڕاو له‌سه‌ر سایته‌كه‌مان داده‌نا! كاكه‌ وازم زۆر شڕ بوو! هێنده‌م برنج و لووبیا و نۆك خواردبوو هه‌ر تڕم ده‌كه‌ند به‌تایبه‌تی نۆكه‌كه‌ هه‌ر زۆر قه‌باحه‌ت بوو، باوه‌ڕ ناكه‌ن ئه‌گه‌ر دووژه‌م له‌سه‌ر یه‌ك نۆك بخۆن دڵنیاتان ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ له‌ مسابه‌قاتی تڕكه‌ندنی جیهانی دا یه‌كه‌م دێنه‌وه‌! جا فایده‌ی چی كه‌س له‌ماڵ نه‌بوو به‌ تڕه‌كانم پێ بكه‌نێ! هه‌ر بۆخۆم پێ ده‌كه‌نیم! دوای ماوه‌یه‌ك خۆشم به‌ تڕه‌كانی خۆم پێكه‌نینم نه‌ده‌هات! هه‌ندێك جار لێیان ده‌ترسام! یانی لێیان ده‌سڵه‌مامه‌وه‌! به‌شه‌ره‌ف جاری وا بووه‌ ده‌نگی ئه‌وه‌نده‌ سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ له‌ قوونم هاتۆته‌ ده‌رێ كه‌ وام زانیوه‌ جندۆكه‌ و شتی وای لێیه‌، جا به‌تایبه‌ت ئه‌و شه‌وانه‌ی كه‌س له‌ماڵ نه‌ده‌بوو! ده‌ی كاكه‌ دوای ماوه‌یه‌ك كارێكیان بۆ دۆزیمه‌وه‌، كاری نووسینی ته‌نز بۆ رادیۆیه‌كی گه‌نجان، دوای ئه‌وه‌ی له‌و دۆخه‌ قۆڕه‌ هاتمه‌ ده‌رێ دووسێ چیرۆكی ته‌نزی ئه‌وه‌ڵم ئه‌وه‌نده‌ به‌تامه‌زرۆییه‌وه‌ نووسی گوێگری به‌رنامه‌كه‌م فڕی، به‌ڵام دوایه‌ ورده‌ ورده‌ ئه‌وه‌نده‌م فشار بۆخۆم ده‌هێنا له‌و دۆخه‌ قۆڕه‌ دا بنووسم نووسینه‌كانم هیچ بۆن و به‌رامه‌یه‌كیان نه‌مابوو! ئیتر دوای به‌ڕێوه‌بردنی یه‌ك مانگ به‌رنامه‌كه‌ نه‌متوانی درێژه‌ی پێ بده‌م و به‌خۆمم گوت به‌شه‌ره‌ف خۆشم بدڕێنم كه‌س پێ وه‌پێكه‌نین ناخرێ با كۆی بكه‌مه‌وه‌ داشقه‌ و توورم و، سه‌رتان نه‌هێشێنم وازم هێنا!

ئێستا به‌پێی ئه‌و بابه‌ته‌ی دژهۆنی ئه‌و به‌سه‌رهاته‌ چڕ و پڕه‌م بۆ هات، دیاره‌ ئه‌گه‌ر بچمه‌ سه‌ر ورده‌كارییه‌كانی هۆڕ هۆڕ ده‌بێ بگرین و پێ بكه‌نن یانی واتان لێ دێ نه‌زانن بگرین یان پێبكه‌نن! دیاره‌ ئه‌گه‌ر ئه‌گه‌ر ئه‌و پیاوه‌بم كه‌ بتوانم وه‌های بگێڕمه‌وه‌ كه‌ ئێوه‌ی پێ سه‌رسام بكه‌م، ئه‌گه‌ریش نا ئه‌وه‌ به‌حیسابی قسه‌یه‌كی قۆڕی دابنێن كه‌ كردم!

كاكه‌ له‌ قه‌شمه‌رئاوا دا نووسراوه‌" دنیا یانی تڕه‌هات باقییه‌كه‌ی قسه‌ی قۆڕه‌" خۆ نه‌نووسراوه‌ دنیا یانی پێكه‌نین باقییه‌كه‌ی قسه‌ی قۆڕه‌! نا كاكه‌ من هه‌میشه‌ له‌گه‌ڵ براده‌رانی دیكه‌ش تووشی دمه‌ته‌قه‌ بووم له‌سه‌ر ئه‌وه‌، قه‌شمه‌رئاوا له‌ راستی دا وێبلاگێكه‌ بۆ قسه‌ی قۆڕ ئه‌و قسه‌ قۆڕه‌ش مه‌رج نییه‌ كه‌ پێكه‌نیناوی بێت نا، ده‌كرێ ته‌نیا قسه‌ی قۆڕ یان قه‌شمه‌ری بێت و بڕایه‌وه‌ و خلاس!

راسته‌ له‌م سه‌رده‌مه‌دا پێكه‌نین و وه‌ پێكه‌نین خستن كارێكی زۆر قورسه‌، به‌ڕاستی ده‌ڵێم من خۆم ته‌نیا پێكه‌نینم به‌ جموجۆڵی خه‌ڵك دێ تا ئێستا قسه‌یه‌كی ئه‌وه‌نده‌ خۆش و ته‌نزم نه‌بیستووه‌ له‌و چه‌ند ساڵه‌ی دوایی دا كه‌ پڕ به‌ دڵی منداڵی پێكه‌نیبێتم و پێكه‌نینم هاتبێ! ده‌كرێ پێكه‌نین به‌ڵام به‌هه‌مووشتێك ده‌كرێ بگرین و گاڵته‌ بكه‌ین به‌ هه‌مووشتێك! ده‌كرێ هه‌رچی به‌سه‌ر زارمان دا هات له‌ قه‌شمه‌رئاوادا هه‌ڵی رێژین به‌بێ ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌مان له‌یه‌كتر هه‌بێ كه‌ یه‌كتر وه‌پێكه‌نین بخه‌ین! كه‌واته‌" دنیا یانی تره‌هات باقییه‌كه‌ی قسه‌ی قۆڕه‌" با ئه‌و درووشمه‌مان له‌بیر نه‌چێ.

ته‌نز؟

ته‌نز؟

نازانم من هه‌رچی فکری لێده‌که‌مه‌وه ده‌بینم پێویستمان زۆرتر به پاره‌یه تا پێکه‌نین. جووتێک پێڵاوی تازه، شاڵوارێکی نوێ، تیغی ردێن، چووزانم خه‌میر ده‌ندان، لفکه‌ی حه‌مام، ئه‌وانه هه‌مووی له پێکه‌نین باشتر نین؟ نه‌وه‌یکه من پیاوێکی پووڵه‌کی بم، به‌ڵام هه‌ست ده‌که‌م له‌خۆڕا پێکه‌نینمان له‌خۆمان گه‌وره‌ کرد‌وه. یانی مه‌جبووری پێبکه‌نی و زۆربه‌ی کات پێکه‌نینشت نایه. جا ئه‌وسا خراپتر دوچاری خه‌م و خه‌فه‌تیش ده‌بی چونکه پێکه‌نینت نایه. له خۆت ده‌پرسی، باشه بۆ پێکه‌نینم نه‌‌هات؟ به‌خودا له مێژه پێنه‌که‌نیوم. ئاخرین جار که‌ی پێکه‌نیم؟ دۆنه‌که‌؟ نا. پێره‌که؟ نا ئه‌وه حیساب نیه. به دڵ پێنه‌که‌نیوم ... عه‌جه‌ب به‌دبه‌ختیه‌ک!

 فارس گوته‌نی " خنده بر هر دردی دواست". فیکری لێبکه‌نه‌وه، له‌وه قسه‌ی قۆڕ و به‌لاشتر په‌یدا ده‌بێ! کام ده‌رده به پێکه‌نین عیلاج ده‌بێ؟ بۆ خۆمان که‌رکه‌ین؟ هه‌ڵبه‌ت هه‌یه جاروبار له رۆژنامه‌‌کان دا ده‌نووسن فڵانه پسپۆڕ و توێژه‌ری ئامریکایی دوایی ئه‌زموونی زۆر به‌و ده‌ستکه‌وته گه‌یشتووه که پێکه‌نین بۆ نه‌خۆشی چووزانم میزه‌ڵدان باشه! ده‌ڵێن ئه‌زموونه‌کانی ئه‌م توێژه‌ره نیشانی داوه ئه‌گه‌ر هه‌موو به‌یانیه‌ک دوو ده‌قه پێبکه‌نی ئیحتیمالی ئه‌وه‌یکه تووشی میزه چورکه‌ بی زۆر که‌مه‌تره! تازه ئه‌گه‌ر بڕواشمان به قسه‌ی توێژه‌ره‌کان هه‌بێ، به‌ڕاستی چ گلحۆیه‌ک هه‌موو رۆژێ پێده‌که‌نێ تا دوچاری نه‌خۆشی میزه‌ڵدان نه‌بێ؟

 مه‌سه‌لێکی تر ده‌ڵێ، " ئه‌وه‌ی ده‌گری ده‌ردێکی هه‌یه، ئه‌وه‌ی پێد‌ه‌که‌نێ هه‌زار ده‌ردی هه‌یه". وته‌یه‌کی جوانه.  به‌ڵام ئه‌گه‌ر په‌یامی نهێنی مه‌سه‌له‌که بگری، له‌ بنه‌وه پێت ده‌ڵێ، پیاو به! پێبکه‌نه! یانی ئه‌گه‌ر هه‌زار ده‌ردیشت هه‌‌یه بزه بێنه سه‌رلێوت و بیانشاره‌وه. ئه‌وسا خراپتر! ده‌رد و غه‌میشت بێ، ده‌بێ پێبکه‌نی. هووووو!

سه‌رڕای ئه‌مانه، له ده‌لاقه ته‌جروبه‌شه‌وه بڕوانینه دیارده‌ی پێکه‌نین، بۆ شه‌خسی من ده‌رکه‌وتووه، هامووشۆی مه‌جلیسی خه‌نده و پێکه‌نین و تماشای فیلمی کۆمیدی و شتی وا، جگه له‌وه‌ی وه‌ختت به فیڕۆ ده‌دا، یه‌ک ده‌رد و خه‌میشت لێ که‌م ناکا. به پێچه‌وانه مه‌جلیسی تازیه و سه‌ره‌خۆشی و دیداری که‌سی ناساغ هه‌میشه هه‌ستێکی ئازادی و له‌شساخیت تێدا ده‌بزوێنێ و باعیسی پته‌وتر بوونی پێوه‌ندیه‌کانیش ده‌بێ.  

له کۆتایی ئه‌وه بڵێم من هیچ دژایه‌تیه‌کم له‌گه‌ڵ پێکه‌نین نیه و  بۆخۆم هه‌موو به‌یانیه‌ک لانیکه‌م دوو ده‌قه پێده‌که‌نم و له‌وانه‌یه قه‌ت تووشی نه‌خۆشی میزه‌ڵدان نه‌بم، به‌ڵام به‌ڕای من پێکه‌نین به زۆری ناکرێ و له‌وه دژوارتر نووسینی ته‌نز و نوکته‌یه. هیوادارم خوێنه‌رانی قه‌شمه‌رئاوا ئه‌وه‌ ره‌چاو بکه‌ن و به‌خاتری پێکه‌نیناوی نه‌بوونی (هه‌ندێک له) نووسراوه‌کانمان لێمان عاجز نه‌بن. باوه‌ڕ که‌ن ته‌نز نووسین زۆر سه‌خته. هه‌ر بۆخۆتان ئێستا ئیمتیحانی که‌ن. بیر بکه‌نه‌وه، شتێکی پێکه‌نیناوی بنووسن و بۆ ئێمه‌‌ی بنێرن. نامه‌رد بین ئه‌گه‌ر لێره‌ی بڵاوی نه‌که‌ینه‌وه!

دمه‌ته‌قه‌ی تاهیر ره‌شیدی و میرزای قه‌شمه‌رئاوا

ئه‌و دمه‌ته‌قه‌یه‌ی خواره‌وه‌ له‌ به‌شی کامێنته‌کانی مسته‌راحه‌که‌ی میرزا دا تۆمار کراوه‌ و له‌به‌ر قه‌شمه‌ری بوونی ده‌مه‌ته‌قه‌که‌ بڕیارمان دا له‌ دیوه‌خانی قه‌شمه‌رئاواش دا بڵاویان بکه‌ینه‌وه‌.

 

تاهیر ره‌شیدی

ئه‌رێ میرزا گه‌لێ گووم دێ شه‌وانه‌
شه‌وانه‌ کاتی پارشێو و خه‌وانه‌
ئه‌وه‌ندی من هه‌مه‌ هێز و ته‌وانه‌
سه‌حه‌ر گاهان چو مخموری شه‌بانه‌
زنم من باده‌ با چه‌نگ و چه‌غانه‌

کوڕه‌ میرزا دڕام گوو خانه‌ کوانێ
فه‌ڕه‌نگی باشه‌ یه‌ک دوانێکی دانێ
ده‌که‌م سل سل سلێکی جوان و پانێ
ئه‌گه‌ر هاتی به‌ ئه‌سپا پیت هه‌دانی
نه‌با بشکێ سکووتی قونه‌ گووزم

شکا سه‌روام ملم بشکی تڕم دا
له‌به‌ر وه‌ی بێ ئه‌ده‌ب بووم و فڕم دا
وه‌هام شیڕاند له‌ دواوه‌ من جڕم دا
وه‌کوو کیژی له‌بار سێ جار قڕم دا
هه‌موو قڕ بوون له‌ به‌ر بۆنی تسی من

ئه‌رێ میرزا ده‌ڵێم بۆم نایه‌ سه‌روا
ده‌شیڕێنم به‌ڵام بێ ترس و په‌روا
ئه‌تۆش بترسه‌ و مه‌ترسه‌ و ساده‌ هه‌روا
که‌میک خۆ شل کاکی خۆم بفه‌رما
ترت پیاوانه‌ بێ میرزا ببه‌خشه‌

ترت پڕ پیت و جوان و نافعی بێ
نه‌بێ گه‌ر جازبه‌ی با دافیعی بێ
به‌ گۆڕ بابی که‌ریمی شافعی بێ
ته‌ره‌س سه‌روای به‌ دوا دانایه‌ کاکه‌
ئه‌وه‌نده‌ شۆره‌تی ناخۆشه‌ سه‌گباب

ده‌ڵێم میرزا شه‌وه‌ و یه‌کجار دره‌نگه‌
له‌ کامیل را نییه‌ ده‌نگ و جرنگه‌
ئه‌تۆش دیار نی و منیش ئه‌و شێعره‌ قۆڕه‌
به‌ بێ سه‌روا ده‌هێنمه‌ باره‌گای تۆ

 

 

وڵامی میرزای قه‌شمه‌رئاوا

کورە رەحمه‏ت له قه‏بری خۆت و مردووت
له بۆ ئه‏و‏ شێعرە جوانه‏ی لێرە فه‏رمووت
دە با مه‏دحت بکه‏م ئه‏منێکی دەم رووت
له نووکی پێته‏وە تاکو په‏راسووت
که سه‏روا لای ئه‏من هه‏ر دێن به جووت جووت !

به ناو نووسیوته تاهیری رەشیدیم
قه‏له‏ندەر چۆن ئه‏تۆ هه‏رگێز نه‏دیدیم
که تۆ چۆن باز و ما هه‏مچون ئه‏سیدیم !
مورادی ما هه‏می تڕ بود و ریدیم !
که زرمه‏ی دێ به قورعان چه‏شنی بارووت !!

به قوربان ئه‏و دەمەت بم کاکه تاهیر
له شێعر و قافیه وەستایی و ماهیر
گه‏لێ پاکه دەروونت میسلی زاهیر
دەبێ بتخه‏ینه ناو ریزی مه‏شاهیر !
به نه‏حله‏ت بێ رەبی به‏ختی خه‏واڵووت !!

دە فەرموو ، مه‏رحه‏مه‏ت که‏و هه‏ڵترووشکێ
دەبێ له‏م مسته‏راحه نانه وشکێ !
به زرمه‏ی ئه‏و تڕەت با کاسه بشکێ !
ئه‏گه‏ر گوش هات له به‏ر خۆت هه‏ر به خشکێ
گه‏لێ مه‏مبارەکه میز و گه‏ن و گووت !!

 

 

تاهیر ره‌شیدی
ئه‌و شه‌و که‌ سه‌رم داوه‌ له‌ گووخانه‌یی میرزا
دیتم به‌ڵێ شێعرێکی چ جانانه‌یی میرزا

ره‌حمه‌ت له‌ که‌س و کاری که‌ وه‌ستایه‌ له‌ شێعرا
من کوا حه‌دمه‌ بێمه‌ وه‌ گووخانه‌یی میرزا

میرم ئه‌گه بێڵێ شه‌وی جارێکی له‌ ئێره‌
ماچ که‌م قه‌ڵه‌می گواوی و خانانه‌یی میرزا

وه‌زنی هه‌موو ئاساری گرانبار و ره‌وانه‌
ئه‌حسه‌ن له‌ وشه‌و و تایپ و له‌ رایانه‌یی میرزا

گوێی لێ نێ له‌ شێعرا که‌ هه‌بێ کێشه‌یی سه‌روا
ده‌ک ماچی بکه‌م ئه‌و دڵی گایانه‌یی میرزا

هه‌ر که‌س که‌ببێ پێچێ له‌ زگیا و نه‌فه‌رمووێ
بۆ سه‌ر کونه‌که‌ی کاسه‌یی نێو یانه‌یی میرزا

مه‌علوومه‌ به‌ مه‌ردی نه‌ڕواوه‌ له‌ سه‌ری تووک
چون ته‌یرێ نییه‌ خوی نه‌چێ بۆ لانه‌یی میرزا

میرم ئه‌رێ کامیل که‌ منی فێره‌ شێعر کرد
بۆ نایه‌ته‌ ژێر خێوه‌تی مه‌ردانه‌یی میرزا

هه‌رکه‌س نییه‌تی پاک نییه‌ بۆ کورد و وڵاتی
یاڕه‌ببی به‌ قوونی گونی فه‌رزانه‌یی میرزا


مه‌فعوول و مه‌فاعیل و مه‌فاعیل و فه‌عولوون
به‌حرێکی ره‌وانه‌ قه‌ڵه‌می تاهیری خزمت

وڵامی میرزای قه‌شمه‌رئاوا

 

تاهیر که سه‏ری داوە له گووخانه‏که‏م ئه‏مشه‏و
خستمیه شکه‏وە بیکه‏مه‏وە یا نه‏که‏م ئه‏مشه‏و !

دەرکه‏ی قه‏ڵه‏می کورت و کولم ! حاسته‏مه به‏خوا
ناگاته قه‏د و قامه‏تی میوانه‏که‏م ئه‏مشه‏و!

زۆر موفته‏خه‏ری کردم و شانازیه بۆ من
دیسان سه‏ری کردۆته‏وە گووخانه‏که‏م ئه‏مشه‏و!

رووم نایه به‏ڵام با به نیشانه‏ی ئه‏دەب و رێز
تۆزقاڵێ منیش پرچی غه‏زەل شانه ‏که‏م ئه‏مشه‏و

" تاهیرە که حه‏سنا و ئه‏دیبه به حیسابێ "
دەرکه‏وتوە له سه‏ر شاشه‏یی رایانه‏که‏م ئه‏مشه‏و !

" سه‏رما به هه‏تیو با به دەواڕی شڕی ناکا "
ئه‏و پێچه که خستوویه‏ته هێلانه‏که‏م ئه‏مشه‏و!!

بۆ وەی که بڵێم رێزت هه‏یه لای منی میرزا
دامناوە له خۆراک و خه‏و و گانه‏که‏م ئه‏مشه‏و!

بمبوورە ئه‏گه‏ر گێڕە وشه و شێعر و گوتارم
خۆ راست نه‏دەبۆوە کورە گۆچانه‏که‏م ئه مشه‏و

مه‏فعوولی مه‏فاعولی مه‏فاعولی فه‏عولی
دیسانه‏که نه‏مخواردووە دەرمانه‏که‏م ئه مشه‏و!

به‏حرێکی رەوانه قه ڵه‏می حه‏زرەتی میرزا
لا حه‏وله وەلا قووەتە ئیللا نه‏که‏م ئه‏مشه‏و!!

.

قه‌شمه‌رئاوا ئازاد كه‌ن

با قه‌شمه‌رئاوا ئازاد كه‌ین

 

ئه‌رۆژه‌ كه‌ هاتم و گوتم: تا قێخا نه‌یه‌ته‌وه‌، نایه‌مه‌وه‌! بۆ به‌یانییه‌كه‌ی كارتی ئینترنێته‌كه‌مان ته‌واو بوو و تا 2 حه‌فته‌ نه‌مانتوانی كارتی تازه‌ بكڕینه‌وه‌!

دوایه‌ كه‌ كارتمان كڕی، میوانمان هاتوو و تا ئێستاش میوانه‌كانمان لێره‌ن و زۆر به‌ كه‌می ده‌رفه‌تی هاتنه‌ سه‌ر خه‌تمان هه‌یه‌!

كرمی ئینترنێت و قه‌شمه‌رئاوا و كونه‌ كورد هه‌مووجارێ تا سه‌ر كانییه‌كه‌ی راده‌كێشام به‌ڵام ته‌نیا فریای قومێك ئاو خواردنه‌وه‌ ده‌كه‌وتم، دوایه‌ به‌ په‌له‌ پڕووزه‌ هه‌ڵده‌هاتم و وه‌شوێن پینه‌ و په‌ڕۆكانی قوونم ده‌كه‌وتمه‌وه‌!

له‌م ماویه‌دا وه‌ك ژنی دووگیان مه‌گیرانیم به‌ نووسین ده‌كرد و هه‌رچیم ده‌كرد نه‌مده‌توانی شتێك بنووسم!

له‌و ماوه‌یه‌ زۆر روودا و زۆر قسه‌ و باسی قه‌شمه‌ری روویدا و به‌زه‌ینم گه‌یشتن و ویستم بیاننووسمه‌وه‌، به‌ڵام چوونكه‌ وه‌دره‌نگی ده‌كه‌وتن دوایه‌ لێیان سارد ده‌بوومه‌وه‌ و تامی نه‌ده‌ما بێمه‌وه‌ سه‌ریان.

له‌ هاتنه‌وه‌ی نوێم بۆ قه‌شمه‌رئاوا دا پێشنیارێك ده‌كه‌م و ئه‌گه‌ر یه‌ك تۆز سه‌رم سووك بوو زوو زووتر دێمه‌وه‌ و ده‌فڵتێنم.

 

با قه‌شمه‌رئاوا ئازاد كه‌ین

 

به‌ڵام پێشنیاره‌كه‌:

1 ـ با قه‌شمه‌رئاوا له‌و‌ پێناسانه‌یه‌ی كه‌ تا ئێستا بۆمان داڕشتبوو جارێكی دیكه‌ خۆی ده‌رباز بكات و له‌و چوارچێوه‌ بێته‌وه‌ ده‌رێ و ببێته‌وه‌ به‌ نیشتمانێكی هه‌ركی به‌هه‌ركی!

2 ـ ئاغا و ماغا و شێخ و كوێخا و یاخی و سۆفی مێستێڕ و دووشیزه‌ و شتی وای تێدا نه‌مێنێ و هه‌ركه‌سه‌و به‌ ناوی خۆی یان ناوێكی خوازراوی خۆیه‌وه‌ بێته‌وه‌ و بنووسێت!

3 ـ له‌ خاڵی سێدا هۆكاری پێشنیار كردنی خاڵی یه‌ك و دووتان بۆ باس ده‌كه‌م:

1 ـ به‌ دانانی ئه‌و هاوشێوانه‌ی كۆمه‌ڵگای راسته‌قینه‌ له‌ قه‌شمه‌رئاوادا ئێمه‌ له‌ زۆر ئامانجه‌ قه‌شمه‌ریه‌کانمان دوور كه‌وتینه‌وه‌!

2 ـ چوارچێوه‌ی گوند شار شارۆچكه‌ وڵات  و قاڕڕه‌، چوارچێوه‌یه‌كی به‌رته‌سكه‌ كه‌ ده‌ست و قاچمان ده‌به‌ستێ و ناتوانین خۆ بهاوێژینه‌ ده‌ره‌وه‌ی جه‌و!

3 ـ به‌ كرده‌وه‌ ده‌ركه‌وت هیچمان له‌ به‌ڕێوه‌بردنی ڕۆڵه‌ ده‌سكرده‌كانمان دا زۆر سه‌ركه‌وتوو نه‌بووین و جگه‌ له‌ شه‌ڕه‌ دندووكه‌ وهه‌ندێک شتی تر هیچی ترمان به‌ مێژووی قه‌شمه‌ڕئاواوه‌ زیاد نه‌كرد!

4 ـ قه‌شمه‌ڕئاوا له‌ پانتاییه‌كی دووسێ كه‌سی و ناسیاوی و خزمایه‌تی و دۆستایه‌تی بێنینه‌ ده‌رێ و ڕێگه‌ بده‌ین كه‌سانی نه‌ناسیش بوێرن بێنه‌ ئه‌م چوارچێوه‌یه‌وه‌ و بنووسن!

5 ـ بۆ روونتر كردنه‌وه‌ی خاڵی چاره‌م:

1 ـ هه‌ر كه‌سێكی نوێ ئه‌گه‌ر بیهه‌وێ بێته‌ قه‌شمه‌رئاواوه‌ به‌هۆی ئه‌م هه‌موو چه‌مك و ده‌سته‌واژه‌ تایبه‌ته‌ی بۆ قه‌شمه‌رئاوا داڕێژراوه‌ سه‌ری لێ ده‌شێوێ و له‌ترسان ناوێرێ خۆی لێره‌ بدات!

2 ـ كه‌سی نوێ له‌ترسی ئه‌وه‌ی نه‌كا نه‌توانی به‌ ماوه‌یه‌كی كورت هه‌موو سڕو تڕ و مێژووی قه‌شمه‌رئاوا بخوێنێته‌وه‌ ناوێری زاری بكاته‌وه‌و قسه‌ بكات، چوونكه‌ له‌وانه‌یه‌ یه‌كێكی وه‌ك قوون به‌گێچه‌ڵ هه‌ستێت و بڵێ كاكه‌ ئه‌م رێگایه‌ی تۆ ئێستا پێدا ده‌ڕۆی ئێمه‌ ده‌مێكه‌ بڕیومانه‌!

3 ـ له‌م سه‌رده‌مه‌دا كه‌ شتی كوردت و نووسینی كورت خه‌ڵكانی ره‌هگوزه‌ر راده‌گرێ، خوێندنه‌وه‌ی بابه‌ته‌کان و مێژووی قه‌شمه‌رئاوا ئه‌و ره‌هگوزه‌رانه‌ ده‌ترسێنێ و، ناوێرن خۆیانی لێ بده‌ن چوونكه‌ ده‌بێ به‌ده‌یان و به‌سه‌دان لاپه‌ڕه‌ بخوێننه‌وه‌ و ئه‌وه‌ش زوڵمێكی گه‌وره‌یه‌ له‌ کات و ده‌رفه‌تی كه‌سی نوێّ!

4 ـ با قشمه‌رئاوا بكه‌ین به‌ كاروان سه‌رایه‌كی بێ ئه‌ملا و ئه‌ولا و بێسه‌ره‌وبه‌ره‌ و ده‌ركه‌ ئاواڵه‌ و بێ سنوور كه‌ هه‌ركاروانێك به‌ڕێكه‌وت ڕێی كه‌وتێ تێیدا بحه‌سێته‌وه‌ و پاتاڵه‌كانی بۆ ماوه‌یكی كورتیش بێت پشووپێبدات و دووقسه‌ی خۆش له‌گه‌ڵ كاراوانی نوێ و كاروانچییه‌ نه‌ناسه‌كانی تر دا بكه‌ن و بڕێك بۆخۆیان پێ بكه‌نن و خۆش بن و ئه‌گه‌ر كراش دایبه‌ستن و بیكه‌ن به‌ شه‌ره‌قسه‌ و خۆهه‌ڵشیڕاندن و له‌وجۆره‌ شتانه‌!

5 ، قسه‌ی كۆتایی: با قه‌شمه‌رئاوا له‌ چوارچێوه‌ و پێناسه‌ بێنینه‌ ده‌رێ و، وه‌ك هه‌سپی رام نه‌كراو به‌ڕه‌ڵای كه‌ین، ئاوا زۆر سه‌رنج راكێشتر ده‌بێ تا ئه‌وه‌ی هه‌وساری بكه‌ین و زین و كورتانی له‌پشتی دابه‌ستین و پێیه‌كانی ناڵ بكه‌ین و دوای ماوه‌یه‌ك له‌ ئه‌سپی سواری و راوه‌وه‌ بیكه‌ین به‌ ئه‌سپی باری و له‌دوایه‌ش دا له‌سه‌رماو سۆڵه‌ی زستان له‌ترسی ئه‌وه‌ی نه‌كا خۆمان ره‌ق بینه‌وه‌ زگی هه‌ڵدڕین و ده‌ست بخه‌ینه‌ جه‌رگییه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستمان بۆ چه‌ند ده‌قه‌یه‌ك بۆ هاتنی ناجییه‌ك گه‌رم بێته‌وه‌ و ره‌ق هه‌ڵ نه‌یه‌ین و له‌ كۆتاییش دا دووتڕ به‌گۆڕمان بێت و وه‌ك كیيره‌ جاشك هه‌م خۆمان و هه‌م ئه‌سپه‌كه‌مان ره‌ق هه‌ڵێین!!!!

ناله‌ بۆقه‌ (ن.ف)

 

کاتێ قه‌شمه‌ر وه‌ک گه‌لان ده‌رچوو له‌ زیلله‌ت بوو به‌ پیاو

ئه‌و ده‌مه‌ جێژنی منه‌ نه‌ک جێژنی قوربانی و پڵاو

یاخی قه‌شمه‌ر و قه‌شمه‌رئاوای جندۆكان

خۆر له‌ ئاوابووندایه‌ كه‌ ده‌چمه‌ سه‌ر بان ماڵه‌كه‌م. قه‌شمه‌رئاوا كه‌سی لێ نیه‌ و منیش وه‌ك كونده به‌بوو جێم نه‌هێشتوه‌ و لێی ماومه‌ته‌وه‌. به‌ڕه‌یه‌كم ڕاخستوه‌ و دو سه‌رینم لێ داناوه‌. وه‌ك هه‌موو ئێواره‌یه‌ك كه‌مێك داده‌نیشم، بێ تاقه‌ت ده‌بم. ده‌قریوێنم. فیكه‌ ده‌كێشم و له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ گۆرانیه‌ك ده‌ڵێم. بێ تاقه‌تیه‌كه‌م ده‌رناچێت. هه‌ڵده‌ستم كراس و كه‌وا له‌ به‌ر ده‌كه‌نم و بیجامه‌ و ژیركراسی فڕه‌ ده‌مه‌ سه‌ر به‌ڕه‌كه‌. ڕووت و قووت ده‌ستم له‌ پشت قوونم‌ ده‌نێم و له‌ سه‌ر بانه‌كه‌ ده‌ڕۆم و دێم. ڕوو له‌ ماڵی چۆڵ و هۆڵی ئاغا ده‌كه‌م و فیكه‌یه‌ك ده‌كێشم و له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌ڵێم ئه‌وه‌ ئه‌و ئاغایه‌شمان تڕان. هاهاها...

ئه‌م جار كه‌ ده‌گه‌یمه‌ گوێسه‌بانه‌كه‌، سه‌ر كێ...م ده‌گرم و میز ده‌كه‌مه‌ خواره‌وه‌. بای ئێواره‌ی قه‌شمه‌رئاوا لێی ده‌دات و گ...ن و ڕانم فێنك ده‌كاته‌وه‌. ئای له‌م خۆشییه‌...

جگه‌ره‌یه‌ك داده‌گرسێنم و مژی لێ ده‌ده‌م. پێكێك شه‌راب ده‌گرمه‌ ده‌سته‌وه‌ و لێی ده‌خۆم و جاروو باریش گۆرانیه‌ك له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌ڵێم و به‌ ڕووتی بۆ خۆم هه‌ڵده‌په‌ڕم. نه‌ قه‌یخایه‌ك، نه‌ ئاغایه‌ك، نه‌ ناله‌یه‌ك، نه‌ میرزایه‌ك... ئای له‌م خۆشییه‌...

به‌ره‌ به‌ره‌ تاریكی دادێت. له‌به‌ر مێشووله‌ بیجامه‌ و كراسێك له‌به‌ر ده‌كه‌م. جارێكی تر ده‌ڕوانمه‌ ماڵی ئاغا و دیوه‌خانه‌كه‌ی، كه‌ تاریكی دایگرتوه‌  فیكه‌یه‌ی دیكه‌ی بۆ ده‌كێشم و ده‌ده‌مه‌ قاقای پێكه‌نین و ده‌ڕۆمه‌ خواره‌وه‌. سه‌ماوه‌ره‌كه‌ هه‌ڵده‌كه‌م. هێلكه‌ و ڕۆنێكی بۆ ده‌خۆم و ڕادیۆكه‌ ڕۆشن ده‌كه‌م....

گوێم له‌ گۆرانیه‌ك گرتوه‌ كه‌ له‌ ناكاو به‌ ده‌نگی ته‌قه‌ی درگاكه‌ ڕاده‌چڵه‌كم. ئه‌بێ كێ بێت؟ خۆ له‌و قه‌شمه‌رئاوایه‌ قه‌شمه‌رێك نه‌ماوه! به‌ ترس و له‌رزه‌وه‌ له‌ درگاكه‌ نزیك ده‌بمه‌وه‌ و ده‌ڵێم "كێیه‌؟" ده‌نگێكی نه‌ناسراو ده‌ڵێت: "بیكه‌وه‌ یاخی، خۆمانین!"

"خۆتان كێن؟!"

"تو بیكه‌وه‌، ئه‌و جار پێت ده‌ڵێم."

"باشه‌ خۆ له‌م قه‌شه‌رئاوایه‌ كه‌س نه‌ماوه‌، ئه‌تۆ كێی؟ رێبواری؟ چه‌ته‌ی؟ چیت له‌ من ده‌وێت؟ چۆن ده‌مناسیت؟"

ده‌نگه‌كه‌ ده‌داته‌ قاقای پێكه‌نین. ده‌ڵێت: "براله‌ تۆ پێت وایه‌ كه‌سی لێ نیه‌. ئێمه‌یش لێره‌ ده‌ژین. ماڵمان هه‌یه‌. ژیانمان هه‌یه‌... تۆ بیكه‌ره‌وه‌ به‌ باشی تێت ده‌گه‌ینم!"

به‌ ئه‌سپایی درگاكه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌. ده‌ڕوانم. كه‌س له‌ پشت درگاكه‌وه‌ نیه‌. سه‌رمایه‌ك به‌ له‌شمدا ده‌گه‌ڕێت. بانگ ده‌كه‌م: "له‌ كوێیت؟ چیت لێهات؟"

"ئه‌وه‌ لێره‌م یاخی!"

ده‌نگه‌كه‌ له‌ پشت سه‌رمه‌وه‌یه‌. كه‌ ئاوڕ ده‌ده‌مه‌وه‌... ئه‌ی براڕۆ ئه‌وه‌ خۆ جندۆكه‌یه‌. دوو میتر و نیو زیاتر باڵایه‌تی. ڕیشێكی درێژی هه‌یه‌ و چوار ده‌س و چوار چاوی هه‌یه‌. له‌ ترسدا قسه‌م بۆ ناكرێت.

پی ده‌كه‌نێت و ده‌ڵێت: "مه‌ترسه‌ یاخی قه‌شمه‌ر، له‌و كاته‌وه‌ ئه‌و قه‌شمه‌رئاوایه‌ هه‌یه‌، ئێمه‌یش لێره‌ ده‌ژین. بۆ ئاگاداریت ئه‌م ئێواریه‌ له‌و كاته‌وه‌ كه‌ تۆ چوویته‌ سه‌ر بانه‌كه‌ و بۆ خۆت كێ...رت ده‌ته‌قاند و فیكه‌ت ده‌كێشا ئێمه‌ لێمان ده‌ڕوانیت و ڕامان ده‌بوارد! مژده‌یه‌كیشت پێ ده‌ده‌م. ئه‌وه‌ شاژنی ئێمه‌ خۆشی له‌ تۆ هاتوه‌ و ئێستا ده‌مه‌وێت بتبه‌م بۆ لای و بۆ خۆت ڕای بوێره‌، ئێمه‌یش قه‌شمه‌رین براله‌ هاهاها..."

چارم نیه‌... درگای ماڵه‌كه‌م داده‌خه‌م و به‌ دوای جندۆكه‌ ڕیش پانه‌كه‌دا به‌ره‌و ماڵی شاژنی جندۆكان ده‌ڕۆم... مازوو به‌ خاسی بگێڕیت... نه‌كا ئه‌و جندۆكه‌یه‌ درۆزن بێت و... بمانگین؟!!

ته‌نیای ئه‌وه‌ی خراپه‌...  

لێم ببووره‌ گه‌ر که‌مێکیش ناحه‌زم!

پێرێ شه‌و، دره‌نگان ئه‌و کاته‌ی قه‌شمه‌رئاوا بوونه‌وه‌ری به‌خه‌به‌ری لێ نه‌مابوو و ته‌نانه‌ت مریشک و که‌ڵه‌شێریش بۆخۆیان تێخزابوون و له‌ غوڕابی شیرین خه‌و دا بوون، رێم که‌وته وێبلاگی پێشه‌نگ، واتا‌ وێبلاگه‌ پڕ پێت و به‌رهه‌مه‌که‌ی شاعیری خۆشه‌ویست و داهێنه‌ری شیعری شێت، کاک یۆنس ره‌زایی. ده‌مێک بوو سه‌ردانم نه‌کردبوو و گه‌لێک بابه‌تی جوانم تێدا خوێنده‌وه‌. هه‌ر وا که‌ به‌ بابه‌تان دا ده‌هاتمه‌ خوار چاوم به‌ ته‌نزێکی مه‌ولانادا جه‌ماڵه‌دینی مهابادی که‌وت که‌ پێشتر خوێندبوومه‌وه‌. تاقه‌ کامێنتێکی بۆ نووسرابوو که‌ ئه‌ویش وه‌ک چاوه‌ڕوان ده‌کرا هی جه‌نابی میرزای خۆمان بوو. کامێنته‌که‌ی میرزا ئه‌گه‌رچی تاکه‌ به‌یتێک بوو به‌ڵام هه‌ستی قه‌شمه‌رایه‌تیمی بزواند و بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ی وڵامێکی قه‌شمه‌رییانه‌ بۆ قه‌شمه‌رییاته‌که‌ی مه‌ولانا بنووسمه‌وه‌. ئه‌مشه‌و بیرم لێ کرده‌وه‌ حه‌یفه‌ قه‌شمه‌رانیش له‌و شتانه‌ بێبه‌ش بن. جا چونکه‌ بۆخۆشمان قه‌شمه‌رئاغاین ئیزنمان نه‌ له‌ کاک یۆنس وه‌رگرت و نه‌ له‌ جه‌نابی مه‌ولانا. رێک کۆپیمان کرد و لێره‌ دا هه‌ڵمانڕشتن. جا بیخوێننه‌وه‌ و ئافه‌رین بۆ ئاغاتان بنێرن.

 

لێم ببووره‌ گه‌ر که‌مێکیش ناحه‌زم!

 

مه‌ولانا جه‌ماڵه‌ددین-مه‌هاباد

 

رۆژ و شه‌و هه‌رچی ده‌که‌م ناڕواته‌ پێش

هه‌ر ده‌ڵێم با له‌و جیهانه‌ی دابه‌زم

حه‌یفه‌ با بیبا و ته‌ڕ ماڵی غه‌زه‌ل

چه‌تری چاوت بێنه‌ پێش تا کا‌غه‌زم

 

]ئه‌و خه‌باته‌ش سه‌رکه‌وت،شادی و به‌زم

تا هه‌موو ئه‌ندامی له‌ش بێنه‌ نه‌زم[

 

دێن ده‌ڵێن:بۆچی سپیکاری ده‌که‌ی

روو ره‌شی باوی نه‌ما تێک چوه‌ نه‌زم

قامکه‌کانت با زمانیان بێته‌ ده‌ر

من که‌ ناخونگیر نه‌بم بۆ ده‌یگه‌زم؟

 

نه‌فره‌تی بن ئه‌شقی سه‌ر نیم وه‌ک ره‌قیب

چرکه‌ چرکه‌ی رووح و له‌ش خولیا و حه‌زم

وه‌ک ئه‌وان ئه‌نگه‌ل نه‌بم ئه‌ی پارچه‌ گۆشت

زۆر غوروره‌ پێته‌وه‌ چه‌قڵ و به‌زم

 

--------:

لات به‌ جێماون سه‌ری ئه‌من و ئه‌زه‌ل

لێم ببووره‌ گه‌ر که‌مێکیش ناحه‌زم!

 

 

تاک به‌یته‌که‌ی میرزا

 

حالەمێ وەک دایرە و تۆ مەرکەزی

لێت دەبوورم گەر کەمێکیش ناحەزی!

 

 

 

کێ ده‌ڵێ تۆ ناحه‌زی؟ ناحه‌ز ئه‌زم

 

شه‌مسه‌دین قه‌شمه‌رئاغا – قه‌شمه‌رئاوا

 

کێ ده‌ڵێ تۆ ناحه‌زی؟ ناحه‌ز ئه‌زم

وه‌ک مه‌لایان سوار ده‌بم دانابه‌زم

 

ئاوه‌دانمان کرده‌وه‌ کۆڕی خه‌بات

ئێمه‌ کوردین نابه‌زین و نابه‌زم

 

خاڵه‌ مه‌ولانا له‌ مه‌ولا ناعیلاج

قه‌شمه‌رم بۆت دێمه‌ مه‌یدانی ره‌زم

 

بوو به‌ سووتمان ئاگریان به‌ردا له‌ که‌ژ

خه‌ڵکی دارستانی سووتا من ڕه‌زم

 

مه‌ی نه‌مێنێ من به‌ چی سه‌رخۆش ده‌بم؟

قافییه‌ش تۆزێ بله‌نگێ ده‌یدزم

 

خه‌ڵکی خوشکی شوو ده‌کا من دۆسته‌که‌م

خه‌ڵکی تر بارگینی ده‌مرێ من په‌زم

 

شیعری تۆ ده‌رزی و ده‌زوو بێ من خه‌یات

بیکه‌یه‌ چێشتی مجێور، ئاشپه‌زم

 

تۆ ئه‌گه‌ر لێم ببیه‌ مازوو من گه‌زۆم

تۆ ئه‌گه‌ر سه‌وهانی قوم بی من گه‌زم

 

ببیه‌ مه‌ولانا منیش ده‌بمه‌ هه‌تاو

تۆ ئه‌گه‌ر سانتی میتر بی من گه‌زم

 

 

بێتو‌ میزا گیر نه‌دا عه‌رزت ده‌که‌م

شیعری تۆ وه‌ک دایره‌ و من مه‌رکه‌زم

 

- قه‌شمه‌رئاوا!!!

 - کاکی رانه‌نده‌ هه‌یه‌

رایگره‌ لێره‌‌ ده‌خوازم دابه‌زم

 

کاری خۆته‌ قافیه‌ و نه‌سر و نه‌زم

 

قه‌شمه‌ر بانوو

 

چون به‌ باڵا رێکم و چه‌ندین گه‌زم
قافیه‌م په‌ک ناکه‌وێ له‌سه‌ر (ه‌زم(

شۆخ و شه‌نگ و چاو خوماریش گه‌ر نه‌بم
باوه‌ڕم پێ بکه‌ن که‌ من زۆر بێ به‌زم

رێک و پێکه‌ شێعره‌که‌ت تا خوا ده‌ڵی
کاری خۆته‌ قافیه‌ و نه‌سر و نه‌زم

هێنده‌ خۆشه‌ شێعره‌که‌ت ئاغا ده‌ڵێم
تا به‌یانی من له‌ خۆشیان هه‌ڵبه‌زم

شه‌و دره‌نگه‌ و خه‌و له‌ چاوم ناکه‌وێ
کیبورد قه‌ڵه‌م ، مانیتۆریشه‌ قاقه‌زم

هه‌م نه‌خۆشم هه‌م خه‌موشم ئێسته‌که‌
چش له‌ وه‌زن و قافیه‌ ، زۆر وه‌ڕه‌زم

قژ بژ و ماندوو له‌ دیوه‌خان ده‌ڵیم
کێ ده‌ڵێ تۆ ناحه‌زی ؟ ناحه‌ز ئه‌زم

هه‏ر وەکی بیستوومه خه‏تتی قیرمزی!

میرزای قه‌شمه‌رئاوا

قافیه ئه‏مشه‏و هه‏موو لێم بوونه زی !
خۆزگه زێ با جا له په‏ستا دەمگه‏زی !

تۆ "اناالحق"ی ، دەبا من شه‏ق بخۆم !
هه‏ر دەڵێم "الحمد لله الذی" ...

بۆ یه‏که‏مجار هاته ئامێزی کزم !
تاشه‏و و رۆژێک له گه‏ڵما هه‏ڵبه‏زی !

تۆ ژنی رووتی ؟ دەنا سێدارە نی؟
وا له حاندت هه‏ر تک ئه‏ژنۆکه‏م ته‏زی؟؟

مه‏مکه‏کانت جه‏غزی کۆتایی منن!
حاله‏مێ وەک دایرە و تۆ مه‏رکه‏زی!

بیبڕەوە دەی به‏س بڵێ من ناحه‏زم !
گوو دەخوا هه‏ر که‏س دەڵێ تۆ ناحه‏زی !

کاکه ، کاکه ! یه‏ک نه‏فه‏ر دەربه‏ست دەڕۆی؟
ته‏خته گازی که به‏رەو ماڵی عه‏زی ...

...زم که ئێستا چاوەرێیه من بچم !
قافیه‏ش با هه‏ر بله‏نگێ بۆ ... وزی !

باسی تۆ قوربان دەڵێن باسی سه‏رە !
هه‏ر وەکی بیستوومه خه‏تتی قیرمزی!

پارچه گۆشتێکه دڵی من وەک ئه‏وێت !
به‏سسه میرزا به‏سسه بۆ داناڕزی ؟!

کاکه دەی ماڵت نه‏شێوێ توند بڕۆ !
تێی‏تڕم بۆ گاز و دەندە و تورمزی !!

یاغه‏وس ... ئه‏ڵلا... ته‏رەق ته‏ق ته‏ق ته‏ته‏ق !!
ــــ\/\/ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مه‏رگی مه‏غزی مه‏رگی مه‏غزی ... چی خزی؟؟

...

هه‏سته دەی میرزا گه‏ییشتین زووبه دەی !
مه‏رحه‏مه‏ت که‏ی لێی نه‏ڵێی زوو دابه‏زی !!

میرزا :

"ئابرا"
شێتێک بوو چه‏ند ساڵ پێش ئه‏م رووداوە نیوە شه‏وێکی زستان له سه‏رما رەق هه‏ڵات!

ته‏واوی خه‏ڵکی بۆکان و ئه‏وانه‏ی له تیمارستانی بۆکان بوون ، به ساغ و نه‏خۆشه‏وە ئابرایان ئه‏ناسی !
ماوەیه‏کی زۆر نه‏بوو هێنابوویانه‏ ئه‏وێ ! ئه‏خر له کووچه و کۆڵانه‏کانی بۆکان وێڵ بوو ، زۆر جار مناڵه‏ورکه‏ی گه‏ڕەگێکی تێدەهاڵا و وەبه‏ر به‏ردە فڕکه‏یان ئەدا ! کاتێک هێنایانه تیمارستان هیچ که هه‏موو سه‏ر و گوێلاکی بریندار ببو ، برینێکی زۆر گه‏ورەش به قه‏درایی چوار قامک له سه‏ر پشتی بوو که قرماغه‏ی به‏ستبوو ! که‏س نه‏یدەزانی خه‏ڵکی کوێیه یا خۆ له کوێوە هاتووه ، به‏ڵام وه‏ک له نێوەکه‏ی ڕا دیار بو ، وێده‏چوو خەڵکی ناوچه‏ی ئه‏ردەڵان بێ ! لای سنه و دێگۆلان و ئه‏و دەوروبه‏رە !
ئابرا پیاوێکی کورته‏باڵای خڕیله بوو ،نێوچاوانی پان و سه‏ری پەڵه پەڵه و ئاسه‏واری برین به سه‏ر سه‏رییه‏وە دیار بوو ! سه‏ری گه‏ورەتر له سه‏ری مرۆڤێکی ئاسایی بوو ! دەسته‏کانیشی درێژتر ! کاتێک له سه‏ر پێ رادەوەستا دە‏ستی تا سه‏رچۆکی دەگه‏ییشت ! به‏ڵام لاقه‏کانی به شێوەیەکی سه‏رسورهێنه‏ر کورت بوون ! به چله‏ی هاوین و چله‏ی زستان کاپشێنێکی چڵکنی بۆری له به‏ردابوو له گه‏ڵ پاتۆڵێکی رەشی کۆنە و جووتێک که‏وشی جیر که خودا ئه‏زانێ چه‏ند وەخت بو نه‏شۆرابوون!  دەنگۆی ئه‏وە هه‏بوو ئابرا شه‏وانه له قه‏برستان ئه‏خه‏وێ و له‏گه‏ڵ مردووەکان قسه دەکا و زۆربەکای کاته‏کانیش دوو سێ جندۆکەی له گەڵه !
هه‏مووی ئه‏مانه سه‏رجه‏م دیمه‏نی قه‏ڵافه‏تی پیاوێکی سه‏یر و سه‏مه‏رەی پێک دێنا و هه‏ر ئه‏وەش ببوە هۆی ئه‏وەی ئابرا به لای خه‏ڵکه‏وە که‏سێکی سه‏رنج‏راکێش و گه‏لێ جار سامناک بێ!
سه‏رەڕای ئه وەی خەڵک زۆر گاڵته‏یان پێدەکرد و مناڵانیش لێی دەترسان ،ئابرا که‏سێکی بێدەنگ و هێمن بوو، یانی  تا کارت پێی نه‏با کاری پێت نه‏بوو !
به دەگمه‏ن قسه‏ی دەکرد، ئه‏گه‏ر قسه‏شی دەکرد ئه‏بوو خۆت له کۆتاییدا پێوەندییەک له ناو قسه‏کانیدا ساز که‏یت تا شتێکت دەسگیر بێ !
له قسه‏کانی را دەردەکه‏وت به مناڵی گوایە چه‏ندساڵێکیش چووە بۆ مه‏درەسه و له‏وێش به هه‏مان شێوە گاڵته‏یان پێکردووە و لێیان داوە !
ئه‏م ماوەیه‏ش که له مه‏درەسه دەرسی خوێندووە ته‏نیا فێری نووسینی یه‏ک وشه بووە و هیچی تر : بابا !
بابا ته‏نیا وشه‏یه‏ک بوو ئابرا ئه‏یزانی بینووسێ ، له راستیدا بۆ نووسینی هه‏موو وشه‏یه‏ک که‏ڵکی لێ‏وەردەگرت!
ئه‏م ماوەیه که هێنابوویانه تیمارستان ، که‏یفی زۆر به‏و جل و به‏رگه زەردانه هاتبوو که بۆ نه‏خۆشه‏کان دابین کراوە! دیارە له تیمارستانیش خه‏به‏رێک له به‏ردە فڕکه و هه‏ڵات هه‏ڵات و شه‏ونخوونی و ... نه‏بوو !که‏واتە شتێکی ئاسایی بوو که‏یف ساز بێ !
هیشتا چه‌‏ند رۆژێک له هاتنی تیپه‏ڕ نه ببو ، ئابرا هه‏موو ئیوارەیه‏ک ئه چووە بن دیواری تیمارستان و له پاشان کوتێ کاغه‏زی گڵۆڵه کراوی حه‏وا ئه‏دا ئه‏و به‏ری دیوارەکه ! به دووپات بوونه‏وەی ئه‏م رەفتارەی، له رۆژانی دواتردا، له لای من و زۆربه‏ی کارمه‏ندانی تیمارستان پرسیار ساز بوو ئاخۆ ئابرا خه‏ریکی چ کارێکە ؟!
ئیوارەی ئه‏و رۆژە که وەک هه موو رۆژانی پێشوو دەچووە بن دیوارەکه ، منیش چووم و هه‏رچۆنێک بوو سه‏ری قسه‏م له‏گه‏ڵ کردەوە و له ژێر زمانیم کێشا دەرێ !
وتی نامه دەنووسم ! 
- نامه؟ بۆ کێ ؟
- بۆ خودا !
- چی پێ دەڵێی؟
- دەڵێم حه‏فته‏یه‏ک جێگاکانمان بگۆڕینه‏وە !

که سه‏یری کاغه‏زەکه‏شت دەکرد یه‏ک لاپه‏ڕەی پڕ دەکردەوە له وشه‏ی بابا و فڕکی ئه‏دا ئه وبه‏ری دیواری تیمارستان و به‏خه‏یاڵی خۆی نامه‏ی نووسیوە !
زۆری پێنه‏چوو هه‏واڵی نامه نووسینی ئابرا بۆ خودا له هه‏مووی تیمارستان ده‏نگی داوە و  بووە بنێشته‏خۆشه‏ی سه‏ر زاری ساغ و نه‏خۆش ! ئه‏وجار هه‏رکه‏س ئابرای ئه‏دیت ئه‏یکوت : ئابرا ، چ خه‏به‏ر ؟ خودا وەڵامی نه‏داوەته‏وە؟  ئینجا قاقا پێدەکه‏نی !
ئابراش هێمن و له‏سەرەخۆ به ئه‏و په‏ڕی دڵنیاییه‏وە ئه‏یوت : دەیداته‏وە...!

ماوەیه‏ک تێپه‏ڕی ، وێدەچوو ئابراش له خودا دڵسه‏رد بۆته‏وە ، چون ئیتر له نامه ‏ناردن خه‏به‏رێک نه‏بوو !!

به‏یانییه‏ک زوو، هه‏موو تیمارستانی بۆکان به دەنگی قیژه‏ی په‏رستارێک وەخه‏به‏ر دێن !
ئابرا له سه‏ر ته‏خته‏که‏ی به‏ر ببۆوە و هه‏موو له‏شی شه‏ڵاڵی خوێن بوو !خوێن له ژێر دەرگای وەتاغه‏که‏وە هاتبووە دەرێ و هه‏موو ڕاڕەوی تیمارستانی داپۆشیبوو!برینه‏که‏ی پشتی ئابرا ، لێوی کردبۆوە و چۆڕ چۆڕ خوێنی له به‏ر دە‏ڕۆییشت،قرماغه‏ی برینیش که به قه‏درایی چوار قامک دەبوو له دەستی ئابرا دابوو ...

ئێوارەی رۆژێک به‏ر له‏م رووداوە ، هه‏ندێ که‏س ئابرایان دیبوو به هه‏ر دوو دەست سه‏ری خۆی دەڕنی و هاواری دەکرد : ئابراااا... ئابراااا به‏سسه ، چیتر ناتوانم...!

میرزا:

"نامه‏یه‏کی سه‏ر ئاوه‏ڵه بۆ ئاغا"

ئاغای خۆم
عەرزی با سەعادەتی بەنده‏گیت بکه‏م
یەکێک لە بینەرانی قەشمەرئاوا،یان باشتر بڵێـم یەکێک لە لایەنگرانی قەشمەرئاوا و رێبازی قەشمەریسم ،بۆ درۆت حەزر بکەم خۆشی پێموا لە حێل و حەشیرەی قەشمەرانە بەڵام لە سایەی سەری فارسی وان تووشی پەلاماری فەرهەنگی بووە ، بەڵام ئاغای خۆم بۆ کوێ دەچێ؟ ئەوەنی شاعیر دەڵێ:
هەر کەسی کوو دوور ماند ئەز عەسڵی خیش
بازجوویەد رووزیگاری وەسڵی خیش!

دەی ئاغا حەرزم دەکردی ، حافرەتێکە بە ناوی کچە کوردی بە گلەیی، کە گوایە گلەیی زۆرە لە دەست رەفتار و کرداری پیاوانی ناوخۆ و بە منی راسپاردووە پیاوێکی لە دەرەوەی وڵات بۆ وەدۆزم ، یانی لە خاریجیستان !دەڵێن گوایە نەماوە بۆ پیاوانی خاریجی !
جا ئاغای خۆم ، کوتم جەنابت دۆست و ناسیاوت لە خاریج و ماریجەی زۆرە ، بەشکم یەکی بۆ وەدۆزی و بەرۆکی من بەردا !
کوتم پرسێکیش بە جەنابت بکەم ئەرێ دژهۆنیت پێ چۆنە؟!

ئەرێ وەڵڵا...

ناڕه‌زایی ده‌ربڕینی نێره‌كه‌ران

ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌ران له‌ راگه‌یاندنێكدا ناڕه‌زایه‌تی خۆی به‌رانبه‌ر به‌ چه‌واشه‌كاری له‌ قه‌شمه‌رئاوا ده‌رده‌بڕێت

[دوای چه‌ند چركه‌یه‌ك له‌ ده‌ست به‌كار كردنی قه‌شمه‌ر تیڤی، كاناڵی ئاسمانی حیزبی ماف و یه‌كسانی قه‌شمه‌رئاوا (ح م ی ق)، له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌رانه‌وه‌ راگه‌یاندنێكمان پێگه‌یشت. قه‌شمه‌ر تیڤی كه خۆی به‌ كاناڵێكی گشتی و به ده‌نگی هه‌موان ده‌زانێت، به‌ ئه‌مانه‌تداریه‌وه‌ ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌ بڵاو ده‌كاته‌وه‌.]

راگه‌یاندنی ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌ران:

هه‌روا كه‌ ئاگادارن، ماوه‌یه‌كه‌ له‌ قه‌شمه‌رئاوا باس له‌ باپیره‌ گه‌و‌ره‌مان، نێره‌كه‌ری گه‌وره‌ ده‌كرێت وه‌ قه‌شمه‌ران هه‌ركام به‌ شێوه‌یه‌ك خۆیان ده‌ده‌نه‌ پاڵ ئه‌و كه‌سایه‌تیه‌ی نه‌ته‌وه‌ی نێره‌كه‌ران كه‌ گوایه‌ قه‌شمه‌رانیش له‌ نه‌ته‌وه‌ی ئه‌ون، یان له‌ په‌راسووی ئه‌و‌ خوڵقێنراون یان كوڕی ئه‌و و مازوون و ئه‌م جۆڕه‌ قسه‌ر قۆڕانه‌. قه‌شمه‌رێكیتر ده‌ڵێت كه‌ خودا به‌ جووته‌ی باپیره‌گه‌وره‌ی ئێمه‌ كوژراوه‌. یان باپیره‌ گه‌و‌ره‌ی ئێمه‌ وڵامی خودای خۆی نه‌داوه‌ته‌وه...

دوای ئه‌و هه‌موو سوكایه‌تیه‌ كه‌ به‌ ئێمه‌ كرا، چه‌ند نێره‌كه‌رێك بڕیاریاندا كه‌ هێرش به‌رنه‌ سه‌ر قه‌شمه‌رئاوا و قه‌شمه‌ران ئه‌نفال بكه‌ن، به‌ڵام كه‌رماقووڵان پێشیان به‌و هێرشه‌ گرت و بڕیاریاندا یه‌كه‌مجار له‌ ڕێگه‌ی دیموكراسیانه‌وه‌ وڵامی ئه‌و بێڕێزیه‌ بده‌نه‌وه‌ و ئه‌گه‌ر داوای لێبوردن له‌ لایه‌ن قه‌شمه‌رانه‌وه‌ نه‌كرا، ئه‌وجار قه‌شمه‌رئاوا به‌‌ قه‌پ و جووته‌ وێران بكه‌ن. بۆیه‌ ئه‌نجومه‌نی نێره‌كه‌ران به‌ قه‌شمه‌رئاغا كه‌ خۆی به‌ سه‌رۆكی قه‌شمه‌رئاوا ده‌زانێت، ڕاده‌گه‌ینێت كه‌ به‌ شێوه‌ی ڕه‌سمی داوای لێبوردن له‌ نێره‌كه‌ران بكات وه‌ ڕابگه‌ینێت كه‌ نێره‌كه‌ران و قه‌شمه‌ران هیچ خاڵێكی مێژوویی هاوبه‌شیان نیه‌.  

بۆ ئاگاداری ئه‌و قه‌شمه‌رانه‌یش كه‌ له‌ ڕابردووی كۆنی خۆیان ئاگایان نیه ئه‌م چه‌ند خاڵه‌یش بۆ ڕوونكردنه‌وه‌ باس ده‌كه‌ین:

‌١. باپیره‌مان، نێره‌كه‌ری گه‌وره‌، هیچكات گووی وای نه‌خواردوه‌ كه‌ وڵامی خوڵقێنه‌ری خۆی نه‌داته‌وه‌ یان له‌قه‌ و جووته‌ی لێ بدات. ئه‌و كه‌سایه‌تیه‌، هه‌مووكات له‌ خزمه‌تی خودای خۆیدا بوه‌ و به‌ ڕێزی زۆره‌وه‌ وڵامی داوه‌ته‌وه‌ و وه‌ك كه‌رێكی باش سواری خۆیشی كردوه‌‌ و بۆ هه‌ركوێ ویستبێتی بردوویه‌تی و كاتێكیش خه‌وته‌وه‌ نه‌یسه‌ڕاندوه‌.

٢. قه‌شمه‌ران له‌ نه‌ته‌وه‌ی بوونه‌ورێكن به‌ ناوی مه‌یموون كه ئه‌وكات له‌ به‌هه‌شت به‌ر غه‌زه‌ب كه‌تبوو و له‌ ته‌وێڵه‌ی باپیره‌گه‌وره‌مان له‌ به‌ند كرابوو. كاتێك ئه‌و مه‌یموونه‌ زۆڵێكی ده‌بێت (كه داروینقه‌شمه‌ر به‌ جهشی ژێنتیكی ناوی لێبرد)، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن خوڵقێنه‌ره‌وه‌ سزای زۆرتر نه‌درێت به‌ درۆ راده‌گه‌یه‌نێت كه‌ ئه‌و منداڵه‌ هین ئه‌و نێره‌كه‌ره‌یه‌. دوای ئه‌و بوختانه‌ كه‌ بۆ باپیره‌مان كرا، ئه‌و مه‌یموونه‌ و منداڵه‌كه‌ی كه‌ به‌ قه‌شمه‌ر ناوبانگی ده‌ركرد، وه‌ هه‌ر وه‌ها نێره‌كه‌ری به‌هه‌شت، باپیره‌مان ده‌رده‌كرێن و ده‌نێردرێنه‌ سه‌ر زه‌وی. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌و ناعه‌داڵه‌تیه‌، ئێمه‌ هیچ كات له‌ ژێر ئه‌مری خودای خۆمان ده‌رنه‌چووین

٣. مازوو هیچ پێوه‌ندیه‌كی به‌ خوڵقێنه‌ره‌وه‌ نیه‌ و خودایه‌كی ده‌سكردی قه‌شمه‌رئاوایه‌ و ته‌نیا و ته‌نیا بۆ چه‌واشه‌كاری و ناوخراپ كردنی ئێمه‌ دروستكراوه‌ وه‌ قه‌یه‌ته‌رقوویش قسه‌ی قۆری قه‌شمه‌رانه.

بۆیه‌ داوا له‌ قه‌شمه‌ران ده‌كه‌ین كه‌ له‌وه‌ زیاتر ناوخراپمان نه‌كه‌ن وه‌ خۆیان به‌ نه‌ته‌وه‌ی ئێمه‌وه‌ نه‌لكێنن. ئه‌گه‌ر وا نه‌كه‌ن، ئه‌وه‌ ئه‌و كاره‌تان پێده‌كه‌ین كه‌ باپیره‌مان دوای ده‌ركران، به‌ نه‌نێ مه‌یموونی كرد!!

نێره‌كه‌رئاغا

سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی نێره‌كه‌ران

 [بڵاو كرایه‌وه‌ له‌ لایه‌ن كاناڵی ئاسمانی قه‌شمه‌رتیڤی.]

[ qeshmer tv ده‌نگی هه‌مووانه‌.]

غه‌زه‌لێکی پۆست مۆدێرن

 

مه‌نجه‌ڵێ دۆڵمه‌ و که‌مێ ترشیات و پیوازی سبی

بۆت ببرژێنن له‌لاوه‌ گۆشت قه‌ل و قازی سپی

 

چوار لیتر عاره‌ق سه‌گی و رێواس و چیپسیش بۆ مه‌زه‌

بێته‌ به‌ر ده‌ستت کچێکی لووس و ته‌ننازی سپی

 

کوا به‌هه‌شت وا خۆشه‌، بۆوه‌ی ئه‌و ره‌دیفه‌ تێک نه‌چێ

موتریبێ بێنن که‌ بۆمان بچڕێ ئاوازی سپی

 

پۆست مۆدێڕنه‌ شیعری ئاغا جا که‌ وای لی هات ده‌ با

دوو کچۆڵه‌ بێن و بۆمانی بکه‌ن نازی سپی

 

یاخی ئه‌مڕۆ چۆته‌ سه‌ر رێگای ره‌شی یاخیگه‌ری

پێێ بڵێن با بێته‌وه‌ سه‌ر ره‌وت و رێبازی سپی

 

با سه‌ری داخات و ببته‌ نۆکه‌ری ئاغا ده‌نا

بۆ ئه‌به‌د ته‌مبێێ ده‌کا ئاغا به‌ ئامرازی سپی

 

 

تەفسیری کتێبی خیلقەت

 " تەفسیری کتێبی خیلقەت "

عەقیقەت ئەو شتەیە ئێمە دەیڵێین و ئەو شتەی ئێمە دەیڵێین لە کتێبی پیرۆز دا هاتووە ، کتێبی پیرۆزیش عەینی عەقیقەتە، جگە لەوە عەقیتێكی تر هەبوونی نیە و باقییەکەی تڕڕەهاتە !!

کتێبی خیلقەت کتێبی بە سەرهاتی کائینات و قەشمەرە ، کە چۆن پەرەوەرندەی گەورە ئەوانی لە باشترین شێوە دا وەدی هێنا ! مازووتوانای بە دەسەڵاتە ، هەر فەرمانێ مازوو بیدا ئەبێ پێک بێ...
کتبی خیلقەت بەزمانێکی کۆنی قەشمەری نووسراوە و هەڵگری هێماگەلێکی دژوارە ، رەنگە فامی ئەو کتێبە بۆ هەموو کەس بە یەک ڕادە نەبێ ، بۆیە تەفسیرێک لە سەر ئەو کتێبە مەزنە پێویستە !
سەرەتا بیڵێـم تەنیا ئەو تەفسیرەی من تەفسیرە و هەر تەفسیرێک جگە لەوە، تڕەهاتە !نەڵێن پێی نەکوتین !

1. بەشی یەکی کتێبی خیلقەت خەونێکە کە خودا ئەیبینێ ، لە بەشی دووهەم دایە کە خودا لە خەو رادەچەنێ !
ئەو هەمیشە پێیوابووە پەروەرندەی کائیناتە و هەموو گیانداران مل‏کەچی فەرمانەکانی ئەون، کەچی ئەمە جگە لە خەیاڵ و تەوەههوم شتێکی تر نیە !

2.خودا کاتێک لە خەو هەڵدەستێ بەغار دەڕوا گوێدرێژەکە لە باوەش دەگرێ و دەڵێ بمبەخشە، بمبەخشە !
بۆ؟
ئایا خودا پەشیمانە لە خوڵقاندنی ئەو گوێدرێژە بەستەزمانە؟بە بێ شک هەر وایە !

3.خودا لە نهایەت‏دا بە جووتەی ئەو گوێدرێژە دەمرێ ! مەخلوق خالقی خۆی دەکووژێ! ئەمە کۆتایی ژیانی کۆمیکی خودا و سەرەتای ژیانی تراژیکی گوێدرێژە ! بەراستی گوێدرێژ بە کوشتنی خوداکەی هەموو سەرەرۆییەک بۆخۆی فەراهەم ناکا !؟؟

4.مازوو ئەو کات لە بەر مەمکان بووە! ئەمە چ مانایەک ئەدا ؟ ئایا خودا ژنێکی بووە، کەسێکی تر جگە لە مازوو پاش مەرگی خودا لە بەهەشتی بەرین داژیاوە؟
کۆمەڵێک لە موففەسسیران دەڵێن جگە لە حەزرەتی مازوو کەسێکی تر لە بەهەشت نەبووە !
ئەدی پرسیار ئەوەیە مازوو بە چی بەڕێوە چووە و بژیوی ئەو چ بووە ؟!
کۆمەڵێکی تر لە موففەسسیران دەڵێن لە راستیدا ئەو گوێدرێژەی لە بەهەشت لە گەڵ حەزرەتی مازوو ژیاوە، ماکەر بووە و حەزرەتی مازوو بەشیری ئەو ماکەرە گەورە بووە !
پاش ئەوەش مازوو باڵغ دەبێ و وردە وردە فام دەکاتەوە ، بۆ ئەوەی ئەوپەڕی سپاس و پێزانینی خۆی بەرامبەر بە ماکەر دەرببڕێ ، لە ئێسقانی چەپی پشتی ئەو ماکەرە گۆڵەکەرێک دەخوڵقێنێ و بە هۆی جووتەیەک کە ماکەر هاویشتی هەردوکیان لە بەهەشتی بەرین وەدەر دەنێ !

5.بەڵام پرسیاری گرنگتر ئەوەیە ، مازوو بۆخۆی لە کوێوە هاتووە؟
بۆ ئەو پرسیارە لە لایەن مووفەسسیرانەوە دوو روانگەی جیاواز هەیە :
ئەلیق : مازوو لە ئەزەلەوە هەر بووە و هەر بووە!
بیق : ماکەر بە فووی خودا ئاوس بووە و مازوو بەرهەمی ئەو فوویەیە !

6.هەموو پرۆسەی خیلقەت 13رۆژی خایاند، هیچ کام لە مووفەسسیران نازانن بۆسێزدەیە و بۆ وێنە بۆ دوازدە نیە ، بەڵام 13لە فەرهەنگ و مێژووی قەشمەری دا رەقەمێکی پیرۆزە  !

7.مازوو لە حەفتەی دووهەمی خیلقەتەوە دەیکاتە فشە ! ئەوەش هەڵگری  پەیامێکی زۆر گەوەرە و تایبەتە : دنیا یانی تڕرەهات ، باقییەکەی قسەی قۆڕە یا پێچەوانەکەی !!

8.لە کتێبی خیلقەت را دیارە مازوو پیاوێکی سیگاری بووە ، چوون لە 13 رۆژ  دوو سێ رۆژی تەرخان کردووە بۆ  دروستکردنی جگەرە و دووکەڵ و شقارتە ، بۆیە ئێستاش لە قەشمەرئاوا دەڵێن جگەرەکێشان سووننەتێکی پیرۆزە و جگەرە ، سووننەتی مازووه !!

9.دیسان لە کتێبی خیلقەت را دیارە مازوو زۆری حەز لە خواردنەوە بووە و رۆژێکی تەواوی تەرخان کردووە بۆ دروست کردنی شەرابی حەوت ساڵە !کەواتە خواردنەوەش هەر سووننەتێکی پیرۆزە لای قەشمەران !

10.مازوو رۆژی سێزدەهەم و لە حاڵێکا سەرخۆش سەرخۆش بووە ، قەشمەری خوڵقاندووە ! بۆیە قەشمەری نەریتێکی پیرۆزە و قەشمەر هەمیشە سەرخۆشە !!

11.پاش خیلقەت مازوو بزەی لێوی هاتووە و بە خۆی کوتووە : هه‏ی ئافه‏ره‏م بۆخۆم که باشترین خوڵقێنه‏ره‏کانم ! ئه‏رێ‏وەڵڵا...!!
وێدەچێ مازوو زۆری کەیف بە خۆی هاتبێ !

12.ئەوانە هەمووی عەقیقەتن و ئەگەر پێت وایە فشەیە لە هەڵە دای !

13.ترسام ئاهی رەقەمی سێزدە بمگرێ ، بۆیە بە سێزدە کۆتاییم پێ هێنا !ئەرێ‏وەڵڵا...

كتێبی خیلقه‌ت، به‌شی دوو

تێبینی : هاورێیانی قه‏شمه‏رئاوا دیاره ده‏ست‏ تێوەردان له کتێبه پیرۆزه‏کان له پێناو به‏رژه‏وەندی تاکه‏که‏سی‏دا شتێکی زۆر نوێ نیه و له قه‏دیم و زەمانه‏وە هه‏ر بووە و هه‏ر ده‏شبێ !
هه‏رچی له گه‏ڵ ده‏قه کۆنه‏کان و کتێبه پیرۆزه‏کانی قه‏شمه‏رئاوا لێکم داوە ، به‏شی دووهه‏می کتێبی خیلقه‏ت که له لایه‏ن دژهۆنی نووسرابوو ، واقیح و حه‏قیقه‏تی خیلقه‏تی ته‏واو چه‏واشه کردبوو! هه‏ر چه‏ند دڵنیام دژهۆنی ئه‏و کاره‏ی به ئانقه‏ست نه‏کردووه و ئه‏ویش به پێی سه‏رچاوه بیانییه‏کان وای نووسیوه ، بەه‏ڵام وەکوو میرزا و خوێنده‏واری قه‏شمه‏رئاوا بۆ ئاگداری جه‏ماوەر رایده‏گه‏یێنم به‏شی یەکی کتێبی خیلقه‏ت هیچ گرفتێکی نه‏بوو، به‏ڵام به‏شی دووهەم لە سه‏تا سه‏ت هەڵه بوو. ده‏قی درووستی بەشی دووهەمی کتێبی خیلقه‏ت ئه‏و نووسراوەی خوارەوەیه  :

"کتێبی خیلقه‏ت"
به‏شی دوو

خودا شڵه‌ژاو خه‌به‌ری بۆوه. گیانی شه‌ڵاڵی عاره‌ق بوو. زاری وشك هه‌ڵاتبوو و سه‌رسام و گێژ تماشای ناو وه‌تاغه‌كه‌ی ده‌كرد. پاش ماوه‌یه‌كی كورت، وه‌ختێك هۆشی هه‌ندێك گه‌ڕاوه، له جێگاكه‌ی هاته‌ ده‌رێ و چووه ناو باغ. ئاسمان هه‌ورو لێڵ بوو. بارانێكی نه‌رم ده‌باری و هه‌ردی خووساندبوو. گوێدرێژ له شوێنی جارانی ده‌ڵه‌وه‌ڕی!

خودا باوه‌شی به گوێدرێژ دا كرد و ده‌ستی كرده گریان. بۆ یه‌كه‌مین جاربوو فرمێسكی ده‌ڕشت. خودا گوێدرێژی ماچ ده‌كرد و كوڵ كوڵ ده‌گریا. چوارپێی بێزمان خۆی ده‌كێشا دواوه و خودا فرمێسكی ده‌ڕشت و ده‌یگوت "بمبه‌خشه! بمبه‌خشه‌!" ئاخری گوێدرێژ سڵی كرد. حه‌یوان به غار دوور بۆوه و خودا به دوویدا هه‌ڵده‌هات.
گودرێژ جووتەیەکی لە خودا دا و بەم شێوەیە کۆتایی بە ژیانی خودا هات ...

***
مازوو ئەو کات لە بەر مەمکان بوو ، مازووی بەستەزمان هەر بە سەغیری گەورە بوو!هیچ کات نەیتوانی باوکی خۆی ببینێ!

***
مازوو بە تاقی تەنێ لە به‏هه‏شتی به‏رین‏دا گه‏ورە بوو ! خۆی بو له گه‏ڵ گوێدرێژەکەی وا بە میرات له باوکی بۆی بە جێ مابوو !

***
مازوو وردە وردە که گه‏ورە دەبوو فامی دەکردەوە و دەیزانی دنیا به‏ری به کوێیوەیە !مازوو بیری لێکردەوە ئه‏و کارەی باوکی بە چه‏ند میللۆن ساڵ بۆی جێ بە جێ نەببو- واتە خیلقەت- ، ئه‏و کۆتایی پێ‏بێنی! ئەخر باوکی پاش چه‏ند میلۆۆن ساڵ توانی تەنیا ئەو گوێدرێژە بخوڵقێنێ و لە ئاکامیشدا هەر بە جووتەی ئەو تیا چوو !

***
تەواوی پرۆسەی خیلقەت 13رۆژی خایاند.

رۆژی یەکەم:
مازوو ئاوی دروست کرد و زەریاکانی خوڵقاند!

رۆژی دووهەم:
مازوو ئاسمانی بەرینی دروست کرد و ئەستێرە و مانگ و خۆری تێدا دانا!

رۆژی سێهەم:
مازوو -با-ی خوڵقاند!

رۆژی چوارەم:
مازوو کێوەکانی یەک لە دوای یەک دروست کرد!

رۆژی پێنجەم :
مازوو ئاگری دروست کرد و شقارتەی خوڵقاند!

رۆژی شەشەم:
مازوو دێڵه‏که‏رێکی دروست کرد تا له‏گه‏ڵ ئه‏و گۆڵه‏که‏ره‏ی باوکی جووت بێ و پاشان هه‏ردوکیانی لە به‏هه‏شتی به‏رین وەدەرنا !

رۆژی حه‏وته‏م:
مازوو پشووی ئاخری حه‏فته‏ی دروست کرد و تا ئێوارێ بۆی خه‏وت !

رۆژی هه‏شته‏م:
مازوو جگه‏ره‏ی دروست کرد !شقارته‏که‏ی له گیرفانی ده‏رهێنا و جگه‏رەیه‏کی داگیرساند !

رۆژی نۆهه‏م:
مازوو تووکی بن هه‏نگڵ و به‏ره‏تووکی دروست کرد!

رۆژی دەهه‏م:
مازوو جگه‏رەیه‏کی خۆشتری دروست کرد !شقارته‏که‏ی له گیرفانی ده‏رهێنا و جگه‏ره‏یه‏کی تری داگیرساند!!

رۆژی یازدەهه‏م:
مازوو شقارته به‏رگه‏ی نه‏دەگرت ، که‏واته فه‏نده‏کێکی ئه‏تۆمی دروست کرد !

رۆژی دوازدەهەم:
مازوو شه‏رابی حه‏وت ساڵه‏ی دروست کرد، ئه‏و رۆژە تا ئێوارێ هه‏ر سه‏رخۆش بوو!

رۆژی سێزده‏هه‏م:
مازوو هێشتا شه‏رابه‏که‏ی دوێنێ به‏ری نه‏دابوو! سه‏رخۆش سه‏رخۆش له ژووره‏که‏ی دا که‏وتبوو و بیری ئه‏کرده‏وه تۆ بلێی شتێکم له بیر نه‏چووبێ دروستی کەم ! به‏م شێوەیه بوو کە مازوو لە دوایین ساتەکانی رۆژی سێزده‏هه‏م دا قه‏شمه‏ری خوڵقاند!

***
مازوو بزەی لێوی ده‏هاتێ و له به‏ر خۆوه ده‏یگوت : هه‏ی ئافه‏ره‏م بۆخۆم که باشترین خوڵقێنه‏ره‏کانم ! ئه‏رێ‏وەڵڵا...!!

كتێبی خیلقه‌ت، به‌شی دوو

كتێبی خیلقه‌ت 

به‌شی دوو

به‌دیتنی گوێدرێژ خودا برووسكه‌ هۆمێدێك كه‌وته دڵی. بێ‌مه‌حته‌لی به‌ ڕاكردن خۆی گه‌یانده گوێدرێژ و چاوی بۆ باقی زینه‌وه‌ره‌كان گێڕا. به‌ڵام گوێدرێژ ته‌نیا بوو و ته‌نانه‌ت له جێی خۆی جووڵه‌ی نه‌كرد. ئه‌وسا خودا چووه پێشێ و ده‌ستێكی به‌سه‌رو پشتی گوێدرێژدا كێشا. گوێدرێژ ملی هه‌ڵێناو تماشایه‌كی خودای كرد. به‌ڵام دوباره سه‌ری داخست و چه‌ڕینی خۆی سه‌رگرته‌وه. پاشان خودا چه‌ندجار حه‌ولی دا گوێدرێژ بهێنێته قسه به‌ڵام بێفایده بوو. ئاخری خودا به ناهۆمێدیه‌وه گه‌ڕاوه ناو قه‌سره‌كه‌ی.

٭٭٭٭٭

رۆژانی دواتر بێرووداوێكی ئه‌وتۆ تێپه‌ڕی. خودا زۆربه‌ی كات له‌ناو قه‌سره‌كه‌ی ده‌ماوه و ته‌خته‌كه‌ی به‌جێ نه‌ده‌هێشت. خودا خه‌مۆك ببو. دایمه له‌ناو فیكر دابوو. ته‌نیا جاروبار كه بێتاقه‌ت ده‌بوو ده‌چوه دیوه‌خانی سه‌ره‌كی‌ و له‌به‌ر پیانۆیه‌كی گه‌وره داده‌نیشت و موسیقای غه‌مگینی ده‌ژه‌نی (زۆرتر حه‌زی له باخ بوو و ئه‌وانی‌تری به‌ده‌گمه‌ن ده‌ژه‌نی). یا تاوناتاو هه‌ڵده‌ستا ده‌چووه به‌ری په‌نجێره‌‌و‌ سه‌یری وڵاتی ده‌كرد. گوێدرێژ له گۆشه‌یه‌كی باغ بۆخۆی ده‌ڵه‌وه‌ڕی. باغ بێده‌نگ و نوستاڵژیك بوو.

٭٭٭٭٭

... خودا ورده ورده له‌دینده‌رچوو. تێرامانه‌كانی به نه‌تیجه‌یه‌ك نه‌گه‌یی و رۆژ‌له‌گه‌ڵ‌رۆژ فكری شپرزه‌تر ده‌بوو. شه‌وانه خه‌ونی ئاڵۆزی ده‌دی. نه ده‌ستی بۆ خولقاندن ده‌چوو و نه ته‌دبیرێكی بۆ ده‌كرا. خودا دین و ئیمانی نه‌مابوو. سه‌رنجام رۆژێك تووڕه و عاجز له‌قه‌سر هاته‌ده‌رێ و تێڵایه‌ك به‌ده‌ست به‌ره‌و شوێنی گوێدرێژ كه‌وته رێ. ته‌نیا رێگایه‌ك كه بۆی مابوو سه‌رده‌رهێنان له سڕی ئه‌م گوێدرێژه بێزمانه‌ بوو. خودا ئه‌رخه‌یان بوو گوێدرێژ ته‌نیا كلیلی ئه‌م مه‌ته‌ڵه دژواره‌یه. ده‌یویست به‌هه‌رله‌ونێك بێ گوێدرێژ مه‌جبوور به ئاخافتن كا. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر توندوتیژی پێویست بێ. 

له‌سه‌ره‌تا خودا حه‌ولی‌دا به‌ نه‌رمی و قسه‌ی خۆش گوێدرێژ بێنێته قسه‌. " گوێدرێژگیان پێم بڵێ مانای ئه‌مانه چیه؟ ئه‌م باغه بۆ چۆڵ بوه. ئه‌تۆ ده‌بێ شتێك بزانی. پێم بڵێ! چاوم لێكه. من خودام... ئاه ببووره. من خۆم نه‌ناساند. حه‌تمه‌ن نامناسی... من خودای گه‌وره‌م. دیاره پێیان نه‌گوتوی. گوێ بگره من ئێستا پێت ده‌ڵێم. من خولقێنه‌ری ئێره‌م. تماشاكه. هه‌مووشتێك. من تۆشم خولقاندوه .... یانی .... نازانم... ئێستا هیچ نازانم. هیچ! ... به‌ڵام چۆن ئیمكانی هه‌یه؟ ها؟ هیچ شتێك بێ ئه‌مری من ناكرێ ... ئه‌تۆ بۆ قسه ناكه‌ی. كێ تۆی ناردۆته ئێره؟ پێم بڵێ. خودایه‌كی تر هه‌یه؟ خودا؟"

گوێدرێژ بێده‌نگ بوو و وه‌ك شتێك ترسابێ خۆی ده‌كێشا دواوه. له‌لایه‌كی‌تر خودا ملی ئاژه‌ڵی بێزمانی گرتبوو و به‌ده‌ستێكی تر تێڵاكه‌ی هه‌ڵگرت. سه‌رنجام نۆبه‌ی به توندوتیژی گه‌یشت.

خوێن فیچقه‌ی كرد. خودا تێڵاكه‌ی زرم و زرم له‌سه‌ر مۆغه‌ره‌ی پشتی گوێدرێژ راده‌كێشا. گوێدرێژ ده‌یزه‌ڕاند و خوێن فیچقه‌ی ده‌كرد. به‌ڵام خودا ده‌ستی هه‌ڵنه‌ده‌گرت. ئاخری خوێن هێنده فیچقه‌ی كرد كه وه‌ك رووبارێكی سوور له پشتی گوێدرێژ بازره‌قه‌ی ‌كرد و وڵاتی كرده گۆمێك له خوێن. باغ ته‌واوی له‌ناو خوێن دا نوقم بوو. خودا په‌له‌قاژه‌ی ده‌كرد و به به گێژاوی خوێن دا رۆشته خوارێ.

٭٭٭٭٭

خودا شڵه‌ژاو خه‌به‌ری بۆوه. گیانی شه‌ڵاڵی عاره‌ق بوو. زاری وشك هه‌ڵاتبوو و سه‌رسام و گێژ تماشای ناو وه‌تاغه‌كه‌ی ده‌كرد. پاش ماوه‌یه‌كی كورت، وه‌ختێك هۆشی هه‌ندێك گه‌ڕاوه، له جێگاكه‌ی هاته‌ ده‌رێ و چووه ناو باغ. ئاسمان هه‌ورو لێڵ بوو. بارانێكی نه‌رم ده‌باری و هه‌ردی خووساندبوو. گوێدرێژ له شوێنی جارانی ده‌ڵه‌وه‌ڕی!

خودا باوه‌شی به گوێدرێژ دا كرد و ده‌ستی كرده گریان. بۆ یه‌كه‌مین جاربوو فرمێسكی ده‌ڕشت. خودا گوێدرێژی ماچ ده‌كرد و كوڵ كوڵ ده‌گریا. چوارپێی بێزمان خۆی ده‌كێشا دواوه و خودا فرمێسكی ده‌ڕشت و ده‌یگوت "بمبه‌خشه! بمبه‌خشه‌!" ئاخری گوێدرێژ سڵی كرد. حه‌یوان به غار دوور بۆوه و خودا به دوویدا هه‌ڵده‌هات.



كۆتایی

٭٭٭٭٭٭

دواوتار

له‌ رۆژێكی كوڵاوی هاوین، قه‌شۆ و قه‌شێ ژێر سه‌هه‌نگی دره‌ختێكی كۆن دانیشتبوون. قه‌شێ رووی كرده قه‌شۆ و گوتی " هه‌سته بڕۆین سه‌رێك تا ماڵی مازوو بچین. من بڕیارم داوه ئه‌مڕۆ بچم تاوێك"

" ئاه،. لێمانگه‌ڕێ. حه‌وسه‌له‌ت هه‌یه تۆش. ئه‌و كابرایه شێت و پێته چیه تۆ عاشقی بووی. "

" ئاخه‌ گوناحه‌! ئه‌و پیاوه پیره‌ ته‌نیایه. جگه له ئێمه كه‌سی نیه. تازه شێت و پێتیش نیه. ته‌نیا هه‌ندێك جیاوازه له خه‌ڵكی كه‌."

" چی! شێت نیه ئه‌و كابرایه؟ توخودا تۆ ئه‌و كابرایه‌ت پێ شێت نیه؟ ئه‌و كابرایه د‌‌ه‌ڵێ من زه‌مانێك خودا بووم. خولقێنه‌ری ئه‌م دنیایه. ... له خودایه‌تی تۆبه‌م كردوه! هاها"

" من بڕوام به قسه‌كانی نیه به‌ڵام ..."

" به‌‌ڵام چی؟"

" نازانم ... من .... جاری وایه هه‌ست ده‌كه‌م راست ده‌‌ڵێ. ئاخه جورێك قسه‌ده‌كا ده‌‌ڵێی ئیمانی راسته‌قینه‌ی هه‌یه. كه‌س لێره ئیمانی نیه."

" شێته شێت! ئه‌و كابرایه شێته. تۆش له‌و شێت تری. .. مه‌گه‌ر ئه‌و كابرایه ناڵێ ئێوه‌م له ئێسكی مۆره‌پشتی گوێدرێژێك دروست كردوه. ده‌وه‌ڵا راست وایه ... هاهاها"

" ده‌ی مه‌یموون باشتره؟ تۆ خۆت به‌شانازیه‌وه ده‌ڵێی زانست ئیسباتی كردوه ئێمه ده‌چینه‌وه سه‌ر مه‌یموونه‌كان."

" ئه‌و باسه‌كه‌ی جیایه. تازه من بڕواشم به‌وه نیه. كێ چووزانێ..."

" تۆ باوه‌ڕت به هیچشتێك نیه! "

" وه‌ره مه‌ڕۆ! ... سه‌ختی مه‌گره. راوه‌سته! منیش ئه‌وه هاتم."

كتێبی خیلقه‌ت، به‌شی یه‌ك.

كتێبی خیلقه‌ت

به‌شی یه‌ك

له سه‌ره‌تا خودایه‌ك هه‌بوو و له به‌هه‌شتێكی گه‌وره پڕ له زینه‌وه‌ری جۆراوجۆر پادشایه‌تی ده‌كرد. رۆژێك خودا دوای چاڤدێری رۆژانه‌‌ی به‌هه‌شت به شه‌كه‌تی گه‌ڕاوه قه‌سره‌كه‌ی، و له‌سه‌ر ته‌خته‌كه‌ی راكشاو سه‌ری نایه سه‌ر باڵنجی حه‌ریر. خودا چوار مێلوێن ساڵ نوست.  

٭٭٭٭٭٭٭٭

 خودا تێرخه‌و خه‌به‌ری بۆوه. ده‌ست و لاقی درێژكردوو و چاوی به كه‌فی په‌نجه‌ی ماڵی. هیچ شتێك دیار نه‌بوو. دیسان چاوی ماڵی. تاریكیه‌كی خه‌ست و ترسێنه‌ر وڵاتی داگرتبوو. خودا خۆفی كرد. به دڵته‌نگیه‌وه تماشایه‌كی ده‌ورووبه‌ری كرد و گوتی: "من چه‌ند كاتژمێره خه‌وتووم؟ " 

٭٭٭٭٭٭٭٭

 به‌رله‌هه‌موو كارێك پێویست به رۆشنایی هه‌بوو. كه‌وابوو خودا چه‌قه‌نه‌یه‌كی لێداو به ده‌نگی به‌رز گوتی " رووناكی بێ!". به‌ڵام رووناكی نه‌هات. دوباره چه‌قه‌نه‌یه‌كی‌تری لێدا و گوتی "رووناكی بێ!" دیسان خه‌به‌رێك نه‌بوو. چه‌‌ندجاری تر چه‌قه‌نه‌ی لێدا. چ قه‌وماوه؟ خودا به سه‌رسامی له خۆی پرسی. خودا زۆرتر خۆفی كرد.

٭٭٭٭٭٭٭٭

 پاش ماوه‌یه‌‌ك تێڕامان وه‌ك ئه‌وه‌ی خودا شتێك هاتبێته یادی به‌ ده‌ستی سه‌ری خوراند و بزه‌یه‌كی تاڵ چوه سه‌ر لێوی. پاشان به بێدڵیه‌وه له‌سه‌ر ته‌خته‌كه‌ی هه‌ستاو به‌زه‌حمه‌ت ویستی خۆی بگه‌یێنه‌ته وه‌تاغی كونتڕۆڵ به‌ڵام زۆری پێنه‌چوو له‌ناكاو رووناكی بۆخۆی هات. وڵات رۆشن بوو. خودا سڵاواتێكی لێدا و خه‌یاڵی ئاسووده بوو.

٭٭٭٭٭٭٭٭

خودا له قه‌سره‌كه‌ی هاته د‌ه‌رێ. سه‌یرێكی ناو باخی به‌هه‌شتی كرد. هیچ زینه‌وه‌رێك به دیاره‌وه نه‌بوو. وڵات كپ و كڕ. ته‌نانه‌ت مێشێك له حه‌وا نه‌ده‌فڕی. ده‌تگوت به‌هه‌شت به‌ته‌واوه‌تی چوڵ كراوه ... یا ره‌نگه دانیشتووه‌كانی مردبوون؟ چۆن شتی وا ئیمكانی هه‌یه؟  خودا بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر چوه ناو بیره‌وه. زۆر حه‌ولی دا تێبگا چه هه‌ڵه‌یه‌ك مومكنه رووی دابێ. ئایا پێشتر ده‌ستووری داوه هه‌موویان بكووژن و بۆخۆی له‌بیری نیه؟ به‌ڵام چۆن شتی واده‌بێ؟ ... بێ فایده بوو. خودا هه‌رچی ته‌قالای كرد هۆكارێكی لۆژیكی بۆ ئه‌م رووداوه سه‌مه‌ره نه‌هاته زه‌ینی. سه‌رنجام له‌بیركردنه‌وه ده‌ستی كێشاو شانێكی هه‌ڵخست و گوتی " كوڕه به توون! سه‌ری خۆم سڵامه‌ت ..." ئه‌مه‌ی گوتو ده‌ستی خسته گیرفانی و به فیكه‌لێدان گه‌ڕاوه به‌ره‌و قه‌سره‌كه‌ی. به‌ڵام له رێگای قه‌سر خودا دیمه‌نێكی زۆر سه‌یری دی.

٭٭٭٭٭٭٭

تاقه گوێدرێژێك له‌ قوژبنێكی باخ ملی داخستبوو و به ئاسووده‌یی بۆخۆی ده‌ڵه‌وه‌‌ڕی 

...

ڕاگه‌یاندنی پێكهاتنی حیزبی ماف و یكسانی قه‌مشه‌راوا (ح م ی ق)

ڕاگه‌یاندن
ڕاگه‌یاندنی پێكهاتنی حیزبی ماف و یكسانی قه‌مشه‌راوا (ح م ی ق)

هه‌وو دانیشتوانی قه‌شمه‌راوا ئاگادار ده‌كه‌ینه‌وه‌ كه‌ حیزبی ماف و یكسانی قه‌مشه‌راوا (ح م ی ق) پێكهات.

رۆژانی یه‌ك له‌سه‌ر دوو و سێ له‌سه‌ر چوار، كۆنگره‌ی یه‌كه‌می (ح م ی ق) به‌ ئاماده‌بوونی یاخی قه‌شمه‌ری گیرا و به‌ دروشمی (قه‌شمه‌راوای بێ حیزب بۆ گایین باشه‌) ده‌ستی پێ كرد. له‌م كۆنگره‌یه‌دا، دوای چه‌ندین كاتژمێر وتوو وێژ و لێكدانه‌وه‌ی باروودۆخی قه‌شمه‌راوا و باس له‌ سه‌ر پێویستی ئه‌م ناوچه‌یه‌ به‌ ڕێكخراوێك كه‌ خه‌بات بكات له‌ پێناو دانانی یاسایه‌كی بنه‌ڕه‌تی بۆ پاراستنی مافی قه‌شمه‌ران، بڕیاری درووست بوونی حیزبێك به‌ ناوی ماف و یكسانی قه‌شمه‌راوا (ح م ی ق)، به‌ كۆی ده‌نگی ئاماده‌ بووان، په‌سه‌ند كرا.

شایانی باسه‌ كه‌ ئاماده‌بوان له‌ چه‌ند بڕگه‌یه‌كدا سیاسه‌ت و ئامانجه‌كانی حیزبی یه‌كسانی و مافی قه‌مشه‌راوا (ح م ی ق)یان خسته‌ به‌ر باس و لێكۆڵینه‌وه‌،‌‌ كه‌ له‌م ڕاگه‌یاندنه‌دا، ئه‌نجامه‌كه‌ی ده‌كه‌وێته‌‌ به‌ر چاوی دانیشتوانی قه‌شمه‌راوا وه‌ داوا له‌ خه‌ڵكی به‌شه‌ڕڕه‌فی ئه‌م ناوچه‌یه‌ ده‌كرێت‌ به‌ حیزبی خۆیان،‌ كه‌ له‌ پێناو مافه‌كانی ئه‌واندا پێك هاتوه‌، په‌یوه‌ست بن وه‌ بزانن كه‌ مافه‌كانیان ته‌نیا و ته‌نیا به‌ به‌شداری ئه‌وان له‌م حیزبه‌دا وه‌دی دێت.

هه‌ر له‌م كۆنگره‌یه‌دا به‌ تێكڕای ده‌نگی ئاماده‌بوان (یه‌ك ده‌نگ)، یاخی قه‌شمه‌ری وه‌ك سكرتێر و ده‌فته‌ری سیاسی و كومیته‌ی ناوه‌ندی و له‌ حاڵ حازردا، ته‌نیا ئه‌ندامی (ح م ی ق) هه‌ڵبژێردرا.
گرینگترین په‌سه‌ند كراوه‌كانی كۆنگره‌ی یه‌كه‌می حیزبی ماف و یكسانی قه‌مشه‌راوا (ح م ی ق) بریتین له‌:

١. تێكۆشان بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی درووشمی قه‌شمه‌راوای كۆن (دنیا یانێ قسه‌ی قۆڕ، باقیه‌كه‌ی تڕه‌هاته‌) بۆ قه‌شمه‌راوا. وه‌ لابردنی درووشمی قه‌شمه‌راوای نوێ (دنیا یانێ تڕه‌هات، باقیه‌كه‌ی قسه‌ی قۆڕه‌) كه‌ سه‌ره‌و قوونی درووشمی قه‌شمه‌راوای كۆنه‌.

٢. تێكۆشان بۆ كه‌م كردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی قه‌شمه‌رئاغا له‌سه‌ر قه‌شمه‌راوا، وه‌ پێك هێنانی سیسته‌می مه‌شرووته‌ی پاڕله‌مانی كه‌ ئه‌ندامانی به‌ ده‌نگی راسته‌وخۆی قه‌مشه‌ران هه‌ڵبژێردرێن.
٣. تێكۆشان بۆ یه‌كسانی مافی نێر و مێ و‌ لابردنی هه‌ر چه‌شنه‌ ده‌سه‌ڵاتێكی پیاوسالاری له‌سه‌ر قه‌شمه‌راوا. ده‌بێ ژنانیش بتوانن ببن به‌ ئاغا و قه‌یخا و مه‌لا و سكرتێر و شتی تر. ئه‌م تێكۆشانه‌ تا ئه‌و كاته‌ی كه‌ پیاوان سكیان له‌ لایه‌ن ژنانه‌وه‌ پڕ ده‌بێت و منداڵیان ده‌بێت، به‌رده‌وام ده‌بێت.

۴.ئاژه‌ڵگایین (گایینی كه‌ر و بزن و مریشك و...) دژی مافی ئاژه‌ڵانه‌و ده‌بێت قه‌ده‌غه‌ بكرێت. تا كاتێك كه‌ ئه‌م یاسایه‌ به‌ ته‌واوه‌تی په‌یڕو ده‌كرێت، ده‌بێت شوێنێك دیاری بكرێت بۆ ئاژه‌ڵگایین وه‌ ده‌بێت‌ به‌ ئاگاداری كاربه‌ده‌ستانی قه‌شمه‌راوا ئه‌و كاره‌ بكرێت و ئاژه‌ڵه‌كان دیاری بكرێن كه‌ دوایی شیر و گۆشتیان نه‌خورێت و هه‌مووان بزانن كه‌ ئه‌وانه‌ ته‌نیا بۆ گایینن و به‌س. دیاره‌ ئه‌و پیاوانه‌ی كه‌ ژنیان هه‌یه‌ ناتوانن بچنه‌ ئه‌و شوێنانه‌وه‌، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ عوزری شه‌رعیان هه‌بێت. ده‌بێت داهاتی ئاژه‌ڵگایین له‌ لایه‌ن شاره‌دارییه‌وه‌‌ بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی قه‌شمه‌راوا ته‌رخان بكرێت.

٥. مافی منداڵان ده‌بێ پارێزراو بێت. ده‌بێ هه‌موو پێداویستیه‌كیان بۆ دابین بكرێت وه‌ نابێ وه‌ك ئاژه‌ڵ سه‌یر بكرێن. (به‌ له‌به‌رچاو گرتنی خاڵی چواره‌م)

٦. به‌رگرتن به‌ هه‌ر چه‌شنه‌ تێهه‌ڵدانێكی قه‌شمه‌ریه‌كان له‌ لایه‌ن ئاغا و ده‌ست و پێوه‌نده‌كانیه‌وه‌. ته‌نیا ڕێگه‌ بۆ په‌یڕه‌و كردنی ئه‌م خاڵه‌ په‌یوه‌ست بوونی قه‌شمه‌ریه‌كانه‌ به‌ (ح م ی ق)ه‌وه‌. ته‌نیا ده‌سه‌ڵات ده‌توانێ له‌ به‌رانبه‌ر ده‌سه‌ڵاتدا ڕاوه‌ستێت. هه‌موو قه‌شمه‌ران ئاگادار ده‌كه‌ینه‌وه‌ كه تا شه‌ش مانگی قه‌مشه‌ری، هه‌ر كه‌سێك به‌ ( ح م ی ق) په‌یوه‌ست بێت، دێته‌ ناو ده‌فته‌ر سیاسی و كومیته‌ی ناوه‌ندی ئه‌م حیزبه‌وه‌، به‌ڵام دوای ئه‌و شه‌ش مانگه‌، ده‌بێت داوای ئه‌ندامه‌تی بكات. له‌م حیزبه‌دا په‌یوه‌ندی ژن و پیاو ئازاده‌.

٧. گه‌شه‌ی ئابووری قه‌شمه‌راوا، قیرتاو كردنی ڕێگاو بان و سه‌ر و قوون، كاره‌با و ته‌له‌فۆن و دروستكردنی جاده‌ و حه‌مام و ئاوده‌ست و ئینته‌رنتی (adsl) و ...

٨. كۆنگره‌ بۆ په‌ره‌پێدانی هه‌رچی زیاتری سیاسه‌ته‌كانی و ئامانجی دێمۆكراسی، بڕیاریدا كه‌ له‌ داهاتوویه‌كی نزیكدا، ته‌له‌فزیۆن و ڕادیۆی سه‌ته‌لایتی بخاته‌ گه‌ر. هه‌ر له‌م پێوه‌نده‌دا، (ح م ی ق)، له‌ هه‌موو هونه‌رمه‌ندان و كارناسانی بواری راگه‌یاندن داوا ده‌كات كه بۆ كاركردن له‌ رادیۆ و ته‌له‌فزیۆندا، خۆیان به‌م حیزبه‌وه‌ بناسێنن. دیاره‌ جیا له‌وه‌ی كه‌ ئه‌م كه‌سانه‌ ده‌بنه‌ خه‌باتكاری ڕێگای ئازادی قه‌شمه‌راوا، مانگانه‌یه‌كی باشیشیان بۆ ته‌رخان ده‌كرێت.

9.تێكۆشانی حیزبی یه‌كسانی و مافی قه‌شمه‌راوا (ح م ی ق) له‌ چوارچێوه‌ی یاسادایه‌ و خۆی ده‌پارێزێت له‌ هه‌ر چه‌شنه‌ شه‌ڕ و ئاژاوه‌ گێڕی و تێرۆر و خه‌باتی چه‌كداری. دیاره‌ هه‌ر ئه‌ندامێك بیه‌وێت ئاژاوه‌گێڕی بكات و بوونی حیزب بخاته‌ مه‌ترسیه‌وه‌، وه‌ك ئاژه‌ڵ سه‌یر ده‌كرێت.(بڕوانه‌ خاڵی چواره‌م)

١٠. دیاره‌ ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتدارانی قه‌شمه‌راوا، به‌ له‌ژێر پێ خستی یاسای ئازادی ئه‌حزاب، بیانه‌وێت (ح م ی ق) له‌ ناو به‌رن وه‌ به‌ شه‌ڕ و تێرۆر و تێهه‌ڵدان و كوشت و بڕ، به‌ر به‌ تێكۆشانی بگرن، ئه‌وا (ح م ی ق) خاڵی نۆهه‌م په‌یڕه‌و ناكات و شه‌ڕی چه‌كداری ڕاده‌گه‌ینێت و به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك بۆ له‌ناو بردنی ده‌سڵاتی دیكتاتۆری قه‌شمه‌راوا وه‌ دامه‌زراندنی ده‌سه‌ڵاتی خۆی كه‌ ده‌سه‌ڵاتی خه‌ڵكی ڕه‌ش و ڕووته‌‌، خه‌بات ده‌كات.

 

له‌ كۆنگره‌ی یه‌كه‌می (ح م ی ق)دا، زۆر بابه‌تیتر درایه‌ به‌ر باس و لێكۆڵینه‌وه‌ كه‌ زۆربه‌یان په‌یوه‌ندی به‌ به‌ڕێوه‌چوونی حیزبه‌كه‌وه‌ هه‌بوو كه‌ پێویست نیه‌ ڕاگه‌یه‌ندرێت. زۆر شتیتر هه‌ن كه‌ هێشتا باسی لێ نه‌كراوه‌ وه‌ له‌ ڕه‌وتی تێكۆشانی (ح م ی ق)دا و‌ له‌ پلۆنۆم و كۆنفرانسه‌كانی دواییدا، ده‌درێنه‌ به‌ر سه‌رنج و بۆ هه‌موو دانیشتوانی قه‌مشه‌راوا ڕوون ده‌كرێنه‌وه‌.

كۆنگره‌ی یه‌كه‌می (ح م ی ق)، به‌ شایی و هه‌ڵپه‌ڕكێ و ڕه‌قسی تانگۆی ئاماده‌ بووان كۆتایی پێهات.

سكرتاریه‌تی حیزبی ماف و یه‌كسانی قه‌شمه‌راوا (ح م ی ق)

 

یاخی قه‌شمه‌ر

 

 

من به‌و باوه‌ره‌ گه‌یشتووم كه‌ زمانی‌ كوردی‌ به‌راستی‌ زۆر به‌هێزه‌! ئه‌گه‌ر كاركردی‌ زانستی‌ و شتی‌ واشی نه‌بێ‌، خۆ له‌ هه‌ندێك بواری‌ دیكه‌دا تۆڵه‌ی‌ هه‌مووی‌ كردۆته‌وه‌. با زۆری‌ لێله‌نڵێم! شه‌وێك له‌ هه‌ولێری‌ پایته‌خت له‌ ماڵی‌ ناله‌ بۆقه‌ ده‌گه‌راینه‌وه‌ بۆ ماڵی‌ خۆمان، به‌ شه‌قامی‌ "ئیسكان"*دا تێپه‌رین. كاتژمێر 12ی‌ شه‌و و شتی‌ وابوو. شه‌قامه‌كه‌ زۆر قه‌ره‌باڵغ بوو. ئه‌وه‌نده‌مان نه‌زانی‌ ماشێنێك كه‌ پێم وابێ‌ بێنز بوو. ویراژێكی‌ لێدا و جیره‌یه‌كی‌ له‌ ته‌گه‌ره‌كانییه‌وه‌ هێنا و به‌ توندی‌ به‌ شه‌قامه‌كه‌دا رۆیشت. ئیتر هه‌موو ئه‌و خه‌ڵكه‌ی‌ كه‌ له‌وێدا بوون حه‌په‌سان. وایان زانی‌ پێكدادان بووه‌ یان كه‌سێكی‌ كوشتووه‌. له‌و كاته‌دا كابرایه‌ك كه‌ تازه‌ له‌ چێشتخانه‌یه‌ك هاتبووه‌ ده‌رێ‌ و به‌ دڵنییاییه‌وه‌ تا 16 كیلۆی‌ ئاو و نان و نازانم گه‌ندوو گووژاڵكی له‌ زگی‌ ئاخنیبوو. سه‌یرێكی‌ ماشێنه‌كه‌ی‌ كرد و كاتێك زانی‌ ئه‌و هه‌تیوه‌ گه‌نجه‌ ئه‌دای‌ ده‌رهێناوه‌. رێك و راست و هه‌ر به‌و زمانه‌ گوتی‌: "گیری‌ هه‌موو ئۆمه‌تی‌ محه‌ممه‌د صلی الله علیه وئاله و سلم، به‌ قۆزی‌ خۆشك و داكت. باشه‌ ئه‌رێ‌ وه‌ڵڵا!"

 من هه‌ر خۆم پێرانه‌گیرا و هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م پێكرا بڵێم: ئیلاهی‌ ئامین! ئیتر له‌ پرمه‌ی‌ پێكه‌نیمدا و به‌ شه‌ره‌ف خه‌ریك بوو بیقه‌ومێنم و ئابرووشمان! بچێ‌.

 

* ئیسكان: پیسترین شوێنی‌ ئه‌و هه‌ولێره‌یه‌ كه‌ خه‌ڵك ده‌چن نانی‌ لێده‌خۆن و تا 2 و 3ی‌ شه‌و دووكانه‌كانی‌ كراوه‌یه‌.

ناله‌بۆقه‌

ناله‌بۆقه‌

سێبه‌ری سه‌ماوه‌ره‌كه‌ كه‌وتبووه‌ سه‌ر سه‌ری گامێشه‌كه‌، دوو هێلكه‌ی مریشكی خۆماڵیی له‌ناو قاپێكی روحی خێچ و خوار دا وه‌سه‌ر نابوو و، قوڵته‌ قوڵت خه‌ریك بوو ده‌كوڵان‌،  هێڵه‌گه‌كه‌ی ته‌كاند و سه‌ری به‌ره‌و ئاسمان به‌رزكرده‌وه‌، مانگه‌ شه‌و بوو، مێوژێكی له‌ زاری خست و مێشووله‌یه‌كی به‌لاڕوومه‌تییه‌وه‌ كوشت. ئاهـ ! مێرووله! به‌شه‌ویش واز ناهێنن؟! قڕتان تێ كه‌وێ‌! له‌ عه‌یبه‌تی عاره‌قه ملوانكه‌ گوێچكه‌ ماسییه‌كه‌ی ‌ له‌ ملی كرده‌وه‌ و به‌ بێزارییه‌وه‌ فڕێدایه‌ سه‌ر جێوبانه‌كه‌ی. ده‌لینگه‌كانی پاتۆڵه‌كه‌ی هه‌ڵكرد، چاوی به‌ زه‌ده‌یه‌كی كۆن كه‌وت، كوتووپڕ خه‌یاڵی رۆیشت، وه‌بیر ته‌رزه‌بارانێكی دوور كه‌وته‌وه‌، زۆر دوور، شه‌و بوو،‌ له‌پشته‌وه‌ به‌ ئه‌سپایی له‌ چه‌په‌ره‌ تێک قرماوه‌که‌ی روو به‌ ته‌ویله‌که‌یان ده‌چووه‌ ده‌رێ، قولاپه‌ی لاقی له ‌چیلکه‌یه‌کی‌‌ ناقۆڵا که‌ وه‌ک نه‌قیزه‌ لو چه‌په‌ره‌که‌ هاتبووه‌ ده‌رێ ‌هه‌ڵئه‌نگووت و ئه‌م زه‌ده‌یه‌ی بۆ كرد به‌ دیاری بۆ هه‌تا هه‌تایه‌، له‌گه‌ڵ چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌ستی دایه‌ کۆڵه‌وه‌ژه‌که‌ی به‌ر ده‌رکه‌ی مدبه‌ق‌ و به‌ بزه‌ و به‌تریقانه‌وه‌یه‌كی ئاوێته‌ له ‌گه‌ڵ ترسێكی گورچووبڕ، چه‌په‌ری له‌پشت خۆی داخست و خۆی خسته‌ ئامێزی "با"وه‌ و به‌فراو به‌فر هه‌ڵات، هه‌ر هه‌نگاوه‌ و دڵۆپێك خوێن و هه‌زار هه‌نگاو دیلیی به‌جێ ده‌هێشت. نه‌فه‌رێك خه‌ریك بوو باگردانی لێ ده‌دا، له‌ حه‌ژمه‌ت باوبۆران نه‌یتوانی جوان سه‌ری هه‌ڵێنێ بزانێ كێیه‌، ئه‌وه‌نده‌ نه‌بێ ده‌یزانی ماڵه‌‌ ‌ داربه‌ڕووه‌به‌رزه‌كه‌یه‌، ئه‌و ماڵه‌ی‌‌ به‌ كوڕه‌كانیان ده‌گوتن: بۆقه‌!

ده‌ر‌زیله‌ی پشتوێنه‌كه‌ی لێكرده‌وه‌ و پشتوێنه‌كه‌ی شل كرده‌وه‌ و له‌ عه‌یبه‌تی گه‌رما له‌پشتی داماڵی و فڕیدایه‌ سه‌ر جێگه‌وبانه‌كه‌ی! چه‌قه‌ دووكه‌ڵ و گه‌رمای ته‌ندووره‌که‌‌ ئه‌وه‌نده‌ زۆر ببوو كه‌ڵی تێدا نه‌ده‌ژیا‌، ده‌ستی بۆ گیرفانی برد و له‌تکه‌‌ ئاوێنه‌یه‌كی هێنایه‌ ده‌رێ و له‌به‌ر گڕ و بڵێسه‌ی جار به‌جاری ته‌ندووره‌كه‌ سه‌یرێكی ده‌م و ددانی كرد و خستییه‌وه‌ گیرفانییه‌وه،‌ له‌گه‌ڵ ده‌ست هێنانه‌ده‌ره‌وه‌ شتێك به‌ده‌ستییه‌وه‌هات، جه‌رگ و دڵی داوه‌شاند، ده‌سحێب بوو، ئه‌م ده‌سحێبه‌ش وه‌ك ملوانكه‌ گوێ ماسییه‌كه‌ و پشتوێنه‌ كوده‌رییه‌كه‌ هه‌ر دیاری ئه‌و بوون. ده‌سحێبه‌كه‌ی خسته‌ ناو ته‌ندووره‌كه‌وه‌! تف له‌تۆش ته‌واوی ته‌مه‌نم پێت پاڕامه‌وه‌ چیت پێدام، ده‌بسووتێ ده‌ی! دووپشكێك له‌ خوار شیردۆشه‌كه‌ را ده‌هاته‌ واوه‌!

گه‌ڕایه‌وه‌ سه‌ر خه‌یاڵه‌كه‌ی و به‌فراو به‌فر هه‌ڵده‌هات و دڵۆپه‌ به‌ دڵۆپه‌ له هه‌زار‌ دیلی دوور ده‌كه‌وته‌وه‌. گه‌یشتنه‌ یه‌ك، له‌گه‌ڵ با خۆی خسته‌ ئامێزی قه‌ڵافه‌ته‌ گامێشانه‌ییه‌که‌ی گراوه‌که‌یه‌وه‌ و گوتی: ئه‌و داسه‌ خوێناوییه‌ چییه‌ پێته‌؟ گۆتی: گوێ مه‌ده‌یه‌، جارێ بابڕۆین، با هه‌ڵێین، راوه‌سته‌! ئه‌م خوێنه‌ چییه‌؟ تۆ بۆ لاقت خوێنێ لێ دێ؟

خرته‌یه‌ك له‌بن مه‌ڵه‌غانه‌كه‌ هات، ئه‌وه‌ چییه‌؟ گووبه‌مشك! جه‌رگ و دڵم نه‌ما! قومێكی ئاو خوارده‌وه‌ و مێوژێكی دیكه‌ی خسته‌ زارییه‌وه‌. ئه‌و هه‌ویره‌ هیچه‌ كه‌ی هه‌ڵدێ؟! ئاهـ! بێتاقه‌ت بووم! بایه‌كی فێنك له‌ سه‌ر و بسكی تێپه‌ڕ بوو، ئێستا ئیترکۆلکه‌کان هه‌موویان بوونه‌ته‌ پۆلوو، كۆڵه‌وه‌ژێكی تێوه‌ژاند و به‌ نووكی كۆڵه‌وه‌ژه‌كه‌ له‌سه‌ر دیواره‌ قوڕه‌سواخه‌كه‌ی به‌رامبه‌ری نووسی: ناله‌! هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی سه‌واد هه‌بوو ئه‌ویش په‌موو فێری كردبوو، له‌ دڵی خۆیدا ده‌یگوت: ناله‌ قه‌یسی، ناله‌ قرژاڵ، ناله‌ قالۆنچه‌! ناله‌ بوقه‌! ئه‌و ناونیتكه‌یه‌ و سه‌د ناونیتكه‌ی دیكه‌ش كه‌ خه‌ڵك بۆ ئه‌و كوڕه‌ و براکانیان دۆزیبۆوه‌. پێڵاوه‌كانی به‌سه‌ر پێوه‌كرد و چووه‌ به‌ر ده‌گا و چاوێكی دیكه‌ی له‌ ئاسمان بڕی و له‌ ده‌موچاوی مانگ خورد بۆوه‌، بۆنه‌ پیوازێكی ناخۆش به‌بن لووتیدا هات، بۆ تسی ئه‌و گامێشه‌ی مێردی بوو، وای خه‌و لێ كه‌وتبوو به‌ كوتكیش خه‌به‌ری نه‌ده‌بۆوه‌! هه‌رچی پووش و په‌ڵاشی ئه‌و دۆڵه‌ بوو خستبوویه‌ به‌ر ده‌م و لووتی به‌ڵكوو خه‌وی لێ ببێته‌ زه‌هری مار!

 به‌ڕاستی تا ده‌مرم قه‌رزاربارتم په‌موو! نا كچێ ئه‌و قسه‌یه‌ چییه‌ ده‌یكه‌ی! باشه‌ په‌موو ده‌بێ چۆنی ئه‌و حه‌بانه‌ پێبده‌م؟! شه‌وێ به‌ر له‌ خه‌وتن بیخه‌ ناو په‌داخێك شیره‌وه‌ و بیده‌یه‌ با به‌قوزه‌ڵقۆرتی بكات ئه‌و گامێشه‌! باشه‌ په‌موو ماڵت نه‌شێوێ، ئه‌وه‌نده‌ش دڵره‌ق مه‌به‌، خۆت ده‌زانی من ره‌دووی كه‌وتووم! به‌ خۆشه‌ویستی ڕه‌گه‌ڵی كه‌وتووم، ئه‌و قسه‌ ره‌قانه‌ی پێ مه‌ڵێ! ده‌ی باشه‌ باش كچێ! ره‌دووی كه‌وتووم ره‌دووی كه‌وتووم! ره‌دووی گامێشێك كه‌وتووی که‌ به‌ داس سه‌ری بابی خۆی لێ كردۆته‌وه‌ و ساڵی جارێكیش ده‌ست بۆ گه‌ڵت نابا! واز بێنه‌ له‌و قسه‌ قۆڕانه‌! باشه‌ په‌موو ژنه‌كانی ناو شار زۆر له‌وكارانه‌ ده‌كه‌ن؟ زۆر؟! كچێ زۆری چی؟ بڵێ كێ نایكا!؟ هه‌ر هه‌موویان ئه‌وه‌ پیشه‌یانه‌! ئه‌وه‌ ده‌ڵێی چی!؟ باشه‌ په‌موو ئاخر خۆ ده‌زانی من ئه‌و هه‌تیوه‌ قه‌یسییه‌ قڕژاڵه‌م خۆش ناوێ و وه‌ختایه‌كی ده‌یبینم وه‌خته‌ بڕشێمه‌وه‌ جا چۆن ده‌توانم دۆخینی بۆ شل بكه‌مه‌وه‌؟! ده‌ك ده‌رك و بابانت دڕێ، تۆ بۆ ئه‌وه‌نده‌ گێلی، كێ له‌و ته‌مه‌نه‌ی تۆدا له‌‌ جوانی و باڵا و شتی وا ده‌پرسێ، ئه‌و هه‌تیوه‌ قایسییه‌ شتێكێ پێوه‌یه‌ به‌حه‌زره‌تی غه‌وزیشه‌وه‌ نییه‌! هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ بزانه‌ و ته‌واو! قسه‌كانی خۆی و په‌مووی زوو زوو وه‌بیر خۆی ده‌هێنایه‌وه‌ و له‌به‌ر لێوه‌وه‌ زوو زوو ده‌یگوت: باشه‌ ئه‌و ناله‌ بۆقه‌‌ بۆ نه‌هات، تۆ بڵێی په‌موو هه‌ڵیستاندبێ!؟ بڵێی ئاگاداری كردبێته‌وه‌؟!

ناله‌ هات، هه‌ر له‌ ڕێوه‌ و به‌پێوه‌ كراس و كڵاوی فڕێدا و پڕی پێدا كرد، به‌ پسكه‌ پسك‌ و پڕیشكه‌ پڕیشكی ده‌م وفڵقی ده‌ستی كرد به‌ خۆ شیرن كردن: ئه‌وه‌یه‌ كه‌له‌م، داش كه‌له‌مه‌ داش كه‌له‌م! كێچێك له‌ ناله‌وه‌ بازیدایه‌ سه‌ر رێزانه‌ قون خڕ! رێزان سه‌یرێكی مێرده‌ گامێشه‌كه‌ی كرد و به‌دڵنییایه‌وه‌ خۆی به‌ ناله‌ قوڵه‌ به‌ده‌سته‌وه‌ دا، پور رێزان به‌خۆی و شه‌ست ساڵ ته‌مه‌نه‌وه‌ ده‌ستی كرد به‌ ناڵه‌ ناڵێك كه‌ كچی چارده‌ساڵ له‌شه‌وی بووكێنیی دا نایكات، ناله‌ ته‌واو بوو، شقارته‌یه‌كی داگیرساند و جگه‌ره‌یه‌كی پێكرد، گسكێكی له‌بن قوونی بوو هێنایه‌ ده‌رێ و فڕێدایه‌ ئه‌ولا، له‌ ته‌پڵی سه‌ری دووپشكه‌كه‌ كه‌وت، دووپشكه‌ كه‌ ورووژا، دووپشكه‌که نزیكتر بۆوه‌، ناله‌ پیاوی ئاغایه‌، دووپشكه‌که‌‌ نزیكتر بۆوه‌، دووزه‌له‌ لێ ده‌دات، دووپشكه‌که ‌ نزیكتر بۆوه‌، دووزمان و خانم بازه‌، دووپشكه‌که‌‌ نزیكتر بۆوه‌، عاشقی ناوكه‌ شووتییه‌، دووپشكه‌که‌‌ نزیكتر بۆوه‌، رقی دنیای له‌ حاجی له‌ق له‌قه‌، دووپشكه‌که‌‌ نزیكتر بۆوه‌، رێواس به‌ توێكڵه‌وه‌ ده‌خوات، دووپشكه‌که‌‌ نزیكتر بۆوه‌، ئه‌گه‌ر رۆژێك گوتیان ئه‌سپێ له‌سه‌ر عه‌رزی نه‌ماوه‌، ده‌توانن بچن له‌ گیانی ناله‌ كێچه‌، هه‌زار ئه‌سپێ بدۆزنه‌وه‌، دووپشكه‌كه‌ به‌ناله‌ بۆقه‌وه‌ی دا، خات رێزان خورووی شكا و ناله‌ به‌ ناڵه‌ ناڵ ده‌رپه‌ڕی، رێزان قوون خڕ له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ گوتی: ئاخ په‌موو به‌سه‌ری پیری تووشی چت كردین؟!

وه‌ڵامێك بۆ بانگه‌وازه‌كه‌ی‌ میرزا

 وه‌ڵامێك بۆ بانگه‌وازه‌كه‌ی‌ میرزا

فه‌سڵی گه‌رمایه‌ و قون چۆڕاوكه‌ی دێ به‌م هاوینه‌

 قه‌شمه‌رئاوا دوكه‌ڵی لێ هه‌ڵده‌ستێ هێند پـڕ تینه‌!

 

 كه‌س وازی قه‌شمه‌ری نیه‌ جا بۆیه‌ ده‌یفه‌رمووم:

 كێری عاله‌م به‌ قونی حه‌مه‌ و به‌م ژینه‌!

 

 ئه‌و حه‌زره‌تی كامیله‌ی كه‌ ئێوه‌ ده‌یفه‌رموون

 له‌ جه‌دده‌وه‌ خوێـڕی بوونه‌، حه‌زره‌ت نینه‌!

 

 گه‌رچی ئێستاكه‌ له‌ هه‌ولێره‌ و ته‌ركه‌ وه‌ته‌ن بووه‌

 هه‌ر خه‌ریكی داموكان و عاشقی داكه‌نینه‌!

 

 جه‌نابیشم له‌ كتێبخانه‌یه‌كی موسه‌ققه‌ف له‌ كه‌ره‌ج

 كارم هه‌ر شێعر و قسه‌ی قۆڕ و كه‌رگایینه‌!

 

 كورده‌ گیانیش له‌ باتی ئه‌وه‌ی ده‌رسی دین بێژێ

 خه‌ریكی سه‌فه‌ری شیمال و خواردنه‌وه‌یه‌ به‌م هاوینه‌!

 

 باجی له‌وێریش له‌گه‌ڵ قه‌یخای قوڕ به‌سه‌ردا

 خه‌ریكی نمایشه‌، به‌ ناوی مافی ژن و مێینه‌!

 

 ناسریش له‌وه‌ته‌ی ژنی هێناوه‌، به‌ ناچاری

 له‌ قه‌شمه‌ران دایبـڕیوه‌ و گه‌پجاڕی عاله‌مینه‌!

 

 دژهۆنیش كه‌ له‌ قه‌شمه‌رئاوا هیجره‌تی كردوه‌

 له‌ خاریجستان نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی كه‌رگایینه‌!

 

 ئه‌و بناری ورده‌واڵه‌ فرۆش كه‌ من هه‌ر نایناسم

 گرینگ نیه‌ له‌ كێنده‌رێ خۆی كردۆته‌ به‌ر خه‌ڵكینه‌!

 

 سێزده‌یه‌ك بوو كه‌ ده‌ستنوێژی به‌ تـڕ نه‌ده‌شكا

 ئێستا ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ له‌ ڕیزی قونده‌رینه‌!

 

 مه‌لا ناڵبه‌ند كه‌ له‌ قه‌شمه‌رئاوایه‌ ناڵبه‌ندی ده‌كرد

 ئێستا كه‌رداری ته‌واوی خه‌ڵكی «ئاتین»ـه‌!

 

 زبێدیش له‌و ڕۆژانه‌دا به‌ پـڕتاو هاتبوو

 بچم بۆی باس بكه‌م غه‌زه‌ل و قه‌سیده‌ و چوارینه‌!

 

 كۆنه‌ قه‌شمه‌ریش ئه‌گه‌ر وه‌ڕه‌زی قه‌شمه‌ری بكردایه‌

 به‌ ته‌نیایی سه‌ری نه‌ده‌كرده‌وه‌ سه‌ری ئه‌م ژینه‌!

 

 ئه‌و كچه‌ كورده‌ی كه‌ گوایه‌ گله‌یی‌مه‌نده‌ له‌ پیاو

 ڕۆژی سه‌د جار خۆی ده‌كات به‌ قوربانی نێرینه‌!

 

 به‌ڵام حه‌زره‌تی مازوو هه‌زار ڕه‌حمه‌ت له‌ گۆڕی بێ

 ئێستا له‌و دونیا، له‌ دۆزه‌خ خه‌ریكی دایینه‌!

 

 میرزاش كه‌ له‌ تارانێ دوچاری قه‌یرانه‌

 به‌ نیازی سه‌فه‌ری توركستان و ماچینه‌!

 

 خاتوو قه‌شمه‌ر، ئه‌له‌ند، هیوا، یارۆ هینه‌كه‌ و واحید

 له‌ بیریان چۆته‌وه‌ به‌ یه‌كجاری ڕێبازی ئه‌م دینه‌!

 

 بۆیه‌ پێشنیاری سزای توندم هه‌یه‌ بۆیان:

 كه‌رتـڕێن، خوری شۆر، تۆزته‌كێن به‌ گۆپاڵینه‌!

 

 قه‌شمه‌رینه‌ به‌س خۆ كه‌ر كه‌ن، وه‌رنه‌وه‌ كه‌رگه‌وزه‌كه‌ی خۆمان

 ژینی بێ كه‌ریه‌تی كوا خۆشه‌ ئه‌ی قه‌شمه‌رینه‌!

 

 قافیه‌ به‌ خه‌رواره‌ بۆ قون به‌ گێچه‌ڵ لاكین!

 به‌سیه‌تی ده‌عوای ئه‌م سه‌ر و سه‌ودا و قون به‌ هینه‌!

 

میرزا:

"بانگه‏وازی قه‏شمه‏ری"

وەرزی گە‏رمایە سه‏ر ئە‏ستوور ئە‏بێ بە‏م هاوینه!
قەشمەر ئاوا هەرەسی بردووە زۆر بێ تینە !

هەڕەتی قەشمەرییە و گەر حەمە با دەیفەرموو :
...ێری ئەو عالەمە بەو وەزعییەتە و بەو ژینە !!

سەرەتا حەزرەتی کامیل کە دروودی لێ بێ
جەددی ئەعلایە نەجیب‏زادەیەکی دێرینە !

گەرچی ئێستاکە لە هەولێرە دڵی وا لێرە !
هەر خەریک تەرجەمەیە و عاشقی رامووسینە !

قوون بە گێچەڵ لە کتێبخانەیەکی دوور لە کەرەج !
کاری هەر مێعر و قسەی قۆڕ و شێعر نووسینە !!

دەرسی دین ئێژێ بە خەڵکی کورە خۆ کوردەگیان
لاییکی موتڵەقە ، بێ باوەرە ئەو بێ‏دینە !

ئەوەتا باجی لەوێریش بە شەرەف رۆژ و شەو
هەر خەریکی فێمێنیسم ، مافی ژن و مێینە !!

کاکە ناسریش لەوەتا دەستی براژنی گرتووە !
کاری هەر باوەش و هەر باوەش و ماچ ماچینە!

باسی دژهۆنی نەکەم باشترە کەس نازانێ !
جا لە کوێیە ؟! وەبزانم لە نزیک بێرڵینە !

خۆ بناریش بە غەوس خوێری وەکو خۆی هەر نیە !
وردەواڵەیشی هەیە و عاشقی کاف و سینە !

سێزدەیەک بوو لە قسان حەزرەتی سێزدەی ناو بو!
ئەویش ئێستاکە لە مەزرایە لە سەر ماشینە !!

بۆ زبێد هەرچی بڵێم هەر کەمە بەو قورعانە !
هەڕەتی لاوییەتی و مەمکی دەڵێی هەنگوینە!

کۆنە قەشمەر وەڕەزی قەشمەریە و تەنیایە !
کچە کوردیش گلەیی زۆرە لە دەس نێرینە !

حەزرەتی مازوو بە رەحمەت بێ بە جێی هێشت بۆمان
ئەو کتێبە مەزنە و دوو سێ دەنک قۆڕینە !

منی میرزاش کە لە تارانم و قەیراناویم !
هێند قەرزدارم و چارەم سەفەری ماچینە !

قەشمەرینە دە وەرن پێکەوە دەس پێبکەنەوە!
ژینی بێ قەشمەری وەک ژەهرە لە کوێ شیرینە !

قافیەی تەنگە نەزیرەی مەکە میرزا زینهار !
ئەوی لەو قافیە بۆت ماوەتەوە هەر هینە !!!

پش پش باران ده‌بارێ

پش پش باران ده‌بارێ!

 

له‌ باشووری قه‌شمه‌رئاوا، جگه‌ له‌ كاناڵه‌ ئاسمانییه‌كان، له‌ چه‌ند ساڵی رابردوودا، به‌سه‌ریه‌كه‌وه‌ زیاتر له‌ 50 كاناڵی ته‌له‌فزیۆنیی ناوخۆیی دامه‌زراون و په‌خش یان وه‌شانیان هه‌یه‌ ـ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌و شته‌ی ده‌مهه‌وێ لێره‌دا باسی بكه‌م كورد گوته‌نی جۆرێك نانوودۆبڕیی خۆشمی به‌دواوه‌یه‌، به‌ڵام سه‌رباقی ئه‌وه‌ش ناتوانم چاوی قه‌شمه‌رییانه‌می لێ گێل بكه‌م و به‌خۆم بڵێم چوونكه‌ خۆشم له‌م رێگه‌یه‌وه‌ نانێكم ده‌ست ده‌كه‌وێ خه‌ڵك چاوی ده‌رێ چه‌ند نانی لێ ده‌سووتێ!!! هه‌ربۆیه‌ ده‌یڵێم چش له‌و نانه‌ش ـ  به‌رنامه‌كانی ئه‌م كاناڵانه‌ به‌ گشتی پێك هاتوون له‌: په‌خشی سه‌رله‌به‌یانیی قوڕئان، گۆرانی كوردی و ناكوردی، بڵاوكردنه‌وه‌ی فیلمی ژێرنووس كراوی عه‌ه‌ره‌بی و كوردی، دوبلاژی عه‌ڵقه‌ یان سڕیاڵه‌‌ فارسی و توركی و عه‌ره‌بییه‌كان، هه‌روه‌ها تاق و لۆقه‌ ته‌له‌فزۆنیش هه‌ڵده‌كه‌وێ كه‌ یه‌ك تۆز زیاتر له‌وانه‌ی ئێمه‌ باسمان كردن بڵاو ده‌كه‌نه‌وه‌‌! به‌ڵام به‌گشتی ئه‌وانه‌ به‌رنامه‌كانیانن.

له‌م 50 ته‌له‌فزۆنه‌ش رێك 50 دانه‌یان به‌شێكیان هه‌یه‌ به‌ناوی "SMS " كه‌ نه‌وارێكی باریكه‌ كه‌ یان له‌سه‌ره‌وه‌ یان له‌ خواره‌وه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌كان SMS " ی هاووڵاتیانی تێدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ كه‌مترین SMS "ێك كه‌ رۆژانه‌ بۆ ئه‌م ته‌له‌فزیۆنانه‌ ده‌چێ هه‌ر ته‌له‌فزیۆنه‌ی 5 هه‌زاردانه‌یه‌، هه‌ر SMS "ێكیش 20 سێنت واته‌ نزیك 250 دینار و نزیك 200 تمه‌نی تێده‌چێ! به‌شێوه‌یه‌كی گشتی، واته‌ ئه‌گه‌ر ئامارێكی گۆتره‌ی نزیك به‌ راستی بۆ دابنێین ده‌بێ بڵێین هه‌ر بینه‌رێكی ئه‌م كاناڵانه‌ رۆژانه‌ 20 "SMS " ده‌نێرێت بۆ كاناڵه‌ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی خۆی و هه‌ندێكیان نزیكه‌ی رۆژی 50 "SMS "یش ده‌نێرن، زۆربه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی SMS "ده‌نێرن كوڕ و كچی گه‌نجن، هه‌ندێك جار بینراوه‌ كه‌ كه‌سانی به‌ساڵاچووش SMS " ده‌نێرن، ئێوه‌ بێننه‌ پێش چاوی خۆتان باوكێك له‌ كن كوڕ و كچه‌ گه‌نجه‌كه‌ی خه‌ریكه‌ SMS " ده‌نێرێ بۆ ته‌له‌فزیۆنێك و كچ و كوڕه‌كه‌شی هه‌ر ده‌ینێرن بۆ ئه‌م ته‌له‌فزیۆنه‌ و له‌وانه‌شه‌ شه‌ڕه‌ SMS " له‌گه‌ڵ یه‌كتریش بكه‌ن‌ و هیچیان به‌وی دیكه‌شیان نه‌زانن! زۆر سه‌یره‌ وانییه‌؟ جا له‌هه‌مووی سه‌یرتر سه‌یری ئه‌م SMS "سانه‌ بكه‌ن بزانن به‌گشتی ناوه‌رۆكیان چین و چییان تێدا باس ده‌كرێ، ئه‌و چه‌ند SMS "ه‌ی خواره‌وه‌ جوانترین و رێك و پێك ترین SMS "ه‌كان بوون كه‌ پێم هه‌ڵبژێردراوه‌ و پێم وابێ رووی مه‌جلیسیان هه‌یه‌ كه‌ بڵاویان بكه‌مه‌وه‌، ئه‌وه‌ش SMS "ه‌كان:

$ من كوڕێكی باڵابه‌رزی قسه‌خۆشم بۆ كچێكی به‌وه‌فا ده‌گه‌ڕێم# چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام$ من كچێكی دڵشكاوم بۆ كوڕێكی قۆزی شیك پۆشی لووت به‌رز ده‌گه‌ڕێم# چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام$ من بێزار شادان ته‌مه‌ن 17 ساڵ حه‌زم له‌ كچێكی چاوشینی ده‌وڵه‌مه‌نده‌# چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام$ من گۆڤه‌ند كافكا ته‌مه‌ن 19 ساڵ حه‌زم له‌ كوڕێكی ده‌نگ خۆشه‌# چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام$ من رامبۆ ماملێ حه‌زم له‌ كچێكی مه‌حه‌جه‌به‌ی سپی و سۆڵ و ناسكۆكه‌یه‌# چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام$ من ژینۆ ده‌مهه‌راش حه‌زم له‌ كوڕێكی بێ ده‌نگی گێلی گوناحی فه‌حه‌یه‌# چاوه‌ڕوانی وه‌ڵام$ من وه‌ردی بارشێلۆنا داوای گۆرانی " وه‌ی وه‌ی" خوله‌ سمێل ده‌كه‌م# تكایه‌ چاوه‌ڕوانم$ من هه‌ناسه‌ ریاڵی حه‌زم له‌ گۆرانی " پش پش باران ده‌بارێ" ی فاته‌ داییره‌یه‌# تكایه‌ چاوه‌ڕوانم!

با قسەی خۆش ون نەبێ!

تێبینی:ئەو شێعرانەی خوارەوە دەمەتەقەیەکی شێعرییە لە نێوان من و حەزرەتی کامیل دا ، کە سەرەتا لە وێبلاگی خەڵوەتخانە بەشی کامێنتەکان بڵاو بوونەوە ، بەڵام دوایە لە بەر کۆمەڵێ هۆکار "سەیید" خاوەنی خەڵوەتخانە بەشی کامێنتەکانی تەفر و توونا کرد.منیش بە دوو هۆ نەغد و پوخت لە مستەراحەکەم‏دا دەیاننوسمەوە :
یەکەم : هێند لەمێژ نیە مەلا بانگی بەیانی فەرمووه و من خەوم لێ زڕاوە و بە جارێ سەرم لێ ئەستوور بووە !
دووهەم : لەوانەیە ئەمڕۆ ئێوارێ بگەرێمەوە تاران ، هەڵبەت ئەگەر پووڵی گەرانەوەم دەست کەوێ، ئەی کوتم بەششەرە و هەزار ئیتتیفاق ! ئەوە هات و لەو رێ‏گایە دا تیا چووم و نەگەڕامەوە ! با قسەی خۆش ون نەبێ ! ها؟!

هەینی 14ی جۆزەردانی 1389کاتژمێر: 2:55

دەس و پەنجەم لە بۆ نووسین خومارە
سەرم ئاڵۆزە رووحم کۆڵەوارە

چرا خامۆشە خێزان گشتی خەوتوون
دەکا چاوم بە مانیتۆر شەوارە

وەکو ئاغای حەقیقی رووبەروومان
بەیانی جومعەیە و ناچمە ئیدارە

وتم با بێم و ئەنتەرنێت بە سەر کەم
دەمێک بوو رێم نەکەوتبووە ئەم هەوارە

سەری خۆم کرد بە خەڵوەتخانە دا زوو
کە دیتم !چی ببینیم خۆ قومارە!

بەزم خۆ بەزمی پیرانی تەریقەت
بە قەولی کورد دەڵێ: مەمرە بەهارە !

خەوم دێ و تێکەڵم کردووه بە جارێ
دەنووسم بۆ ئەوەی ناسک و لەبارە

پەیامم دا بە مینای دادە مەعسووم!
وتم میشناسی من رو نەیکوت "آرە"!

مەسەل و ئەللەزین حوممیلو جید!!
کە لەم یەحمیلوها هەر وەک حیمارە !(جمعە. ئایە 5)

                     ***

(وەڵامی حەزرەتی کامیل بۆ شێعرەکەی میرزا)
یەکشەممە 16ی جۆزەردانی 1389 کاتژمێر: 3:31

به‌ قه‌ولی داده‌ مریه‌م: هه‌ر له‌ بۆکان
هه‌تا هه‌ولێری مزگه‌وت و مناره‌
ئه‌وا هه‌ر به‌ژنی به‌رزی تۆیه‌ میرزا
نه‌وه‌ک شه‌تڵی شلێره‌ وه‌ک چناره‌
ئه‌تۆ جومعان ده‌نووی تا نیوه‌ڕۆیه‌
به‌ڵام کاکت به‌ جومعانیش له‌ کاره‌
ده‌ واز بێنه‌ له‌ مینای داده ‌مەعسووم!
نه‌وه‌ی پووره‌ توبا یه‌کجار له‌باره‌
قه‌تارێ بێنه‌ باری که‌ خه‌مانم
وه‌کوو ماملێ ده‌با بیڵێم قه‌تاره‌
له‌ خوا به‌زیاد نه‌بێ له‌و پایته‌خته‌
کرێی خانوو که‌می پێنسه‌د هه‌زاره‌
له‌ جێگایه‌ک ده‌ژیم خه‌ڵکی به‌ گشتی
هه‌مو شت هه‌ڵده‌سه‌نگێنن به‌ پاره‌
به‌ ئێمه‌ش ئێژن ئێرانیی دز و حیز
به‌ڵام داری هه‌ڵێنی دز دیاره‌
ئه‌وا هه‌ر ده‌نگی قورعانه‌ و ده‌بیستی
له‌ تاکسی دا به‌یانی تا ئێواره‌
فه‌وه‌یلون لیل موسه‌للینه‌ للـه‌زینه‌
هه‌یانه‌ چوار ژن و چوار پێنج سه‌یاره‌
ئه‌وا سه‌روام له‌ كورتی داوه‌ میرزا
قه‌سیده‌ و مه‌سنه‌ویم تێك ناوه‌ میرزا
ده‌ڵێم میرزا ئه‌رێ ئێستاكه‌ چۆنی؟
ئه‌مێستاكه‌ش له‌سه‌ر په‌یمانی كۆنی؟
ده‌ڵێم دیسان وه‌ره‌ په‌یمان ببه‌ستین
هه‌تا هه‌ین له‌ قسه‌ی قۆڕ رانه‌وه‌ستین
ده‌ باسی خۆت بكه‌ میرزا بزانم
خه‌ریكی چین هه‌واڵ و دۆسته‌كانم؟
ئه‌مێستاش گه‌رم و گوڕ ماوه‌ هه‌ناوت؟
ده‌بیسێ گوێت؟ ده‌بینن هه‌ردوو چاوت؟
ئه‌رێ هه‌ر گه‌رمه‌ كۆڕی دۆست و یاران؟
وه‌ یا وه‌ك من هه‌موو كه‌وتوونه‌ شاران؟
ده‌ یادێكی منیش كه‌ن جاروباره‌
ئه‌ها سه‌روا كه‌ راست بۆوه‌ دوباره

                 ***

(وەڵامی میرزا بۆ قەسیدەکەی حەزرەتی کامیل)
یەکشەممە16ی جۆزەردانی1389 کاتژمێر: 14:16

لە دوێنێ شەو هەتا ئێستاکە حەزرەت
سەرم گێژە و هەموو دنیاش سەرەوخوار
ئەبینم!خۆ بە غەوس ئێستاش مەستم
لە ئەو ویسکییەی کە مەشهوور بوو بە بیبار!
لە پارکی کولتەپە تا پارکی میللەت
ئەسیدی مێعدەمە لە دار و دیوار
دەچۆرێ و بۆگەنیوی رۆژەرۆیەک
دەڕواتە نێو قەڵا و پاساژی سەردار
لە ئاوی حەوزەگەورە چی وەگێرم !؟
بیابانێکە ئیستا پر لە شامار!
دەناڵێنێ بە سۆز ناڵەشکێنە!
لە بۆ ژینی لە دەس چوو داخی رۆژگار
لە بەردی بەردەرەش رەشتر نەبوو خۆ
ئەویش زەردهەڵگەڕاو و دڵ بریندار
لە بەر مەیدانی فەرمانداری ئێستە
دەوێستن لات و لووت و پیاوی شوفار
لە سەر خیابانی ئەسڵی تا عەشایر
بە سەف دێن و دەڕۆن بێکار و بێ بار
بە دەس منداڵی سەر لانک دەبینی
لە جێی مەمکە ، حەشیش و بۆکسی سیگار!
زەڕەی سەر مینبەری مزگەوتی کۆستە
ئەمێستاش بەردەوام بۆ پیاوی دیندار :
"وە مین ئەهلیلکیتاب وەلموشریکینە!
وە ئەڵلا لا یوحیبب و کوللی کوففار!"
لە ترس ئەشکەنجەکەی سوڵتان مەحموود
خەڵک بێدەنگیان کردۆتە هاوار
سەری ئەژنۆی خەمیان گرتۆتە باوەش
دەڵێن سەد خۆزگە هەر بۆ پار و پێرار
لە جێگایەک دەژین خەڵکی بە گشتی
هەموو شت هەڵدەسەنگێنن بە دۆلار
رەفیقانیش هەموو جانتای سەفەریان
ئەپێچن یەک یەک و دوان دوان و چوار چوار
هەموو توورە و خەمۆک و سست و ماندوو
هەموو ئاڵۆز و تەنیا پاکی بێزار!

نەوەی پوورە توبا شووی کرد بە جارێ !
ئەویش کوا شووی دەکرد بە منی قەرزدار؟
دە مینا با هەبێ بۆ جار و بارە !
سەری گۆپکەی رەقە وەک نووکی بزمار!
سەر و ماڵ و ژیان قوربانی مەمکی !
نە جارێک و نە دوو جار سەد هەزار جار !
بمێنێ یا نەمێنێ چی لە دەس دێ ؟!
بە تەنیا کاکە "میرزا"ی هەرزە گوفتار*

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

*هی شێخ رەزایە:
بمێنێ یا نەمێنێ چی لە دەس دێ؟
بە تەنها شێخ رەزاکەی هەرزە گوفتار !

 

 

قولاپ و تۆڕی ماسی گرتن

شه‌و ده‌ره‌نگه‌ و خه‌وم نایه‌ و له‌ قه‌شمه‌رئاوا زایاترم ده‌ست ناكه‌وێ تێیدا ئاگرێك بكه‌مه‌وه‌ و هه‌ڵترووشكێم و قه‌شمه‌رییه‌كی به‌ شیشه‌وه‌ بكه‌م.

ـ له‌سه‌ر موبایل، به‌بلووتووز بڵاو ببۆوه‌، بینیم، دوو كه‌ر، هه‌ردووكیان نێر، سه‌ر به‌سه‌رێیان ده‌كرد!

ـ قسه‌ی حیسابی: له‌ وڵاتانی دواكه‌وتوو و جیهانی سێهه‌می وه‌ك قه‌شمه‌رئاوا، هه‌ر قه‌شمه‌رێك بیهه‌وێ وڵاته‌كه‌ی ئاوه‌دان بكات، ئه‌وه‌ ماڵه‌كه‌ی وێران ده‌بێ، ئه‌گه‌ریش  بیهه‌وێ ماڵه‌كه‌ی ئاوه‌دان بكات ئه‌وه‌ ده‌بێ وڵاته‌كه‌ی وێران بكات.

ـ كابرایه‌ك به‌ ژنه‌كه‌ی گوت ده‌چم بۆ سه‌فه‌ر، جانتاكانم بۆ بپێچه‌وه‌، ژنه‌ پێیچایه‌وه‌، كابرا چوو، هاته‌وه‌، ژنه‌كه‌ی گوتی: ماسیت گرت؟ كابرا گوتی ئه‌رێ، به‌ڵام به‌قوونی رووتی، چوونكه‌ شۆرته‌كه‌ت بۆ دانه‌نابووم، ژنه‌كه‌ی گوتی: بۆم دانابوویه‌ ناو جانتای قولاپ و تۆڕی ماسی گرتنه‌كه‌ته‌وه‌ به‌ڕێز!

بۆ کچێکی دڵڕەق

بە دوای کێوە حەیرانە دڵی من ؟                        مەگەر بیانوو بۆ دەسپـــەڕ کەمن ؟

هەنیەت  نامباتەوە سووچی ژوورێ                     تەنیاییم بیرەوەریــــــــت دەکرۆژێ

لادە خانم تـــــووڕ دە چاو و برۆت                        نازی دەسکردت  نامکا بەند و کۆت

پێخەفێکم هەس شڵ، نەرم و نیان                      تێدەخزێم بێ منەت تاکوو بەیان

پێش و پاشای یەکە نیە دەنگی                        قون‌رەش و گون‌رەش ئەمەس یەک ڕەنگی

نە کل و کلدانی هەس نە رۆژ لەب                      نە ئاوس دەبێ و نە مێلۆدی شەپ

عیشوە فرۆشە لە کاتی هیندا                            لەتمە لە عەقڵ و دڵ و دین ئەدا

لادە خانم چیــــــتر کەرت نابم                            گوێ درێژی خۆم ناڵ دەکەم تا بم

ترساوی لە گوریسی سر گرێ                           مەکری گەڵی تـــــۆ بە مە نادرێ

تا ڕشانەوەمت لە بیر مابێ                               وانێکی ئەو دەمەت لە بیر دابێ *

دڵرەقیت رەقی گرتم و مەنی                            بۆیە سانا خووم گرت بە تاکژەنی

ئەگریجەت ناملەرزێنێ ئێستاکە                        چاکە خانـــــم خەیارێکی پاکە

ناز و شەرمی کچانەتم ناوێ                            دەستەمۆن دڵم لوشکەی داوێ

سێحر و جادووت هیچ و پووچە ئیدی                 خڕکەوە بوخچەت بڕۆ شوێنێ دی

نووشتەی سەیزادە خان لابەلایە                        لاوە لا ئەوە حوکمی مەلایە

باوی نەماوە عەشق بە سەرت                        خۆت فێری شانە کە شینە بەرت

پانپانۆکە ، مۆدێـــــڕنیتە دەڵێ                        زۆر خۆ‌شە یەکسەر دایکەنەو هەڵێ

ئیتر کارت چەس بە منی لاڕێ                        دڵم کەڕووی ئەویـــنت دەهاڕێ

منم ئاوسێنەری رێژنە باران                           لە بەفرەوە تا چرۆی بەهاران

مەمەت باوی نەما خۆم لا دەگرم                      هەر دەسپەڕ لێئەدەم تاکوو دەمرم

دەستی خۆمە و دڵە ڕاوکەی ناوێ                   تا سەرخر دەیبینی خۆی تێداوێ

ئەوە بوو نامەی دڵداری خانم                          من و پێخەف و جووتە گونانم

ئیتر ماڵاوا خۆت و ژینی خۆت                          دڵنیا بەو چی تر ناگریم بۆت

--------------------------------

* : ئەو بەیتە رازە و لێکدانوەی مانایی پێویست نیە

تێبینی : لە کافی نێت دانیشت بووم چاو لە ماڵپەڕەکانی هەواڵ و مەحکووم کردن و پشتیوانی کردن و ئیتر لە خۆرا بژی و نەژی و ئەو شتانە دەکرد لە ناکاو چاوم بە کامێنتی هاوڕێیەکمکەویت باسی کارەساتی دڵداری و شەوە گریان و بەد مەستی و بە گشتی باسی بە گان چوونی خۆمانی کردبوو بە دەست کچانی دڵرەقەوە ، ئیتر دیسان بوغز گەرووی گرتین و ژانە بزۆزەکانی بیرەوەری سەرلەنوێ بووژایەوە ، کوتم بێسە هاوڕی بێسە با مێعرێکی بنووسم ، ئیتر ئەوەم نووسی . وەزن و قافیە و خێچ و خوارێکەشی بە گونی جەنابی شێخ رەزا ، گرینگ ئەوە بوو ویستم بنووسم و نووسیم .

هەر ئەوە

چاره‌نووسی حه‌زره‌تی مازوو پاش جێ هێشتنی قه‌شمه‌رئاوا